Tรผrkiye-AB Zirvesi sonrasฤฑnda Baลbakan Ahmet Davutoฤlu, AB Konseyi Baลkanฤฑ Donald Tusk ve Avrupa Komisyonu Baลkanฤฑ Jean Claude Juncker ortak basฤฑn toplantฤฑsฤฑ dรผzenledi. Avrupa Birliฤi, sฤฑฤฤฑnmacฤฑ akฤฑnฤฑyla ilgili Tรผrkiye’ye 3 milyar Euro’luk maddi destek saฤlamayฤฑ kararlaลtฤฑrdฤฑ. AB, sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn durumuna yรถnelik geliลmelere gรถre yardฤฑmlarฤฑ gรถzden geรงirecek. Tรผrkiye ise topraklarฤฑnda kalan Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ saฤlayacak yasal dรผzenlemeleri yapacak. AB, Tรผrkiye’nin geri kabul anlaลmasฤฑndan doฤan yรผkรผmlรผlรผklerini yerine getirmesi halinde Ekim 2016’dan itibaren vize serbestisine baลlayabileceฤini karara baฤladฤฑ. Ayrฤฑca รผyelik mรผzakereleri kapsamฤฑnda “Ekonomik ve Parasal Politika” baลlฤฑklฤฑ 17. faslฤฑn aralฤฑk ayฤฑnda aรงฤฑlmasฤฑ kararlaลtฤฑrฤฑldฤฑ.
Basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda konuลan Baลbakan Davutoฤlu, 2016 yฤฑlฤฑnda AB รผyelik sรผrecinin ivme kazanacaฤฤฑnฤฑ belirterek, amaรงlarฤฑnฤฑn gรถรงleri dรผzenleyip azaltmak olduฤunu sรถyledi.
Hรผrriyet Gazetesi Brรผksel Temsilcisi Gรผven รzalp’in haberine gรถre, Davutoฤlu hรผkรผmetin reform hรผkรผmeti olduฤun ifade ederek Tรผrk toplumunun AB รผyeliฤini desteklediฤini belirtti. AB’nin Tรผrkiye’ye vereceฤi 3 milyar Euro’nun Tรผrkiye’ye deฤil Suriyeli sฤฑฤฤฑnmacฤฑlar iรงin verildiฤini belirten Davutoฤlu fasฤฑllarla ilgili AB’nin de deklarasyonu olacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
ฤฐลte ortak bildiri
Baลbakan Ahmet Davutoฤluโnun โtarihiโ olarak nitelediฤi Avrupa Birliฤi ile Tรผrkiye arasฤฑnda bugรผn yapฤฑlan zirve sonunda taraflarฤฑn รผzerinde anlaลtฤฑฤฤฑ ortak bildiride ลu ifadelere yer veriliyor:
-Avrupa Birliฤi liderleri bugรผn Brรผkselโde Tรผrk muhataplarฤฑyla biraraya gelmiลtir. Tรผrkiye 1999โdan bu yana (AB รผyeliฤine) aday olup, 2005โten bu yana da katฤฑlฤฑm mรผzakerelerini yรผrรผtmektedir.
-Tรผrkiye ve AB, karลฤฑ karลฤฑya bulunduklarฤฑ ortak sฤฑnamalarฤฑn รผstesinden gelmenin รถnemini ele almฤฑลlardฤฑr. 15 Ekim tarihli AB Konseyi Sonuรงlarฤฑna uygun olarak, Tรผrkiyeโnin katฤฑlฤฑm sรผrecinin yeniden canlandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn gerekliliฤi hususunda mutabฤฑk kalmฤฑลlardฤฑr. (Tรผrkiye ve AB) Ortak geleceklerinin inลasฤฑ iรงin sonuรง odaklฤฑ hareket etmeyi, dayanฤฑลmalarฤฑnฤฑ ve mevcut baฤlarฤฑnฤฑ daha da ileriye taลฤฑmayฤฑ taahhรผt etmiลlerdir. Her iki taraf Avrupa Projesini gรผรงlendirmek รผzere, mevcut risk ve tehditlerle, uyum iรงinde mรผcadele etmek ve รผstesinden gelmek hususunda kararlฤฑdฤฑrlar. Tรผrkiye ve AB, Antalyaโda dรผzenlenen G-20 Zirvesi Ortak Bildirisi ve BMGK 2249 sayฤฑlฤฑ kararฤฑna atฤฑfla, terรถrizmle mรผcadelenin รถncelik olmaya devam ettiฤini teyid ederler.
