Dubai merkezli Abraaj Capital, Tรผrkiye’de Acฤฑbadem Hastaneleri’nden Yรถrsan’a pek รงok ลirkete yatฤฑrฤฑm yapan ve kรผresel yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn deฤeri 14 milyar dolarฤฑ bulan, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk giriลim sermayesi ลirketlerinden biriydi.
Tรผrkiye’de 2008’de Acฤฑbadem Hastaneleri’ne ortak olan Abraaj Capital, hisselerini 2011’de satmฤฑลtฤฑ.
ลirketin Fibabanka’da ve sanal maฤaza Hepsiburada.com’da azฤฑnlฤฑk hissesi, sรผt ve sรผt รผrรผnleri รผreticisi Yรถrsan’da รงoฤunluk hissesi bulunuyor.
Kรผresel bir oyuncuya dรถnรผลen Abraaj Capital, bu yฤฑlฤฑn baลฤฑnda iflas korumaya baลvurmak zorunda kaldฤฑ ve borรงlarฤฑnฤฑ geri รถdeyebilmek iรงin 6 milyar dolar bulmak iรงin varlฤฑklarฤฑnฤฑ satฤฑลa รงฤฑkardฤฑ. Bu รงabalar da sonuรง vermeyince Temmuz ayฤฑnda Abraaj Capital’in tasfiyesi sรผreci baลlatฤฑldฤฑ.
Amerikan Wall Street Journal gazetesi, bugรผne dek kayda geรงen en bรผyรผk giriลim sermayesi ลirketi iflasฤฑnฤฑn perde arkasฤฑnฤฑ yazdฤฑ.
Abraaj Capital, yรผkseliลte olduฤu yฤฑllarda รงok sayฤฑda Batฤฑlฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑnฤฑn gรถzdesiydi. ลirketin kurucusu Arif Nakvi, fakir รผlkelerde refah dรผzeyini artฤฑrmayฤฑ vadediyordu.
Afrika’da ve Asya’nฤฑn fakir รผlkelerinde hastanelere yatฤฑrฤฑm yapacaklarฤฑnฤฑ, yaลam kalitesini yรผkselteceklerini sรถylรผyordu.
Eski bir Abraaj Capital รงalฤฑลanฤฑ ลirketin o yฤฑllardaki vizyonunu “ฤฐlham verici bir kapitalizm anlayฤฑลฤฑ vardฤฑ” diyerek tanฤฑmlฤฑyor.
Nakvi รถzel sermaye eliyle kalkฤฑnma ve refah vizyonuyla, Bill ve Melinda Gates Vakfฤฑ’ndan ABD hรผkรผmetine kadar รงok farklฤฑ รงevrelerden fon saฤlamayฤฑ baลarmฤฑลtฤฑ.
Arif Nakvi, aynฤฑ zamanda her yฤฑl ฤฐsviรงre’nin Davos kasabasฤฑnda dรผzenlenen Dรผnya Ekonomik Forumu’nun da dรผzenli katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ arasฤฑndaydฤฑ.
Nakvi, vatandaลฤฑ olduฤu Pakistan’da da 100 milyon dolarlฤฑk bir yardฤฑm vakfฤฑ kurmuล, Taliban saldฤฑrฤฑlarฤฑndan kaรงan รถฤrencilere yardฤฑm รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ finanse etmiลti.
Lรผks bir hayat sรผren Abraaj Capital kurucusu Nakvi’nin ฤฐngiltere’de, Fransa’da evleri, 20 milyon dolarlฤฑk bir yatฤฑ, รถzel jeti ve Ortadoฤu sanat eserleri koleksiyonu bulunuyordu.
Peki nasฤฑl oldu da bu dev kuruluล bรผyรผk bir รงรถkรผลe sรผrรผklendi?
Abraaj’ฤฑn batฤฑลฤฑyla ilgili bazฤฑ detaylar biliniyor. Bazฤฑ eski ลirket รงalฤฑลanlarฤฑna ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlara gรถre Abraaj Capital, yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan topladฤฑฤฤฑ fonlarla kendi harcamalarฤฑnฤฑ finanse etmeye baลlamฤฑลtฤฑ.
