Seรงim sonuรงlarฤฑ bรผyรผk bir sarsฤฑntฤฑya yol aรงmadฤฑ ancak gelecek 2020’de dรผzenlenecek bir sonraki Baลkanlฤฑk seรงimlerine kadar neler olabileceฤine iliลkin ipuรงlarฤฑ taลฤฑyor.
1- Kadฤฑn adaylar iรงin rekor
ABD’deki bu ara seรงimlerde rekor sayฤฑda kadฤฑn yarฤฑลtฤฑ ve beklenenden fazla kadฤฑn aday da Kongre’ye girmeyi baลardฤฑ.
Seรงimlerden รถnce Kongre’de 107 kadฤฑn vardฤฑ. ลimdi bu sayฤฑ artmฤฑล durumda.
Kongre’ye seรงilenler arasฤฑnda ilk kez Mรผslรผmanlar kadฤฑnlar ve Amerikan yerlileri de yer aldฤฑ.
Rashida Tlaib ve Ilhan Omar, Kongre’ye seรงilen ilk Mรผslรผman kadฤฑnlar oldu.
29 yaลฤฑndaki Alexandria Ocasio-Cortez New York’tan Temsilciler Meclisi’ne girmeye hak kazandฤฑ ve bรถylece Kongre’ye seรงilen en genรง kadฤฑn oldu.
Kongre’ye ayrฤฑca ilk kez Amerikan yerlileri de girdi. New Mexico’dan Deb Haaland ve Kansas’tan Sharice Davids, yarฤฑลtฤฑklarฤฑ bรถlgelerde seรงimleri kazandฤฑ.
Davids ayrฤฑca Kansas eyaletinden seรงilen ilk lezbiyen Kongre รผyesi oldu.
Colorado eyaletinden seรงime giren Jared Polis ise ABD’nin ilk eลcinsel valisi oldu.
Tennessee eyaletinden ilk kez bir kadฤฑn senatรถr; Maine eyaletinde de ilk kez kadฤฑn bir vali seรงildi.
2- Demokratlar iรงin manevra alanฤฑ
Demokrat aday Jennifer Wexton Virginia’nฤฑn 10’uncu bรถlgesinde zaferini ilan ettiฤinde, ki burasฤฑ 1980’den beri Cumhuriyetรงilerin elindeydi, Demokratlarฤฑn yรผkseliลe geรงtiฤi dรผลรผnรผlรผyordu.
Demokratlarฤฑn Senato’da รงoฤunluฤu elde etmesi zaten beklenmiyordu. Ancak Temsilciler Meclisi’nde beklentileri karลฤฑladฤฑlar ve 218 sandalyeye ulaลtฤฑlar.
Bรถylece son 8 yฤฑlda ilk kez Temsilciler Meclisi’nde รงoฤunluฤu ele geรงirmiล oldular.
Demokratlarฤฑn yรผkseliลini ifade etmek iรงin kullanฤฑlan ‘Mavi dalga’ bir ‘tsunami’ye dรถnรผลmese de gerรงekleลmiล gibi gรถzรผkรผyor.
Demokratlarฤฑn bu kazanฤฑmฤฑ Trump’ฤฑn yรผrรผrlรผฤe koymak istediฤi tartฤฑลmalฤฑ dรผzenlemeler รถnรผnde bir engel olacak.
Ayrฤฑca Demokratlar Temsilciler Meclisi’nde ne kadar fazla koltuk sahibi olurlarsa, istedikleri yasalarฤฑ geรงirmeleri de o kadar kolaylaลacak.
3- Trump’ฤฑn dediฤi gibi ‘muhteลem bir baลarฤฑ’ mฤฑ?
Cumhuriyetรงiler iรงin ara seรงimler sonuรงlarฤฑ karmaลฤฑk gรถzรผkรผyor.
Cumhuriyetรงiler Temsilciler Meclisi’nde รงoฤunluฤu kaybetti, ancak Senato’daki aฤฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ gรผรงlendiriyorlar.
Temsilciler Meclisi Trump’ฤฑn vergi kayฤฑtlarฤฑnฤฑ isteyebilecek, hatta aleyhinde soruลturma baลlatabilecek.
ABD Baลkanฤฑ’nฤฑn hayata geรงirmek istediฤi politikalar artฤฑk Kongre’de tฤฑkanabilir. Ayrฤฑca Beyaz Saray รผzerindeki denetimin de artmasฤฑ beklenebilir.
Baลkanlฤฑk dรถneminin ilk iki yฤฑlฤฑnda Kongre’nin iki ayaฤฤฑnda da kendi partisinin kontrolรผnรผn olmasฤฑ Trump’a kolaylฤฑk saฤlamฤฑลtฤฑ. Bu artฤฑk geรงerli deฤil.