-Bu amaรง doฤrultusunda, Tรผrkiye-AB iliลkilerinin henรผz tam anlamฤฑyla gerรงekleลtirilmemiล olan geniล potansiyelini deฤerlendirmeyi teminen, yapฤฑlandฤฑrฤฑlmฤฑล ve daha sฤฑk รผst dรผzeyli diyaloฤun รถnemi hususunda anlaลmฤฑลlardฤฑr. Bu รงerรงevede, iki taraf, uygun bir formatta, yฤฑlda iki kez olmak รผzere dรผzenli Zirveler gerรงekleลtirilmesi konusunda anlaลmฤฑลtฤฑr.
– Dรผzenli Zirveler, Tรผrkiye-AB iliลkilerindeki geliลmeyi ele almak ve uluslararasฤฑ meseleleri tartฤฑลmak iรงin bir platform teลkil edecektir. Ciddi gรผvenlik sฤฑnamalarฤฑ, bilhassa da artmakta olan terรถr tehdidi gรถzรถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda, terรถrรผn her ลekliyle ve her tรผrlรผsรผyle mรผcadele etmek รผzere, dฤฑล politika ve gรผvenlik politikasฤฑ alanฤฑnda, dรผzenli gรถrรผล alฤฑล-veriลinin yapฤฑlmasฤฑ ve iลbirliฤinin gรผรงlendirilmesi gerekmektedir. Bu รงerรงevede, iki taraf, Bakan/Yรผksek Temsilci/Komiser seviyesinde kapsamlฤฑ, dรผzenli siyasi diyalog toplantฤฑlarฤฑ yapma konusunda anlaลmฤฑลlardฤฑr. Sรถzkonusu toplantฤฑlar, dรผzenli Ortaklฤฑk Konseyi toplantฤฑlarฤฑna ilaveten dรผzenlenecektir. รst dรผzeyli diyalog toplantฤฑlarฤฑ kilit tematik konular รงerรงevesinde de yapฤฑlmalฤฑdฤฑr.
-Her iki taraf, 17. faslฤฑn aรงฤฑlmasฤฑnฤฑ teminen, 14 Aralฤฑk 2015 tarihinde Hรผkรผmetlerarasฤฑ Konferans toplanmasฤฑna iliลkin aรงฤฑklamayฤฑ memnuniyetle karลฤฑlamฤฑลtฤฑr. Buna ilaveten, Komisyonโun, รผye รผlkelerin pozisyonlarฤฑna halel getirmemek kaydฤฑyla, bazฤฑ fasฤฑllarฤฑn aรงฤฑlmasฤฑna yรถnelik gerekli hazฤฑrlฤฑklarฤฑn 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde tamamlanmasฤฑ konusundaki taahhรผdรผ not edilmiลtir. Diฤer fasฤฑllar konusunda da hazฤฑrlฤฑk รงalฤฑลmalarฤฑ bilahare baลlatฤฑlabilecektir.
