ฤฐnatรงฤฑ bir ลekilde yรผksek seyreden enflasyon, Cuma gรผnรผ aรงฤฑklanan ve iลgรผcรผ piyasasฤฑndaki sฤฑkฤฑlฤฑฤฤฑn รถzel sektรถrdeki รผcret artฤฑลlarฤฑnฤฑ desteklemeye devam etmesiyle iลgรผcรผ maliyetlerinin ilk รงeyrekte gรผรงlรผ bir ลekilde arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteren diฤer verilerle de vurgulandฤฑ. Ancak ekonominin daha dรผลรผk vitese geรงmesiyle birlikte, รถnรผmรผzdeki รarลamba gรผnรผ beklenen faiz artฤฑลฤฑ, 1980’lerden bu yana en hฤฑzlฤฑ olan mevcut dรถngรผdeki son artฤฑล olabilir.
Son dรถnemde mali piyasalarda yaลanan รงalkantฤฑlarฤฑn ardฤฑndan sฤฑkฤฑlaลan kredi koลullarฤฑ bu yฤฑl resesyon riskini artฤฑrdฤฑ. Federal hรผkรผmetin 31.4 trilyon dolarlฤฑk borรงlanma limitini yรผkseltme mรผcadelesi de ekonomi iรงin bir tehdit oluลturuyor.
Dallas’taki Comerica Bank’ฤฑn baล ekonomisti Bill Adams, “Fed zor bir noktada. Ekonomi soฤuyor ama enflasyon hala รงok yรผksek. Fed’in en kalฤฑcฤฑ olacaฤฤฑndan endiลe ettiฤi enflasyon bileลenleri, emek yoฤun hizmetler, รถzellikle yapฤฑลkan.” sรถzlerini kaydetti.
Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ tarafฤฑndan aรงฤฑklanan ve geรงen ay deฤiลmeyen tรผketici harcamalarฤฑ verisi, ลubat ayฤฑnda aลaฤฤฑ yรถnlรผ revize edilen %0,1’lik artฤฑลฤฑn ardฤฑndan geldi. ABD ekonomik faaliyetlerinin รผรงte ikisinden fazlasฤฑnฤฑ oluลturan tรผketici harcamalarฤฑnฤฑn daha รถnce ลubat ayฤฑnda %0,2 arttฤฑฤฤฑ bildirilmiลti.
Hizmet harcamalarฤฑ, konut ve kamu hizmetlerinin yanฤฑ sฤฑra saฤlฤฑk hizmetlerinin etkisiyle %0,4 arttฤฑ. รoฤunluฤu yeni hafif kamyonlar olmak รผzere motorlu taลฤฑt alฤฑmlarฤฑnฤฑn azalmasฤฑ nedeniyle mal harcamalarฤฑ %0,6 dรผลtรผ. Benzin fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล de mal harcamalarฤฑndaki dรผลรผลe katkฤฑda bulundu. Reuters anketine katฤฑlan ekonomistler tรผketici harcamalarฤฑnฤฑn %0,1 dรผลeceฤini tahmin ediyordu.
Perลembe gรผnรผ yayฤฑnlanan ilk รงeyrek gayrisafi yurtiรงi hasฤฑla raporunda yer alan bu veri, Ekim-Aralฤฑk รงeyreฤinde %1,0 oranฤฑnda artan tรผketici harcamalarฤฑnฤฑn bu dรถnemde yฤฑllฤฑk bazda %3,7 oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi.
Geรงen ay tรผketici harcamalarฤฑnฤฑn yatay seyretmesi, tรผketimin ve genel ekonominin ikinci รงeyrekte daha dรผลรผk bir bรผyรผme patikasฤฑna girmesine neden oldu.