Ancak Cumhuriyetรงilerin baลarฤฑlฤฑ olduฤu alanlar da var.
Trump paylaลtฤฑฤฤฑ Twitter mesajฤฑnda ara seรงimleri Cumhuriyetรงiler iรงin ‘muhteลem bir baลarฤฑ’ sรถzleriyle niteledi.
Bu seรงimler aslฤฑnda Trump hakkฤฑnda bir referandum niteliฤindeydi. Amerikan CBS televizyonunun yaptฤฑฤฤฑ bir ankete gรถre, oy verenlerin yรผzde 65’inin sandฤฑฤa gitme nedenlerinden biri baลkanฤฑn ta kendisiydi. (Bu kiลilerin yรผzde 39’u Trump karลฤฑtฤฑ olduฤunu, yรผzde 26’sฤฑ Trump destekรงisi olduฤunu ifade etti.)
Trump’ฤฑ baลkanlฤฑk seรงimlerinde destekleyen bรถlgelerin รงoฤu bu ara seรงimlerde de yine Cumhuriyetรงilere oy verdi.
4- Cumhuriyetรงilerin kฤฑrsalda oy kaybฤฑ
Bu seรงimlerde Cumhuriyetรงiler bรผyรผk kentlerin dฤฑลฤฑndaki kรผรงรผk yerleลim yerlerindeki gรผรงlerini koruyamadฤฑ.
Demokratlarฤฑn Temsilciler Meclisi zaferinde uzun yฤฑllardฤฑr Cumhuriyetรงilere oy veren ancak Trump’ฤฑn politikalarฤฑndan ve รผslubundan rahatsฤฑz olmuล gibi duran kentin hemen dฤฑลฤฑndaki alanlarda yaลayan eฤitimli kesimin payฤฑ bรผyรผk.
Virginia eyaletinin bazฤฑ bรถlgelerindeki sonuรงlar buna bir รถrnek. Washington’ฤฑn hemen dฤฑลฤฑndaki eyaletteki 10’uncu ve 7’inci bรถlgeler Cumhuriyetรงilerden Demokratlara geรงti.
รlke genelinde de benzer durumlar yaลandฤฑ. Illionis, Teksas ve Pennsylvania eyaletlerinde ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ sonuรงlar alฤฑndฤฑ.
Peki bu ne anlama geliyor?
Bu, Cumhuriyetรงileri 2020 yฤฑlฤฑndaki baลkanlฤฑk seรงimlerinde sฤฑkฤฑ bir mรผcadelenin beklediฤi anlamฤฑna gelebilir.
2016 yฤฑlฤฑnda Trump’ฤฑ desteklemiล รผniversite mezunu kent dฤฑลฤฑnda yaลayan seรงmenlerin desteklerini geri รงektiฤi gรถzรผkรผyor.
Peki parti bu kesimi yeniden kendi tarafฤฑnda nasฤฑl รงekecek?
5- Trump destekรงisi valiler iรงin belirsiz sonuรง
Valilik seรงimlerinde Trump destekรงisi valilerin bir kฤฑsmฤฑnฤฑn yรผzรผ gรผldรผ, bir kฤฑsmฤฑ ise kaybetti.
2016 yฤฑlฤฑnda ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn desteklendiฤi bazฤฑ eyaletlerde Cumhuriyetรงiler bu sefer kaybetti.
Yaklaลฤฑk 13 milyonluk nรผfusu olan Illionis eyaletinde – ve รผlkenin en bรผyรผk 3. ลehri Chicago’da – Demokratlarฤฑn vali adayฤฑ JB Pritzker kazandฤฑ.
Kansas’taki valilik yarฤฑลฤฑnda Cumhuriyetรงi aday Kris Kobach zafere yaklaลamadฤฑ bile.
Ancak Trump iรงin iyi haberler de var.
Georgia ve Florida eyaletlerinde ABD Baลkanฤฑ’nฤฑn destekรงileri ฤฑrkรงฤฑ tonlara sahip kampanyalar sonucunda valilikleri aldฤฑ.
Cumhuriyetรงiler, ABD baลkanlฤฑk seรงimlerindeki kritik Iowa ve Ohia eyaletlerindeki valilik koltuklarฤฑnฤฑ korudular.
ABD’de valiler baลkan adaylarฤฑ iรงin fon toplayabiliyor, kampanyada รงalฤฑลacak gรถnรผllรผleri bulabiliyor.
Dolayฤฑsฤฑyla bu tablo 2020’deki baลkanlฤฑk seรงimlerini etkileyebilir.
Trump iรงin bu iyi bir haber. BBC Tรผrkรงe