-AB, Vize Yol Haritasฤฑ unsurlarฤฑnฤฑn tรผm katฤฑlฤฑmcฤฑ รye Devletler nezdinde karลฤฑlanmasฤฑnฤฑn hฤฑzlandฤฑrฤฑlmasฤฑ konusunda Tรผrkiyeโnin taahhรผdรผnรผ memnuniyetle karลฤฑlamฤฑลtฤฑr. Avrupa Komisyonu, Tรผrkiyeโnin Vize Serbestisi Yol Haritasฤฑnฤฑ uygulamasฤฑna iliลkin ikinci ilerleme raporunu 2016 Mart ayฤฑnฤฑn baลฤฑnda aรงฤฑklayacaktฤฑr. Komisyonun 2016 sonbaharฤฑnda รผรงรผncรผ ilerleme raporunu sunabilmesini teminen Tรผrkiye-AB Geri Kabul Anlaลmasฤฑnฤฑn 2016 Haziran ayฤฑndan itibaren tam olarak uygulanmasฤฑ konusunda her iki taraf anlaลmaya varmฤฑลtฤฑr. Sรถzkonusu รผรงรผncรผ ilerleme raporu, Vize Serbestisi Sรผrecini tamamlamak, baลka bir deyiลle, Yol Haritasฤฑnda yeralan unsurlar karลฤฑlandฤฑฤฤฑnda, Tรผrk vatandaลlarฤฑnฤฑn ลengen bรถlgesine seyahatlerinde vize uygulamasฤฑnฤฑn Ekim 2016โya kadar kaldฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ teminen yayฤฑnlanacaktฤฑr.
-AB, Tรผrkiyeโde, acil ve sรผrekli insani yardฤฑm saฤlayacaktฤฑr. Aynฤฑ zamanda, genel mali desteฤini รถnemli รถlรงรผde artฤฑracaktฤฑr. Komisyon tarafฤฑndan, Tรผrkiyeโde geรงici koruma altฤฑndaki Suriyelilere ve evsahibi topluluklara etkin ve tamamlayฤฑcฤฑ destek saฤlamak amacฤฑyla finanse edilen faaliyetlerin eลgรผdรผmรผnรผ saฤlamak ve etkin hale getirmek iรงin Tรผrkiye iรงin bir Sฤฑฤฤฑnmacฤฑ Mali ฤฐmkanฤฑ oluลturulmuลtur. AB Tรผrkiyeโye, baลlangฤฑรง olarak, Birlik bรผtรงesinden ve รผye รผlkelerin katkฤฑlarฤฑyla 3 milyar Euro ilave kaynak saฤlamayฤฑ taahhรผt etmiลtir. Geliลmeler ฤฑลฤฑฤฤฑnda, bu meblaฤa olan ihtiyaรง ve fonun niteliฤi gรถzden geรงirilecektir. Tรผrkiye 2.2 milyondan fazla Suriyeliyi misafir ettiฤi ve 8 milyar ABD Dolarฤฑ harcadฤฑฤฤฑ cihetle, AB, Tรผrkiye-AB iลbirliฤi รงerรงevesinde, yรผk paylaลฤฑmฤฑnฤฑn รถneminin altฤฑnฤฑ รงizmiลtir. Bu kapsamda, her iki taraf รผye รผlke ve halihazฤฑrdaki ABโnin yeniden yerleลtirme plan ve programlarฤฑnฤฑn yapacaฤฤฑ katkฤฑnฤฑn รถnemini vurgulamฤฑลtฤฑr.
-Tรผrkiye ve AB, Suriyeโdeki durumun yarattฤฑฤฤฑ krizle mรผcadele etmek amacฤฑyla, geรงici koruma altฤฑndaki Suriyelilere destek verilmesi ve gรถรง yรถnetimi รงerรงevesindeki mevcut iลbirliฤinin ilerletilmesini teminen, 15 Ekim 2015 tarihinde kabul edilen ve bugรผne kadar ad referenda niteliฤini haiz Ortak Eylem Planฤฑnฤฑn hayata geรงirilmesine karar vermiลlerdir.
– รzellikle dรผzensiz gรถรงmen akฤฑmฤฑna karลฤฑ sonuรง alฤฑnmalฤฑdฤฑr. Tรผrkiye ve AB gรถรงmen akฤฑnlarฤฑnฤฑ dรผzenleyecek ve dรผzensiz gรถรงรผn engellenmesine katkฤฑda bulunacak Ortak Eylem Planฤฑnฤฑ uygulama konusunda anlaลmฤฑลlardฤฑr. Tรผrkiye ve AB gรถรง akฤฑmlarฤฑna dรผzen getirmek ve dรผzensiz gรถรงรผ engellemek รผzere Ortak Eylem Planฤฑnฤฑ uygulamak konusunda anlaลmฤฑลlardฤฑr.
