BBC Tรผrkรงe – ABD’deki ara seรงimin sonucunda Demokratlar Temsilciler Meclisi’nde รงoฤunluฤu ele geรงirerek ABD Baลkanฤฑ Donald Trump ve Cumhuriyetรงilerin รผlkeyi birlikte yรถnettiฤi bir devre son verdi.
ฤฐki yฤฑlฤฑ “bir devir” olarak adlandฤฑrmak iddialฤฑ olabilir fakat Trump dรถneminde gรผnler ve haftalar bile sonu gelmeyen, art arda gelen haberlerle sรผrekli geniลleyen birer zaman dilimine dรถnebiliyor.
Trump, baลkanlฤฑฤฤฑ boyunca Kongre’nin (Temsilciler Meclisi ve Senato) kendi partisinin kontrolรผnde olmasฤฑnฤฑn faydasฤฑnฤฑ gรถrdรผ, genellikle politikalarฤฑna destek buldu.
ฤฐki ay iรงinde gรถreve baลlayacak Demokratlarฤฑn kontrolรผndeki yeni Temsilciler Meclisi ise iลleri deฤiลtirecek.
Demokratlarฤฑn denetleme gรผcรผ
ฤฐki yฤฑldฤฑr gรถรง karลฤฑtฤฑ sert dรผzenlemeler, Obamacare’in kaldฤฑrฤฑlmasฤฑ ve sosyal programlara kesintiler gibi yasalar รงฤฑkaran Temsilciler Meclisi artฤฑk ilerici politikalar รผretecek.
Yeni dรถnemde Temsilciler Meclisi Sรถzcรผsรผ olmasฤฑ beklenen Nancy Pelosi’ye gรถre รงฤฑkarmak istedikleri ilk yasa hรผkรผmet etiฤi ve seรงim reformuyla ilgili olacak.
Demokratlarฤฑn Temsilciler Meclisi’nde รงฤฑkaracaฤฤฑ yasalar Senato engeline takฤฑlacak olsa da 2020’deki baลkanlฤฑk seรงimini kazanmalarฤฑ durumunda nasฤฑl bir yรถnetim sergileyeceklerini gรถsterme imkanฤฑna sahip.
รte yandan Trump’ฤฑn istediฤi yasalarฤฑ Temsilciler Meclisi’nden geรงirmesinin tek yolu iki partinin de desteฤini almak.
Fakat bu, son aylarฤฑnฤฑ รผlke รงapฤฑnda mitinglerde siyasi rakiplerine sert ifadeler ve aลaฤฤฑlayฤฑcฤฑ sรถzler yรถnelten bir adam iรงin zor bir gรถrev.
Trump’ฤฑ kฤฑsa vadede en รงok rahatsฤฑz edecek ลey, Demokratlarฤฑn artฤฑk hรผkรผmeti denetleme konusunda daha fazla gรผce sahip olmasฤฑ.
Azil iลlemi iรงin salt รงoฤunluk gerek
2016’daki baลkanlฤฑk seรงimine Rusya’nฤฑn mรผdahalesine dair soruลturma yรผrรผten Temsilciler Meclisi ฤฐstihbarat Komitesi, Donald Trump’a karลฤฑtฤฑ Adam Schiff’in kontrolรผ altฤฑna girecek.
Schiff, Trump’ฤฑn yurt dฤฑลฤฑndaki finansal anlaลmalarฤฑnฤฑ daha fazla sorgulama sรถzรผ vermiลti.
ABD Baลkanฤฑ’nฤฑn liberal karลฤฑtlarฤฑnฤฑn “kutsal kasesi” olan Trump’ฤฑn vergi beyannamesinin aรงฤฑklanmasฤฑna az zaman kaldฤฑ.
Temsilciler Meclisi’nin merceฤi altฤฑna girecek tek kiลi Donald Trump olmayacak. ฤฐรงiลleri Bakanฤฑ Ryan Zinke, kendi ลirketinin รงฤฑkarฤฑna olan resmi iลlemler yapma suรงlamasฤฑyla incelemeye alฤฑnacak kiลilerden ilki olabilir.
Bir de Trump’ฤฑn gรถrevinden azledilmesi ihtimali var.
Bir ABD baลkanฤฑnฤฑ gรถrevden azletme sรผrecinin ilk adฤฑmฤฑ Temsilciler Meclisi’nde salt รงoฤunluk ile atฤฑlabiliyor.
Demokratlarฤฑn Kongre’deki liderleri bugรผne kadar bu adฤฑmฤฑ atma ihtimallerini รถne รงฤฑkarmayan aรงฤฑklamalarda bulundu.
