ABD Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu (SEC), Wall Street endekslerinde milyarlarca dolarlฤฑk kayฤฑplara yol aรงan piyasa hareketlerinin ardฤฑndan kurulan kapsamlฤฑ gรถzetim sisteminin doฤrudan kontrolรผnรผ รผstlenmeyi teklif etti. Finansal Sermaye Piyasasฤฑ Dรผzenleme Kurumu (FINRA) denetimindeki yapฤฑnฤฑn yerine geรงmesi planlanan teklif, piyasa verilerinin doฤrudan kuruma iletilmesini hedefliyor.
Wall Street verilerinin doฤrudan kontrolรผ hedefleniyor
Gรถzetim mekanizmasฤฑ, 2010 yฤฑlฤฑnda gerรงekleลen ve Wall Street endekslerinden dakikalar iรงinde yaklaลฤฑk 1 trilyon dolar piyasa deฤerini silen “ani รงรถkรผล” (flash crash) sonrasฤฑnda zorunlu kฤฑlฤฑnmฤฑลtฤฑ. ฤฐรงeriden รถฤrenenlerin ticareti ve piyasa manipรผlasyonu soruลturmalarฤฑnda kritik rol oynayan sistem, daha รถnce 47 milyon dolarlฤฑk bir รถnden koลma (front-running) usulsรผzlรผฤรผ davasฤฑnda delil saฤladฤฑ.

Finans sektรถrรผ temsilcileri ile borsa iลleticileri, sistemin geliลtirme ve iลletme maliyetlerini kimin karลฤฑlayacaฤฤฑ konusunda uzun sรผredir anlaลmazlฤฑk yaลarken; muhafazakar รงevreler kiลisel verilerin toplanmasฤฑna tepki gรถsteriyordu. Mevcut durumda FINRA tarafฤฑndan denetlenen yapฤฑ, yeni teklif doฤrultusunda verileri borsalar ve aracฤฑ kurumlar รผzerinden doฤrudan SEC bรผnyesine aktaracak.
| Gรถsterge / Olay | Detay ve Finansal Bรผyรผklรผk |
|---|---|
| 2010 Ani รรถkรผล Piyasa Kaybฤฑ | Yaklaลฤฑk 1 trilyon dolar |
| รnden Koลma Davasฤฑ Bรผyรผklรผฤรผ | 47 milyon dolar |
| Sistemin Resmi Kabul Yฤฑlฤฑ | 2016 |
Yรถnetiลim ve maliyet yapฤฑsฤฑnda yeni dรถnem

SEC Baลkanฤฑ Paul Atkins, sรถz konusu adฤฑmฤฑn gรถzetim sistemini yรถnetiลim aรงฤฑsฤฑndan hesap verebilir ve maliyetler bakฤฑmฤฑndan disiplinli kฤฑlacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ. ABD Baลkanฤฑ Donald Trump yรถnetiminin hamlesi, muhafazakarlarฤฑn sistemi tamamen ortadan kaldฤฑrma taleplerinden geri adฤฑm atฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ortaya koydu. Atkins’in katkฤฑda bulunduฤu “Project 2025” adlฤฑ politika belgesinde sistemin tamamen feshedilmesi รถngรถrรผlรผyordu.
Sistemin 2016 yฤฑlฤฑnda resmi olarak kabul edildiฤi dรถnemde, eski SEC Komiseri Kara Stein mekanizmayฤฑ menkul kฤฑymet piyasalarฤฑ iรงin bir “Hubble Uzay Teleskobu” olarak nitelendirmiลti. Yapฤฑlan yeni dรผzenlemeyle borsalar ve aracฤฑ kurumlar verileri topladฤฑktan sonra doฤrudan kuruma veya yetkilendirilen mercie sunacak.

Gรถzetim sistemi ne zaman ve neden kuruldu?
Sistem, 2010 yฤฑlฤฑnda yaลanan ve ABD piyasalarฤฑnda kฤฑsa sรผrede 1 trilyon dolarlฤฑk kayba yol aรงan ani รงรถkรผลรผn ardฤฑndan 2016 yฤฑlฤฑnda resmi olarak hayata geรงirildi.
SEC teklifi hangi deฤiลiklikleri getiriyor?
Teklif kapsamฤฑnda veri toplama ve raporlama yetkisi doฤrudan SEC yรถnetimine devredildi; borsalar ile aracฤฑ kurumlarฤฑn verileri kuruma aktarmasฤฑ รถngรถrรผldรผ.
Sistem hakkฤฑndaki tartฤฑลmalar neleri kapsฤฑyordu?
Finans sektรถrรผ temsilcileri yรผksek iลletme maliyetlerinin paylaลฤฑmฤฑ konusunda uzlaลamazken, muhafazakar gruplar kiลisel verilerin toplanmasฤฑna karลฤฑ รงฤฑktฤฑ.