– Sonuรง olarak, her iki taraf, anlaลmaya varฤฑlmฤฑล olduฤu รผzere ve ivedilikle uygulanmasฤฑ kaydฤฑyla, uluslararasฤฑ korumaya ihtiyacฤฑ bulunmayan gรถรงmenlerin Tรผrkiyeโye ve ABโye seyahatlerini engelleyerek, mevcut ikili geri kabul yรผkรผmlรผlรผklerinin yerine getirilmesini temin ederek ve hฤฑzlฤฑ bir ลekilde kaynak รผlkelerine geri gรถndererek uluslararasฤฑ korumaya ihtiyacฤฑ bulunmayan gรถรงmenler konusundaki aktif iลbirliฤini ilerleteceklerdir.
– Aynฤฑ ลekilde, Tรผrkiyeโnin, geรงici koruma altฤฑndaki Suriyelilerin sosyo-ekonomik durumlarฤฑnฤฑn daha da iyileลtirilmesini teminen, ivedilikle tedbirler alma niyetini memnuniyetle karลฤฑlamฤฑลlardฤฑr. Her iki taraf, kaรงakรงฤฑlฤฑkla ilgili suรง aฤlarฤฑyla mรผcadeleyi gรผรงlendirmek รผzere, kararlฤฑ ve hฤฑzlฤฑ bir ลekilde harekete geรงilmesi yรถnรผndeki niyetlerinin altฤฑnฤฑ รงizmiลlerdir.
-Aralฤฑk 2014 Avrupa Konseyi Geniลleme Sonuรงlarฤฑnda da yer aldฤฑฤฤฑ รผzere, Tรผrkiye ve AB, ekonomik iliลkilerin daha da geliลtirilmesine katkฤฑ saฤlayacak olan ve iล รงevrelerini biraraya getirecek bir iล platformu teลkil edecek olan, รst Dรผzeyli Ekonomik Diyalog Mekanizmasฤฑnฤฑ kurmak iรงin รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ sรผrdรผrmektedir. Bu mekanizmayฤฑ, 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde baลlatmayฤฑ kararlaลtฤฑrmฤฑลlardฤฑr.
-ฤฐki taraf 16 Mart 2015 tarihinde Ankaraโda baลlatฤฑlmฤฑล olan รst Dรผzeyli Enerji Diyaloฤunun ve Stratejik Enerji ฤฐลbirliฤinin kurulmasฤฑndan duyulan memnuniyet dile getirmiลtir. Enerji alanฤฑnda daha yakฤฑn iลbirliฤi ile bรถlgesel ve kรผresel dรผzeyde enerji iลbirliฤi konusunda dรผzenli bilgi deฤiลimi, her iki tarafฤฑn yararฤฑnadฤฑr. ฤฐki taraf bu tรผr bir toplantฤฑnฤฑn ikincisinin 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn ilk รงeyreฤinde gerรงekleลtirilmesi hususunda anlaลmฤฑลlardฤฑr.
-Taraflar Gรผmrรผk Birliฤinin gรผncellenmesi konusunda hazฤฑrlฤฑk aลamalarฤฑnฤฑn baลlatฤฑlmasฤฑnฤฑ memnuniyetle karลฤฑlamฤฑลtฤฑr. Her iki tarafฤฑn bu hazฤฑrlฤฑk รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑ tamamlamalarฤฑnฤฑn ardฤฑndan, resmi mรผzakerelerin 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn sonuna doฤru baลlayabilecektir.
-Tรผm bu hususlar yakฤฑn bir ลekilde izlenecek ve paralel ilerletilecektir. Tรผrkiye ve AB, bu yeni ivmenin somut sonuรงlar doฤurmasฤฑnฤฑ saฤlamak amacฤฑyla, mevcut gรผndemlerinin geniล yelpazesini birlikte ilerletmek konusunda kararlฤฑdฤฑr.