ลirketin tasfiye sรผrecini yรถneten heyetin hazฤฑrladฤฑฤฤฑ raporda Abraaj Capital’in hastane ve okul yatฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงin topladฤฑฤฤฑ fonlarla รงalฤฑลanlarฤฑn maaลlarฤฑnฤฑ รถdediฤi ve borรง geri รถdemelerini gerรงekleลtirdiฤi belirtiliyordu.
Cayman Adalarฤฑ Yรผksek Mahkemesi, Haziran ayฤฑnda tasfiye sรผrecini yรผrรผtmek รผzere PricewaterhouseCoopers ve Deloitte ลirketlerini yetkilendirmiลti.
Abraaj Capital’in iflasฤฑ sฤฑrasฤฑnda ลirketin รถdenmemiล borcu 1 milyar dolarฤฑn รผzerindeydi.
Ancak ลirketin iลleyiลine dair soruลturma derinleลtikรงe yeni detaylar ortaya รงฤฑkmaya baลladฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlardan toplanan en az 660 milyon dolar, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn bilgisi olmadan รถzel banka hesaplarฤฑna transfer edilmiลti. Soruลturmayฤฑ yรผrรผtenler, bu รถzel hesaplara kฤฑsaca “Abraaj Hazinesi” adฤฑnฤฑ takmฤฑลtฤฑ.
‘Derin bir nefes al, gรผlรผmse, ‘Elhamdรผlillah’ de ve yola devam et’
“Abraaj Hazinesi”ne aktarฤฑlan kaynaklarฤฑn 200 milyon dolardan fazlasฤฑnฤฑn, Nakvi’nin ve Nakvi’ye yakฤฑn isimlerin รถzel hesaplarฤฑna geรงirildiฤi tespit edildi.
Mayฤฑs 2017’de Abraaj Capital’in finans departmanฤฑ yรถneticisi Rafique Lakhani, Nakvi’nin oฤullarฤฑndan birisine ve eski asistanฤฑnฤฑn ลirketine para transferi talimatฤฑ alฤฑnca kaygฤฑlarฤฑnฤฑ dile getiren bir e-posta yazmฤฑลtฤฑ.
Nakvi, oฤlu ve asistanฤฑnฤฑn internetten tekstil รผrรผnleri satan ลirketi Modist iรงin fon transferi talimatฤฑ verdiฤi e-postada ลunlarฤฑ yazฤฑyordu:
“ฤฐkisinde de para kalmadฤฑ. Yarฤฑna kadar nakde ihtiyaรงlarฤฑ var. Derin bir nefes al, gรผlรผmse, Elhamdรผlillah de ve yola devam et.”
Lakhani, ลirketin nakit sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลayabileceฤinden endiลe duyduฤunu sรถylรผyordu:
“Haziran ayฤฑnda maaลlarฤฑ รถdemeye yetecek kadar nakdimiz yok. Siz de bu durumun farkฤฑndasฤฑnฤฑz. Bu stres katlanฤฑlabilir gibi deฤil. Saฤlฤฑฤฤฑmฤฑ ve iลyerindeki performasฤฑmฤฑ etkilemeye baลladฤฑ. Daha ne diyebilirim bilemiyorum.”
Ardฤฑndan Nakvi’nin oฤluna 6,3 milyon dolar, asistanฤฑna ise 3 milyon dolar para transferi yapฤฑldฤฑ.
Nakvi ise finans mรผdรผrรผ Lakhani’ye yanฤฑtฤฑnda “Durumu รงรถzeceฤim” diyordu.
58 yaลฤฑndaki Nakvi ise kendisine yรถneltilen tรผm suรงlamalarฤฑ reddediyor. Nakvi, Wall Street Journal’a yaptฤฑฤฤฑ yazฤฑlฤฑ aรงฤฑklamada “Abraaj fonlarฤฑnฤฑ hiรงbir zaman usulsรผz biรงimde kullanmadฤฑm. ลahsฤฑma ya da aileme fon aktarฤฑmฤฑ konusunda hiรงbir talimatฤฑm olmadฤฑ” diyor.
