ABD Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ, S-400 hava savunma sistemi alฤฑnmasฤฑ durumunda Tรผrkiye’nin F-35 programฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn yeniden deฤerlendirilmesine yol aรงacaฤฤฑnฤฑn Ankara’ya aรงฤฑk ลekilde belirtildiฤini duyurdu.
Dฤฑลiลleri Bakanlฤฑฤฤฑ sรถzcรผsรผ Robert Palladino gรผnlรผk basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda “Tรผrkiye’yi potansiyel S-400 alฤฑmฤฑnฤฑn F-35 programฤฑna katฤฑlฤฑmฤฑnฤฑn tekrar deฤerlendirilmesine yol aรงacaฤฤฑ ve gelecekteki potansiyel askeri teรงhizat transferlerini riske atacaฤฤฑ konusunda aรงฤฑkรงa uyardฤฑk” dedi.
Bu aรงฤฑklamadan kฤฑsa sรผre รถnce de NATO Avrupa Mรผttefik Kuvvetler (SACEUR) Yรผksek Komutanฤฑ Orgeneral Curtis Scaparrotti konuyu deฤerlendirdi. Scaparrotti Tรผrkiye’nin Rus yapฤฑmฤฑ S-400 hava savunma sistemini almasฤฑ durumunda ABD’nin F-35 savaล uรงaklarฤฑnฤฑ NATO รผyesi bu รผlkeye satmamasฤฑnฤฑ รถnereceฤini sรถyledi.
Scaparrotti, ABD Lojistik ve Nakliye Komutanฤฑ Orgeneral Stephen Lyons ile Senato Silahlฤฑ Hizmetler Komitesinde 2020 savunma bรผtรงesine yรถnelik sorularฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Tรผrkiye’nin S-400 sistemleri almasฤฑna yรถnelik sorularฤฑ da yanฤฑtlayan Scaparrotti, S-400lerin NATO sistemleri ile รงalฤฑลmama durumunun yanฤฑ sฤฑra F-35 uรงaklarฤฑ iรงin de risk teลkil edeceฤini iddia etti.
Scaparrotti, “Tรผrkiye, S-400 savunma sistemlerini alฤฑp kendi topraklarฤฑna kuracaksa, bu รถncelikli olarak ortak รงalฤฑลabilirlik konusunda bir sorundur. Bu sistemler ne NATO sistemleri ile ne de entegre fรผze savunma sistemlerimizle รงalฤฑลabilir. Bu birinci sorun. ฤฐkinci sorun ise F-35 uรงaklarฤฑ ile ilgilidir. Bunun (S-400) tรผm hava araรงlarฤฑmฤฑza รถzellikle de F-35 uรงaฤฤฑmฤฑza yรถnelik sorun teลkil ettiฤine inanฤฑyorum. Benim askeri olarak tavsiyem, Rus sistemlerini, รถzellikle de hava savunma sistemlerini รงalฤฑลtฤฑran bir ortakla F-35 iลini tamamlamamalฤฑyฤฑz, (F-35leri) uรงurmamalฤฑyฤฑz veya รงalฤฑลmamalฤฑyฤฑz.” ifadelerini kullandฤฑ.
Tรผrk yetkililerle bu konuyu konuลtuฤunu anlatan Scaparrotti, Tรผrkiye’nin programdan รงฤฑkarฤฑlmasฤฑ durumunda Tรผrk savunma sanayisinin รผrettiฤi F-35 parรงalarฤฑnฤฑn nasฤฑl ikame edileceฤine yรถnelik bir soruya ise “Bu ลu anda deฤerlendiriliyor.” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
Tรผrkiye S-400 alฤฑmฤฑnda kararlฤฑ
Tรผrkiye, ABD’nin S-400 fรผzelerinden vazgeรงmesi ลartฤฑyla 2019 sonuna kadar Patriot hava savunma sistemi verme teklifini reddetmiล, Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan Washington’dan gelen uyarฤฑlara raฤmen Rus yapฤฑmฤฑ S-400’lerin alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ duyurmuลtu.
Tรผrkiye Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu Rus yapฤฑmฤฑ S-400 hava savunma fรผzeleriyle ilgili yapฤฑlan anlaลmanฤฑn tamamlandฤฑฤฤฑnฤฑ ve ilk teslimatฤฑn Temmuz ayฤฑnda gerรงekleลmesini beklediklerini aรงฤฑklamฤฑลtฤฑ. Rusya sรถzleลmenin parรงasฤฑ olarak Tรผrkiye’ye teknoloji transferi ve ortak รผretim imkanฤฑ da sunacak.
ABD’nin 3,5 milyar Dolarlฤฑk Patriot hava savunma sistemi verme teklifinde teknoloji transferi ve kredi opsiyonu bulunmuyordu.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, S-400 anlaลmasฤฑ รผzerine Tรผrkiye’ye F-35 savaล uรงaklarฤฑ teslimatฤฑnฤฑ geรงici olarak durduran yasa tasarฤฑsฤฑnฤฑ Aฤustos ayฤฑnda imzalamฤฑลtฤฑ.
ABD Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ Eric Pahon, Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri alan Tรผrkiye’yi ‘aฤฤฑr sonuรงlarฤฑn’ beklediฤi uyarฤฑsฤฑnda bulunmuลtu. Pahon, “Tรผrkiye’nin hava savunmasฤฑnฤฑ geliลtirmek istediฤinin farkฤฑndayฤฑz ama Rus S-400 sistemleri alฤฑmฤฑnฤฑn ABD ile Tรผrkiye arasฤฑndaki savunma iลbirliฤi รผzerinde aฤฤฑr sonuรงlarฤฑ olacaktฤฑr.” demiลti.
ฤฐsrail, ABD’den sonra dรผnyanฤฑn en geliลmiล savaล uรงaklarฤฑ olarak kabul edilen F-35’lere sahip ilk รผlke olma รถzelliฤini taลฤฑyor. Aralฤฑk 2016’da bu uรงaklarฤฑ hava kuvvetleri bรผnyesine katmaya baลlayan Tel Aviv yรถnetimi ลu ana kadar en az 11 uรงak teslim aldฤฑ.