AB Konseyi Baลkanฤฑ Donald Tusk’ฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑ
Tusk, Brรผksel’de dรผzenlenen AB-Tรผrkiye Zirvesi sonunda, “Bu zirve iliลkilerimizi bir takvim รงerรงevesinde canlandฤฑrmak, terรถr tehdidi ve acil meseleler ile ilgiliydi. รok faydalฤฑ bir zirve tamamlandฤฑ” diye konuลtu.
Sฤฑฤฤฑnmacฤฑ gรผndeminde buluลtuklarฤฑnฤฑ anฤฑmsatan Tusk, “AB’nin sฤฑnฤฑrlarฤฑnฤฑn korunmasฤฑ kendi gรถrevi. Kimsenin bizim sฤฑnฤฑrฤฑmฤฑzฤฑ korumasฤฑnฤฑ beklemiyoruz” ifadesini kullandฤฑ.
Tusk, Avrupa’ya gรถรงmen akฤฑลฤฑnฤฑn durmasฤฑnฤฑn รถnemli olduฤuna iลaret ederek, “Bu noktada Tรผrkiye’ye destek verilecek ve 3 milyar avroluk bir fon saฤlanacak” dedi.
Tรผrkiye’nin AB’ye katฤฑlฤฑm sรผrecinin yeniden canlanmasฤฑnฤฑ istediklerini belirten Tusk, “Parasal ve ekonomik politikalar baลlฤฑklฤฑ 17. faslฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ iรงin bir toplantฤฑ yapฤฑlacak. Baลka fasฤฑllarฤฑn aรงฤฑlmasฤฑ iรงin de รงalฤฑลmalar yapฤฑlacak” deฤerlendirmesinde bulundu.
Tusk, 2016 yฤฑlฤฑnฤฑn Tรผrkiye-AB iliลkilerinde anahtar yฤฑl olmasฤฑnฤฑ beklediklerini, Tรผrkiye’nin katฤฑlฤฑm gรถrรผลmelerinde ilerlemesi iรงin kฤฑstaslarฤฑn aynฤฑ olduฤunu, toplantฤฑda bir paket รผzerinde anlaลฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve sรผrecin devam edeceฤini ifade etti.
AB Komisyonu Baลkanฤฑ Jean Claude Juncker’in aรงฤฑklamalarฤฑ
AB Komisyonu Baลkanฤฑ Jean-Claude Juncker de, “Geri kabul anlaลmasฤฑ ile vize serbestisi arasฤฑnda baฤ var. Birlikte deฤerlendirmeye devam edeceฤiz. Bรผtรผn ลartlar yerine gelirse, vize serbestisinin 2016’nฤฑn sonbaharฤฑnda gรผndeme gelmesini bekliyorum” dedi.
Yapฤฑlan toplantฤฑnฤฑn verimli olduฤunu ifade eden Juncker, gรถรงmen krizi konusunda ortak bir tutum saฤlamak gibi รถnemli bir gรผndemle bir araya gelindiฤini hatฤฑrlattฤฑ.
Juncker, Tรผrkiye ile Ortak Eylem Panฤฑ’nฤฑn hayata geรงirilmesi konusunda mutabakata varฤฑldฤฑฤฤฑna dikkati รงekerek, “AB ve Tรผrkiye sฤฑฤฤฑnmacฤฑ konusunda birlikte ลekillendireceฤi bir cevap bulamazsa bu gรถรง akฤฑmฤฑnฤฑ durduramayacaฤฤฑz” diye konuลtu.
Tรผrkiye’de 2 milyon sฤฑฤฤฑnmacฤฑnฤฑn bulunduฤunu anฤฑmsatan Juncker, “Tรผrkiye, takdire ลayan bir ลeklide bu iลi รผstendi. Tรผrkiye’ye destek vermeliyiz. 3 milyar avroluk destek, ortaklaลa bir mutabakatla kullanฤฑlacak” dedi.