Fakat รzel Yetkili Savcฤฑ Robert Mueller รถnรผmรผzdeki haftalar veya aylarda Rusya ile Trump’ฤฑn 2016’daki seรงim kampanyasฤฑ dรถneminde anlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkarฤฑrsa, bu durum hฤฑzla deฤiลebilir.
Trump Demokratlarฤฑn Temsilciler Meclisi’ni ele geรงirmesiyle hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑna uฤramฤฑล olsa da Cumhuriyetรงilerin Senato’daki รงoฤunluฤu korumasฤฑ ve artฤฑrmasฤฑ Trump iรงin aynฤฑ oranda iyi bir geliลme.
Yargฤฑรงlarฤฑn atanmasฤฑ
Cumhuriyetรงi Parti’nin federal yargฤฑรงlarฤฑ muhafazakarlardan seรงmesinin yolu hรขlรข aรงฤฑk.
Trump bugรผne kadar ikisi Yรผksek Mahkeme’ye olmak รผzere toplam 84 yargฤฑรง atamasฤฑ gerรงekleลtirdi. Demokratlar ลimdi Yรผksek Mahkeme’deki dรถrt demokrat yargฤฑcฤฑn iki yฤฑl daha saฤlฤฑklฤฑ kalmasฤฑnฤฑ umuyor.
Senato Demokratlarฤฑn eline geรงseydi Trump yรถnetiminin รผst dรผzey yรถneticilerinin atamalarฤฑ engellenebilir veya รถnemli oranda geciktirilebilirdi.
Trump bu senaryodan da kurtulmuล oldu.
Bรถylece “sorunlu” dediฤi Adalet Bakanฤฑ Jeff Sessions’u gรถrevden alฤฑp yerine Robert Mueller’in soruลturmasฤฑnฤฑ engelleyecek bir isim atamasฤฑ kolaylaลtฤฑ.
Trump’ฤฑn yeniden seรงilmesi
Ara seรงim sonuรงlarฤฑ Kongre’yi hangi partinin kontrol ettiฤinin รถtesinde, Trump’ฤฑn siyasi gรผcรผne ve tekrar seรงilme ihtimaline daha bรผyรผk etkilerde bulunacak.
ฤฐki yฤฑl boyunca รผlkesini yรถnetirken sadฤฑk kitlesini ticaret, gรถรง ve dฤฑล politika gibi konularda hem yasalar hem de sรถylemlerle tatmin etmeyi de gรถz รถnรผnde tuttu.
รncรผllerinin aksine, รผlke รงapฤฑnda desteฤini artฤฑrmak iรงin รงok az รงaba sarf etti.
Bรถylece popรผler olduฤu eyaletlerde Senato sandalyelerini kazandฤฑ ama diฤer yerlerde bu etkiyi gรถrmek mรผmkรผn deฤildi. Tereciye tere satma stratejisi geleneksel olarak Cumhuriyetรงi olan zengin, yรผksek eฤitimli nรผfustaki oyunu kaybetmesine yol aรงtฤฑ. 2016’da Trump’a oy veren bu kitleler iki yฤฑl iรงinde desteklerini รงekti.
Eฤer bu eฤilim devam ederse Arizona, Pensilvanya ve Michigan gibi eyaletler 2020’deki baลkanlฤฑk seรงiminde Trump’a destek vermeyebilir.
Trump bugรผne kadar Kongre รผyelerinin รถlmesi gibi durumlarda dรผzenlenen รถzel seรงimleri kazanmakla hava atฤฑyordu fakat รผlkenin dรถrt bir yanฤฑnda seรงmenler sandฤฑฤa gittiฤinde yaลadฤฑฤฤฑ kayฤฑp bรผyรผk oldu.
รte yandan Temsilciler Meclisi’nin kontrolรผnรผn Demokratlara geรงmesinin Trump iรงin olumlu bir yanฤฑ da olabilir: Artฤฑk ekonomi kรถtรผye gittiฤinde suรงlayacak biri var. รstelik ekonomik dรถngรผleri gรถz รถnรผnde bulundurunca ekonominin kรถtรผleลme ihtimali de var.
Artฤฑk รถnรผmรผzdeki iki yฤฑl boyunca istediฤi ลeyleri yapamamasฤฑnฤฑn bir bahanesi olacak ve seรงim meydanlarฤฑnda bu durumu kullanacak.
Trump kendini Bill Clinton ve Barack Obama ile de kฤฑyaslayabilir. ฤฐki lider de ikinci baลkanlฤฑk seรงimlerini kazanmadan รถnceki ara seรงimlerde Temsilciler Meclisi’nde รงoฤunluฤu kaybetmiลti.
