ABD’li yetkililer Avrupa รผlkelerinden ABD’ye uรงuลlara kabinde laptop yasaฤฤฑ getirmeyi deฤerlendirdiklerini aรงฤฑkladฤฑ. Gazetecilere konuลan ฤฐรง Gรผvenlik Bakanlฤฑฤฤฑ sรถzcรผsรผ David Lapan kararฤฑn รถnรผmรผzdeki gรผnlerde kesinleลeceฤini sรถyledi.
Sรถzcรผ, Atlantik รถtesi uรงuลlarฤฑn arttฤฑฤฤฑ yaz aylarฤฑ yaklaลฤฑrken bรถyle bir yasakla ilgili olarak Avrupa’daki havalimanlarฤฑnฤฑn bilgilendirildiฤini kaydetti.
Aynฤฑ yasak Mart ayฤฑnda aralarฤฑnda Tรผrkiye’nin de bulunduฤu sekiz รผlkeden ABD’ye yapฤฑlan uรงuลlara getirilmiล, karar Orta Doฤu ve Kuzey Afrika’da yasaktan etkilenen รผlkelerin ve havayolu ลirketlerinin protestolarฤฑyla karลฤฑlanmฤฑลtฤฑ.
Britanya da ABD’nin yasaฤฤฑnฤฑn bir benzerini uygulamaya baลlamฤฑล ve yine Tรผrkiye’nin de aralarฤฑnda bulunduฤu altฤฑ รผlkeyi yasaklฤฑ listesine almฤฑลtฤฑ.
Laptop yasaฤฤฑ olarak bilinen uygulama, sรถz konusu รผlkelerden ve havayolu ลirketlerinden ABD’ye yapฤฑlan uรงuลlarda dizรผstรผ bilgisayarlarฤฑn ve cep telefonundan bรผyรผk elektronik cihazlarฤฑn kabin yerine bagajda taลฤฑnmasฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor.
Kararฤฑn รผzerine yasaktan etkilenen birรงok รผlkenin havayolu ลirketleri รงeลitli kampanyalarla hem durumu eleลtirmiล, hem de yolcularฤฑnฤฑn olumsuz etkilenmemesi iรงin bir takฤฑm yeni uygulamalara baลlamฤฑลtฤฑ.
Gรผvenlik asฤฑl mesele mi?
BD’li yetkililer yasaฤa gerekรงe olarak, sรถz konusu รผlkelerden yapฤฑlan uรงuลlarda laptoplarฤฑn pil bรถlรผmรผne saklanan patlayฤฑcฤฑ maddelerin potansiyel bir saldฤฑrgan tarafฤฑndan kolayca patlatฤฑlabileceฤini gรถsteriyor.
ลubat ayฤฑnda Somali’de faaliyet gรถsteren Daallo Havayollarฤฑ’nฤฑn Mogadiลu’dan Cibuti’ye olan bir seferinde kalkฤฑลtan yaklaลฤฑk 20 dakika sonra bir patlama meydana gelmiล ve uรงaฤฤฑn gรถvdesinde yaklaลฤฑk bir metrelik bir delik aรงฤฑlmฤฑลtฤฑ.
Patlamanฤฑn kalkฤฑลtan hemen sonra gerรงekleลmesi ve henรผz yรผksek irtifada olmamasฤฑ dolayฤฑsฤฑyla uรงak saฤ salim geri dรถnebilmiลti.
Birleลmiล Milletler bรผnyesinde faaliyet gรถsteren Uluslararasฤฑ Sivil Havacฤฑlฤฑk รrgรผtรผ de (ICAO) dizรผstรผ bilgisayarฤฑn pil bรถlรผmรผne saklanan bir bombanฤฑn kabinde manuel olarak kolayca patlatฤฑlabileceฤi ve Somali’de olanlara benzer ve hatta daha kรถtรผ bir durumun yaลanabileceฤi gรถrรผลรผnde.
ABD’nin laptop yasaฤฤฑ kararฤฑ sonrasฤฑnda harekete geรงen ve yasaktan sonra uluslararasฤฑ havacฤฑlฤฑk gรผvenliฤinde tavsiye niteliฤinde bir belge hazฤฑrlayan ICAO riski tanฤฑmlasa da รงรถzรผmรผnden ลรผphe duyuyor.
Kurum, kabin iรงi yerine bagajda taลฤฑnan elektronik cihazlarฤฑn pillerinin kendiliฤinden alev alma riskini deฤerlendiriyor. Tavsiye kararฤฑnฤฑn Haziran ayฤฑ ortasฤฑnda aรงฤฑklanmasฤฑ bekleniyor.
Korumacฤฑlฤฑk suรงlamasฤฑ
ABD’nin Mart ayฤฑnda sekiz รผlkeye getirdiฤi yasaktan etkilenen taลฤฑyฤฑcฤฑlar amacฤฑn gรผvenlik deฤil, havayolu ลirketlerini hedef almak olduฤunu sรถyleyerek kararฤฑ eleลtirmiลlerdi.
Karar, Kรถrfez รผlkelerinin hฤฑzla bรผyรผyen havayolu pazarฤฑnฤฑn รถnรผnรผ kapama giriลimi olarak deฤerlendirilmiลti. Birleลik Arap Emirlikleri, ABD’yi “pazar tahrifatฤฑ” yapmakla suรงlamฤฑล ve ABD merkezli ลirketlerin dรผลen karlฤฑlฤฑk oranlarฤฑnฤฑ dรผzeltmek iรงin “korumacฤฑ” bir รถnlem olduฤunu savunmuลtu.
ICAO’nun kararlarฤฑ baฤlayฤฑcฤฑ olmamakla beraber, tavsiyeleri genelde 191 รผye รผlkenin havayolu ลirketleri tarafฤฑndan endรผstri standardฤฑ olarak kabul ediliyor.