Juncker, Tรผrkiye ile vize serbestisi konusunun konuลulduฤunu, katฤฑlฤฑm sรผreci konusunda da gerekli รงalฤฑลmalar yapฤฑlarak baลlฤฑklarฤฑn aรงฤฑlacaฤฤฑnฤฑ belirtti.
Sฤฑฤฤฑnmacฤฑlarฤฑn yeniden yerleลtirilmesi konusunda 15 Aralฤฑk’a kadar bir hazฤฑrlฤฑk รงalฤฑลmasฤฑ yapฤฑlacaฤฤฑna iลaret eden Juncker, Tรผrkiye ile 28 AB รผyesi devlet arasฤฑnda bรถyle bir toplantฤฑnฤฑn ilk kez gerรงekleลtirildiฤini ve sรผrecin ilerleyiลi konusunda iyimser olduฤunu sรถyledi.
Baลbakan Ahmet Davutoฤlu’nun aรงฤฑklamalarฤฑ
Brรผksel’deki Tรผrkiye-AB Zirvesi’nin ardฤฑndan dรผzenlenen basฤฑn toplantฤฑsฤฑnda konuลan Ahmet Davutoฤlu, AB ile mรผzakerelerin yeniden canlandฤฑrฤฑlmasฤฑ kapsamฤฑnda 14 Aralฤฑk’ta bir faslฤฑn mรผzakerele aรงฤฑlacaฤฤฑnฤฑ ve diฤer bazฤฑ fasฤฑllarฤฑn da yakฤฑnda ele alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Yรผksek dรผzeyli ekonomi, enerji ve politika diyalogu mekanizmalarฤฑ kurulacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Davutoฤlu, “ฤฐliลkileri derinleลtirecek, stratejik iลbirliฤini geliลtirecek ve mรผzakere sรผrecini hฤฑzlandฤฑracaฤฤฑz.” dedi.
Baลbakan Davutoฤlu’nun, Tรผrk vatandaลlarฤฑnฤฑn vizesiz Avrupa seyahatlerine imkan saฤlayan ve mรผltecileri geri kabulรผ taahhรผt eden anlaลmayla ilgili sรผrecin de รถnรผmรผzdeki yฤฑl tamamlanacaฤฤฑnฤฑ aรงฤฑkladฤฑ.
Davutoฤlu, “รzellikle tรผm Avrupalฤฑ meslektaลlarฤฑmฤฑn aynฤฑ kฤฑtada ve aynฤฑ ailenin รผyeleri olarak Tรผrkiye ve AB’nin aynฤฑ kadere sahip olduฤu ve Tรผrkiye’nin รผyeliฤinin bir kazanฤฑm olacaฤฤฑnda mutabฤฑk kalmalarฤฑ beni sevindirdi.” dedi.
Mรผlteci krizinin ortak bir problem olduฤu รผzerinde de mutabฤฑk kaldฤฑklarฤฑnฤฑ dile getiren Davutoฤlu, Tรผrkiye ya da AB’nin bu krizin sebebi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ fakat รงรถzรผm iรงin birlikte hareket etmeleri gerektiฤini vurguladฤฑ.
Mรผlteci krizinin kesin รงรถzรผmรผ iรงin Suriye krizine รงรถzรผm bulunmasฤฑ gerektiฤini de belirten Davutoฤlu, aksi takdirde onlarca ortak eylem planฤฑnฤฑn iลe yaramayacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Davutoฤlu, bu konuda Suriye krizini รงรถzemeyen BM sistemini suรงladฤฑ.
AB’nin aktaracaฤฤฑ 3 milyar Euro’nun Tรผrkiye’ye deฤil, Suriyeli mรผltecilere gรถnderileceฤini de vurgulayan Davutoฤlu, burada bir yรผk paylaลฤฑmฤฑndan bahsedilebileceฤini kaydetti. Davutoฤlu, mรผltecilerin baลka รผlkelere yerleลtirilmesi konusunun ise daha sonra ele alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ ekledi.
