Fed, ABD Kongresiโne gรถnderdiฤi yarฤฑyฤฑl raporunda, deฤer ve kredi hacminin aลฤฑrฤฑ yรผkseldiฤi ticari gayrimenkulde รงรถkรผล endiลesini dile getirdi. Bankalarฤฑn elindeki 2 trilyon dolarlฤฑk kredinin olasฤฑ รงรถkรผลten olumsuz etkilenmesinden korkuluyor
2007 yฤฑlฤฑnda subprime mortgage kriziyle sarsฤฑlan ABD ekonomisi bu kez yeni bir gayrimenkul krizinden korkuyor. ลimdikinin merkezinde ise fiyatlarฤฑn ikiye katlandฤฑฤฤฑ ticari gayrimenkul var.
ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) Baลkanฤฑ Janet Yellen, geรงtiฤimiz hafta Kongreโde yaptฤฑฤฤฑ konuลmasฤฑnda, โfaizleri artฤฑrmak iรงin fazla beklemeyeceฤizโ dedi. Analistlere gรถre bunun tercรผmesi ลu; Fed, โticari gayrimenkul piyasasฤฑnda artan varlฤฑk fiyatlarฤฑ ve bunun bankalarฤฑn elindeki 2 trilyon dolarlฤฑk krediye etkisinden korkuyor.
Fed, Kongreโye gรถnderilen yarฤฑ yฤฑl mali politikalar raporunda, yedi yฤฑldฤฑr yรผkseliลte olan sektรถrรผn รงรถkmesinden endiลe ettiฤini dile getiriyor. รstelik bu raporlarda sektรถrle ilgili sฤฑkฤฑntฤฑya ilk kez vurgu yapฤฑlmฤฑyor. Daha รถnce art arda beล kez bu endiลe dile getirilmiล. Fed, iki yฤฑl รถnce ลubat raporunda bu piyasadaki deฤerlenmenin yarattฤฑฤฤฑ baskฤฑya ilk kez dikket รงekmiลti. O zamandan beri tรผm yarฤฑ yฤฑl raporlarฤฑnda giderek daha sert bir dille uyarฤฑ yapฤฑlฤฑyor ve aลฤฑrฤฑ deฤerlenmenin ticari gayrimenkul piyasasฤฑnฤฑ negatif ลoklar karลฤฑsฤฑnda kฤฑrฤฑlgan yaptฤฑฤฤฑ belirtiliyor.
Fedโi rahatsฤฑz eden sadece fiyatlarฤฑn aลฤฑrฤฑ yรผkselmesi deฤil. Sektรถrdeki yรผksek kaldฤฑraรงlar nedeniyle olasฤฑ fiyat รงรถkรผลleri sฤฑrasฤฑnda teminat olarak gรถsterilen varlฤฑklarฤฑn deฤerinin bir anda dรผลmesi ve bankalarฤฑn alacaฤฤฑ bรผyรผk darbe Fedโin en bรผyรผk endiลesi.
Ticari gayrimenkul endeksi ikiye katlandฤฑ
Bu noktada akla gelen soru fiyatlarฤฑn ne kadar dรผลebileceฤi. Wolf Streetโde yer alan bir analize gรถre, รผlke genelindeki fiyat ortalamasฤฑ bazฤฑ ลehirlerdeki artฤฑลlarฤฑ gizliyor. Green Street Ticari Gayrimenkul Fiyat Endeksi, ABDโde bรผyรผk pazarlarda fiyatlarฤฑn Bรผyรผk Resesyon dรถneminde yรผzde 40 dรผลtรผฤรผnรผ ancak sonrasฤฑnda ikiye katlandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor. Fed raporunda da buna iลaret edilerek, โSon bir yฤฑlda giderek artan endiลe kaynaฤฤฑ olan ticari gayrimenkul deฤerlemeleri, daha da artฤฑล gรถsterdi. Diฤer yandan gayrimenkul fiyatlarฤฑ artmaya devam ediyor, aktifleลtirme oranฤฑ tarihin en dรผลรผk seviyelerine iniyorโ deฤerlendirmesi yapฤฑlฤฑyor. Rapor patlamayฤฑ bu seviyelere taลฤฑyan borรงlara da atฤฑfta bulunuyor ve โBorรงlarฤฑn bรผyรผklรผฤรผ 1.98 trilyon dolara รงฤฑktฤฑ ve bir รถnce patlayan balon dรถnemindeki zirvenin yรผzde 14 รผzerine tฤฑrmandฤฑโ tespiti yapฤฑlฤฑyor.
Gayrimenkul kredilerinin toplam ekonomi iรงindeki payฤฑnฤฑn hala ฤฑlฤฑmlฤฑ dรผzeyde olduฤu belirtiliyor ve geรงtiฤimiz yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda ticari gayrimenkul kredi standardฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑlaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn iลtahฤฑ azaltmasฤฑ bekleniyor.
Ticari gayrimenkul balonun patlmasฤฑ halinde รถzellikle kรผรงรผk bankalarฤฑn topun aฤzฤฑnda olduฤu uyarฤฑsฤฑ yapฤฑlฤฑyor. รรผnkรผ sektรถrdeki yaklaลฤฑk 2 trilyon dolarlฤฑk kredinin 1.22 trilyon dolarฤฑ kรผรงรผk bankalarฤฑn elinde.
BU YIL DรNYADA 700 MฤฐLYAR DOLAR YATIRIM BEKLENฤฐYOR
Uluslararasฤฑ gayrimenkul ลirketi JLL, bu yฤฑl dรผnya genelinde ticari gayrimenkule 700 milyar dolar yatฤฑrฤฑm yapฤฑlacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyor. Bu da, 2016 yฤฑlฤฑndaki 650 milyar dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑma gรถre รถnemli bir artฤฑล anlamฤฑna geliyor. Yatฤฑrฤฑmlardaki artฤฑลฤฑn temelinde geliลmekte olan ekonomilerde ลehirlerin hฤฑzlฤฑ bรผyรผmesi yatฤฑyor. Baลta รin olmak รผzere birรงok รผlkede yeni sermayenin ortaya รงฤฑkmasฤฑ sektรถrรผ destekliyor. รin, kฤฑsa bir sรผre รถnce ABDโyi geride bฤฑrakarak dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ticari gayrimenkul varlฤฑklarฤฑ alฤฑmฤฑnฤฑ yapan รผlke haline geldi. 2016โda sektรถrรผn en bรผyรผk oyuncusu Anbag Insurance oldu. Manhattanโda ikonik Waldorf Astoria Hotelโi satฤฑn aldฤฑktan sonra รinli ลirket Avrupa, Kuzey Amerika ve Japonyaโda milyarlarca dolarlฤฑk gayrimenkul alฤฑmฤฑ gerรงekleลtirdi. Diฤer yandan, Brexit nedeniyle bรผyรผk fi nans ลirketlerinin faaliyetlerini ve รงalฤฑลanlarฤฑnฤฑ baลka ลehirlere taลฤฑmanฤฑn yollarฤฑnฤฑ aramasฤฑ Frankfurkt, Paris gibi ลehirlerde sektรถrรผ hareketlendiriyor. Rekabetin artmasฤฑ, orta รถlรงekli ลehirlerde yatฤฑrฤฑmฤฑn รถnรผnรผ aรงarak โyeni dรผnya ลehirleriโ yarattฤฑ. รrneฤin Stockholm, Dublin, Dallas emlak sektรถrรผnรผn hฤฑzlฤฑ geliลtiฤi ลehirler arasฤฑnda. (Dรผnya / Evrim Kรผรงรผk)