Amerikalฤฑlar yรผksek fiyatlara karลฤฑ daha isteksiz hale geldikรงe tรผketici harcamalarฤฑ da muhtemelen duraฤanlaลฤฑyor. Devletin sosyal yardฤฑmlarฤฑ da azalฤฑyor. Dรผลรผk gelirli insanlarฤฑ ve aileleri COVID-19 salgฤฑnฤฑnฤฑn zorluklarฤฑna karลฤฑ korumak iรงin ABD Kongresi tarafฤฑndan yetkilendirilen Ek Beslenme Yardฤฑm Programฤฑ (SNAP) yardฤฑmlarฤฑna yapฤฑlan geรงici desteฤin sรผresi Mart ayฤฑnda doldu.
SNAP genellikle gฤฑda pullarฤฑ olarak bilinir. Perลembe gรผnรผ Ticaret Bakanlฤฑฤฤฑ Nรผfus Sayฤฑm Bรผrosu’ndan araลtฤฑrmacฤฑlar, ekstra yardฤฑmlarฤฑn sona ermesinin yaklaลฤฑk 32 milyon kiลinin daha az aylฤฑk SNAP รถdemesi almasฤฑna neden olduฤunu tahmin etti. Aylฤฑk net geliri 2,000 $ olan dรถrt kiลilik bir hanenin artฤฑk her ay 600 $ daha az gฤฑda pulu aldฤฑฤฤฑnฤฑ tahmin ettiler.
Wall Street’te hisse senetleri yรผkseliลe geรงti. Dolar, para birimlerinden oluลan bir sepet karลฤฑsฤฑnda deฤer kazandฤฑ. ABD Hazine fiyatlarฤฑ yรผkseldi.
Fed’in รถnรผmรผzdeki hafta faiz oranlarฤฑnฤฑ 25 baz puan daha arttฤฑrmasฤฑ bekleniyor. ABD Merkez Bankasฤฑ geรงen yฤฑlฤฑn Mart ayฤฑndan bu yana politika faizini 475 baz puan artฤฑrarak sฤฑfฤฑra yakฤฑn seviyeden mevcut %4,75-%5,00 aralฤฑฤฤฑna yรผkseltti.
Enflasyon kademeli olarak yavaลlasa da yรผksek seyretmeye devam ediyor. Kiลisel tรผketim harcamalarฤฑ (PCE) fiyat endeksi ลubat ayฤฑndaki %0,3’lรผk artฤฑลฤฑn ardฤฑndan Mart ayฤฑnda %0,1 ile geรงtiฤimiz Temmuz ayฤฑndan bu yana en kรผรงรผk artฤฑลฤฑ kaydetmiลtir. Mart ayฤฑna kadar olan 12 aylฤฑk dรถnemde PCE fiyat endeksi %4,2 artmฤฑลtฤฑr. Bu, Mayฤฑs 2021’den bu yana gรถrรผlen en kรผรงรผk artฤฑล olup ลubat ayฤฑndaki %5,1’lik yรผkseliลi takip etmiลtir.
Volatil gฤฑda ve enerji bileลenleri hariรง tutulduฤunda PCE fiyat endeksi %0,3 artarak ลubat ayฤฑndaki artฤฑลa paralel bir seyir izledi. รekirdek PCE fiyat endeksi ลubat ayฤฑndaki %4,7’lik artฤฑลฤฑn ardฤฑndan Mart ayฤฑnda yฤฑllฤฑk bazda %4,6 artฤฑล gรถstermiลtir. Fed, %2 enflasyon hedefi iรงin PCE fiyat endekslerini takip etti.
Ekonomistler, politika yapฤฑcฤฑlar tarafฤฑndan yakฤฑndan izlenen konut hariรง temel hizmetlerin %0,2 arttฤฑฤฤฑnฤฑ tahmin ediyor. Geรงen Temmuz ayฤฑndan bu yana gรถrรผlen en kรผรงรผk artฤฑล, ลubat ayฤฑndaki %0,3’lรผk artฤฑลฤฑn ardฤฑndan gerรงekleลti ve portfรถy yรถnetim รผcretlerindeki dรผลรผลรผ yansฤฑttฤฑ.
รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn ayrฤฑ bir raporu, iลgรผcรผ maliyetlerinin en geniล รถlรงรผsรผ olan ฤฐstihdam Maliyeti Endeksi’nin Ekim-Aralฤฑk dรถneminde %1,1 arttฤฑktan sonra ilk รงeyrekte %1,2 hฤฑzlandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi.
ฤฐลgรผcรผ maliyetleri dรถrdรผncรผ รงeyrekte %5,1 arttฤฑktan sonra yฤฑllฤฑk bazda %4,8 artarak Fed yetkililerinin %2 enflasyonla tutarlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ sรถylediฤi %3,5’in รผzerinde kaldฤฑ.
ECI, politika yapฤฑcฤฑlar ve ekonomistler tarafฤฑndan iลgรผcรผ piyasasฤฑndaki gevลekliฤin en iyi รถlรงรผtlerinden biri ve รงekirdek enflasyonun bir tahmincisi olarak gรถrรผlรผyor, รงรผnkรผ kompozisyon ve iล kalitesi deฤiลikliklerini ayarlฤฑyor. ลubat ayฤฑnda iลsiz her bir kiลi iรงin 1,7 aรงฤฑk iล vardฤฑ.
รzel sektรถr รผcretleri %1,2 artarak dรถrdรผncรผ รงeyrekteki artฤฑลa paralel bir artฤฑล gรถsterdi. Mal รผreten sektรถrler bรผyรผmenin ana itici gรผcรผ oldu. รzel sektรถr รผcretleri yฤฑllฤฑk bazda %5,1 arttฤฑ.
Bu durum, รalฤฑลma Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn aylฤฑk istihdam raporunda yer alan ortalama saatlik kazanรงlardaki ฤฑlฤฑmlฤฑ artฤฑลla รงeliลiyor.
Bazฤฑ ekonomistler รผcretlerdeki yapฤฑลkanlฤฑฤฤฑn Fed’in sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma politikasฤฑnฤฑ รถnรผmรผzdeki haftadan sonra da sรผrdรผrebileceฤini gรถsterdiฤini savundu.
New York’taki Barclays’in kฤฑdemli ekonomistlerinden Jonathan Millar, “รcretlerin yavaลlatฤฑlmasฤฑ konusunda ilerleme kaydedilmemesi, Fed’in Mayฤฑs ayฤฑnda yapacaฤฤฑ artฤฑrฤฑmฤฑn ardฤฑndan sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmaya devam etmek zorunda kalacaฤฤฑ ve iลgรผcรผ piyasasฤฑndaki geliลmelere odaklanacaฤฤฑ yรถnรผndeki riskleri artฤฑrฤฑyor” dedi.
Saฤlam รผcret artฤฑลlarฤฑ kiลisel geliri desteklemeye yardฤฑmcฤฑ olarak, gฤฑda pullarฤฑ gibi azalan devlet yardฤฑmlarฤฑnฤฑn yarattฤฑฤฤฑ baskฤฑyฤฑ dengeliyor. Gelir, ลubat ayฤฑndaki artฤฑลa paralel olarak %0,3 arttฤฑ.
Tasarruf oranฤฑ, Ocak ayฤฑnda vergi รถdemelerindeki dรผลรผลรผn yanฤฑ sฤฑra resesyon korkularฤฑnฤฑn da etkisiyle ลubat ayฤฑndaki %4,8 seviyesinden Aralฤฑk 2021’den bu yana en yรผksek seviye olan %5,1’e yรผkseldi.
New York’taki Wells Fargo’da ekonomist olan Shannon Seery, “Fazla tasarruflar harcamalar iรงin giderek daha az itici gรผรง haline geliyor ve belirsizlik arttฤฑkรงa hane halklarฤฑnฤฑn kรถtรผ gรผnler fonuna baลvurma eฤilimi azalabilir” dedi.