Nakvi Abraaj Capital’den fon transferi yapma yetkisinin kendisinde olduฤunu savunuyor.
ลimdi diฤer giriลim sermayesi ลirketleri Abraaj Capital’in varlฤฑklarฤฑnฤฑ satฤฑn almayฤฑ dรผลรผnรผyor.
Air Arabia ile bilanรงo makyajlama
Haziran 2017’de ise Nakvi’nin yรถnetim kurulu รผyesi olduฤu Air Arabia havayolu ลirketinden Abraaj Capital’in saฤlฤฑk hizmetleri fonuna 196 milyon dolar aktarฤฑlmฤฑลtฤฑ.
Bu para Abraaj Capital hesaplarฤฑnda bir ay tutuldu ve mali รงeyrek sonunda bilanรงoda eksik fon gรถzรผkmemesi saฤlandฤฑ.
Nakvi aรงฤฑklamasฤฑnda, Air Arabia’dan Abraaj’a aktarฤฑlan paranฤฑn eksik fonlarฤฑ gizlemek iรงin yapฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ savunuyor ve o fonlarฤฑn zaten Abraaj Capital’e ait olduฤunu iddia ediyor.
2017 yฤฑlฤฑnฤฑn sonbaharฤฑna gelindiฤinde ABD kamu yatฤฑrฤฑm ลirketi Overseas Private Investment Corp. Abraaj Capital’in saฤlฤฑk hizmetleri fonuna 68 milyon dolar aktardฤฑ. Bu fon, Abraaj’ฤฑn toplam nakit varlฤฑk kalemi altฤฑna eklendi.
Gelen bu fonla maaลlar รถdendi, Air Arabia’ya olan borรง kapatฤฑldฤฑ, diฤer yatฤฑrฤฑmcฤฑlara olan borรงlarฤฑn taksitleri geri รถdendi ve Nakvi’nin oฤlunun yatฤฑrฤฑmฤฑna kaynak aktarฤฑldฤฑ.
Nakvi, saฤlฤฑk hizmetleri fonuna giren paranฤฑn Abvraaj Capital’in gรผnlรผk faaliyetleri iรงin kullanฤฑlmasฤฑ konusunda hukuki danฤฑลmanlฤฑk aldฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Yapฤฑlan tรผm bu harcamalarฤฑn ardฤฑndan Abraaj’ฤฑn elinde hastane yatฤฑrฤฑmlarฤฑ iรงin kaynak kalmamฤฑลtฤฑ.
O dรถnemde Gates Vakfฤฑ Abraaj’a yaptฤฑฤฤฑ yatฤฑrฤฑmlarฤฑ sorgulamaya baลlamฤฑลtฤฑ.
Gates Vakfฤฑ bilmiyordu ama o dรถnemde Abraaj Capital saฤlฤฑk hizmetleri fonunun banka hesabฤฑnda sadece 16 bin dolar kalmฤฑลtฤฑ.
Nakvi nakit sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑ รงรถzebilmek iรงin Air Arabia’dan bu kez 140 milyon dolarlฤฑk bir borรง aldฤฑ. Bu tutar Abraaj Capital hesaplarฤฑna 5 Aralฤฑk 2017’de geรงti. Para sadece 10 gรผn hesaplarda durdu.
Alฤฑnan o borรง sayesinde 7 Aralฤฑk’ta aรงฤฑklanan bilanรงoda Abraaj Capital 170 milyon dolar nakit gรถsterebiliyordu.
Ancak durumdan ลรผphelenen yatฤฑrฤฑmcฤฑlar denetim istedi ve Abraaj Capital’in hesap hareketleri detaylฤฑ biรงimde incelemeye alฤฑndฤฑ.
Artฤฑk Air Arabia da tasfiye sรผrecinde yetkililerle iลbirliฤi yapฤฑyor. (BBC)
