Dรผnya’nฤฑn en bรผyรผk ekonomisi olan ABD’nin resesyona girmesi, sadece ABD iรงin deฤil tรผm dรผnya iรงin de baล aฤrฤฑsฤฑ olabilir. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ABD’nin resesyona doฤru gittiฤi konusunda artan bir endiลe iรงerisinde.
Elbette yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ve ekonomistler yanฤฑlabilir. Ancak resesyonu รถn gรถrmek iรงin gรผvenilir bir yรถntem var mฤฑ?
Tahvil piyasasฤฑ belki de iyi bir erken uyarฤฑ sistemi olabilir.
ABD Merkez Bankasฤฑ Fed’in yรผrรผttรผฤรผ bir araลtฤฑrma, tahvil piyasasฤฑnฤฑn ABD’de 1955’ten beri gerรงekleลen 5 krizin de baลarฤฑlฤฑ bir biรงimde habercisi olduฤunu gรถsteriyor.
Tahvillere talep yรผksekse, tahvil fiyatlarฤฑ yรผkseliyor ve getiri oranlarฤฑ dรผลรผyor. รte yandan talebin azalmasฤฑyla tahvil fiyatlarฤฑ dรผลรผyor ve getiriler de yรผkseliyor.
Az riskli bir yatฤฑrฤฑm aracฤฑ olarak gรถrรผldรผฤรผ iรงin diฤer yatฤฑrฤฑmlara kฤฑyasla daha รงekici olmasฤฑ ve faiz oranlarฤฑnda deฤiลim beklentileri tahvilleri cazip kฤฑlan unsurlar arasฤฑnda.
Analistler tahvil getirilerini ลรถyle gรถzlemliyor:
Dรผลรผk tahvil getirisi, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn ekonomik aktiviteyi desteklemek iรงin politika faizini dรผลรผk tutacaฤฤฑ beklentisine dayanฤฑyor ve ekonominin gรถrece kรถtรผ performans gรถstermesi รถngรถrรผsรผnรผ ortaya koyuyor.
Uzun vadeli tahvillerin, enflasyonu telafi etmek iรงin daha yรผksek getirili olmasฤฑ tahvil piyasasฤฑnฤฑn alฤฑลฤฑldฤฑk dinamiklerinden.
Yani 10 yฤฑllฤฑk tahvilin getirisinin, 2 yฤฑllฤฑk tahvil getirisinden yรผksek olmasฤฑ normal karลฤฑlanan bir durum. Farklฤฑ vadelerdeki tahvillerin getirileri peล peลe sฤฑralandฤฑฤฤฑnda ortaya รงฤฑkan tabloya ise kฤฑsaca ‘getiri eฤrisi’ adฤฑ veriliyor.
Ekonomik aktivite saฤlฤฑklฤฑ bir bรผyรผmeye iลaret ettiฤinde, getiri eฤrisi yukarฤฑ doฤru eฤim gรถsteriyor ve dikleลiyor.
Getiri eฤrisi “tersine” dรถnerse, yani 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirileri 2 yฤฑllฤฑklarฤฑn altฤฑna inerse, bu ekonominin saฤlฤฑฤฤฑ aรงฤฑsฤฑndan bir uyarฤฑ olarak gรถrรผlรผyor.
Peki tahvil getirileri resesyonu รถnceden bilebiliyor mu?
ABD tahvil piyasasฤฑ 1955’ten beri tรผm resesyonlarda gรผvenilir sinyaller verdi.
1960’larฤฑn ortalarฤฑnda tahvil eฤrilerinin “tersine” dรถnmesi, aรงฤฑk bir daralmadan ziyade ekonomik faaliyette durgunluk olarak yansฤฑdฤฑ.
Bu durum dรถrt dรถrtlรผk bir kanฤฑt olmasa da, resesyona dair gรผvenilir bir gรถsterge.
Son 60 yฤฑldฤฑr, resesyon getiri eฤrisinin tersine dรถnmesinden 9 ila 24 ay sonra baลladฤฑ. ลu anda, ABD’de iลsizlik oranฤฑ รงok dรผลรผk, yรผzde 3.7 seviyesinde. Ekonomi hฤฑzla bรผyรผmeye devam ediyor. Ancak dรถnรผm noktasฤฑ รงok uzakta olmayabilir.
Dahasฤฑ, getiri eฤrisine dair tahminler kendi kendini doฤrulayabilir.
Tรผketiciler zor zamanlarda uyarฤฑlara harcamalarฤฑnฤฑ azaltarak karลฤฑlฤฑk veriyor ve bankalar da getiri eฤrindeki “tersine” dรถnรผลรผ fark edip, borรง vermede daha temkinli olmaya yatkฤฑn hale geliyor.
Araba ya da ev kredisi kredi kartฤฑ harcamalarฤฑ ve ลirketlerin kullandฤฑฤฤฑ kredilerde azalma, bรผyรผmeye destekleyici etkisi olan tรผketimde ve yatฤฑrฤฑmda azalma demek.
Bu nedenle, tahvil piyasasฤฑndan gelen uyarฤฑlar dikkate alฤฑnmalฤฑ.
Capital Economics, รถnรผmรผzdeki 18 ayda ABD ekonomisinin resesyona girme ihtimalinin yรผzde 30 olduฤunu aรงฤฑkladฤฑ, bu tarihler ABD bakanlฤฑk seรงimlerinin yapฤฑlacaฤฤฑ dรถneme denk geliyor.
