ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn Suriye’deki Amerikan askerlerini bรถlgeden รงekme kararฤฑ ve sonrasฤฑndaki “IลฤฐD ile mรผcadaleyi bundan sonra Tรผrkiye yapacak” aรงฤฑklamasฤฑ, bu “mรผcadelenin” sahadaki karลฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn ne olacaฤฤฑ tartฤฑลmasฤฑnฤฑ doฤurdu.
Trump’ฤฑn sรถzlerini deฤerlendiren Dฤฑลiลleri Bakanฤฑ Mevlรผt รavuลoฤlu, “Nerede olursa olsun bu temizliฤi yaparฤฑz. Terรถristler ve rejim hariรง herkesle de iลbirliฤi yaparฤฑz. Tรผrkiye, DAEล’ฤฑ etkisiz hale getirecek gรผce ve etkinliฤe sahiptir” ลeklinde konuลtu.
Gazeteci Fehim Taลtekin, BBC Tรผrkรงe iรงin kaleme aldฤฑฤฤฑ yazฤฑda, coฤrafi hakimiyeti 30 kilometrekarelik bir alana yayฤฑlan IลฤฐD’in Deyrizor’un kuzeyindeki ceplere sฤฑkฤฑลmฤฑล savaลรงฤฑlarฤฑn sayฤฑsฤฑnฤฑn ise 2500 civarฤฑnda olduฤunun tahmin edildiฤini yazmฤฑลtฤฑ.
Fransฤฑz Haber Ajansฤฑ AFP, farklฤฑ analistlerle konuลarak, Ankara’nฤฑn IลฤฐD’in kalan bu unsurlarฤฑnฤฑ “ortadan kaldฤฑrma” kapasitesini masaya yatฤฑrdฤฑ.
Washington’daki Yeni Amerikan Gรผvenliฤi Merkezi isimli dรผลรผnce kuruluลundan Nicholas Heras, “Tรผrkiye’nin IลฤฐD karลฤฑtฤฑ operasyonlarฤฑn kontrolรผnรผ รผstlenebileceฤine Trump’ฤฑ inandฤฑrarak, Erdoฤan aslฤฑnda kendi baลarฤฑsฤฑnฤฑn kurbanฤฑ oldu” diyor.
Heras bu dรผลรผncesini de ลรถyle aรงฤฑyor:
“Tรผrkiye’nin elinde ลu an itibariyla, Suriye’nin doฤusunu elinde tutabilecek bรผyรผklรผkte, tecrรผbede ve meลruiyette bir รzgรผr Suriye Ordusu gรผcรผ bulunmuyor. Bรถyle bir kuvvetin oluลturulmasฤฑ, ABD desteฤi ile bile olsa, uzun aylar sรผrecektir”
‘Bu uzaklฤฑฤa Tรผrkiye’nin ulaลmasฤฑ imkansฤฑz.’
Suriye’nin doฤusunda ve ortasฤฑnda, ceplere daฤฤฑlmฤฑล durumdaki IลฤฐD unsurlarฤฑ ile Tรผrk ordusu ve Tรผrkiye destekli isyancฤฑlarฤฑn arasฤฑnda yรผzlerce kilometrelik bir mesafe bulunuyor.
Yine ajansฤฑn konuลtuฤu Washington Yakฤฑn Doฤu Araลtฤฑrmalarฤฑ Enstitรผsรผ’nden Suriye uzmanฤฑ Doรงent Fabrice Balanche de mesafeye dikkat รงekiyor:
“IลฤฐD El Bukemal bรถlgesine yakฤฑn, bu da Tรผrkiye ile arasฤฑnda 400 kilometreden fazla mesafe var demek. Bu uzaklฤฑฤa Tรผrkiye’nin ulaลmasฤฑ imkansฤฑz. Amerikan askerlerinin ayrฤฑlmasฤฑndan sonra buradaki IลฤฐD yapฤฑlanmasฤฑ ile Suriye ordusu ve Iraklฤฑ ลii milisler ilgilenecektir.
“Tรผrkiye, kendi sฤฑnฤฑrฤฑnda yer alan ฤฐdlib’deki El Kaide baฤlantฤฑlฤฑ Heyet Tahrir el ลam รถrgรผtรผnรผ bile ortadan kaldฤฑrmayฤฑ baลaramadฤฑ. Nasฤฑl olup da isyancฤฑlarla birlikte IลฤฐD’i ortadan kaldฤฑrabileceฤini รถngรถremiyorum”
Balanche’a gรถre, Tรผrkiye, en fazla Suriye ile sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑ kapatarak, IลฤฐD’in yeniden canlanmasฤฑnฤฑ engelleyebilir ve tฤฑpkฤฑ El Bab’da yaptฤฑฤฤฑ gibi nokta operasyonlarla รถrgรผte zarar verebilir.
ฤฐstanbul merkezli Ekonomi ve Dฤฑล Politika Araลtฤฑrmalar Merkezi’nin (EDAM) baลkanฤฑ olan Sinan รlgen de Tรผrkiye sฤฑnฤฑrฤฑ ile IลฤฐD unsurlarฤฑ arasฤฑndaki mesafenin “ciddi bir problem” teลkil ettiฤi gรถrรผลรผnรผ paylaลฤฑyor.
AFP’ye konuลan รlgen, “Cephe ile Tรผrkiye sฤฑnฤฑrฤฑ arasฤฑnda bรถyle bir mesafe bulunuyorken, Tรผrkiye’nin nasฤฑl bir askeri harekat planฤฑ iรงinde olduฤu belirgin deฤil.”
‘Tรผrkiye’nin asฤฑl amacฤฑ YPG’yi hedef almak’
ฤฐngiltere merkezli dรผลรผnce kuruluลu Chatham House’dan Lina Khatib, Erdoฤan’ฤฑn Trump’a elinde bir plan olmadan IลฤฐD ortadan kaldฤฑrma sรถzรผ verdiฤi gรถrรผลรผnde.
Khatib, Tรผrkiye’nin bu noktadaki asฤฑl amacฤฑnฤฑn, “ABD’nin รงekilmesi fฤฑrsatฤฑnฤฑ kullanarak YPG’yi hedef almak” olduฤu gรถrรผลรผnde:
“IลฤฐD’i ortadan kaldฤฑrmak, ancak iรงinde sosyo ekonomil ve siyasi unsurlarฤฑn da yer aldฤฑฤฤฑ kapsamlฤฑ bir strateji mรผmkรผn ki bu strateji ลu anda mevcut olan IลฤฐD karลฤฑtฤฑ askeri koalisyonda bile bulunmuyor”
Khatib’e gรถre, eฤer Tรผrkiye IลฤฐD ile kendi askeri mรผcadelesi sonrasฤฑ cepheyi, askeri anlamda cihatรงฤฑlardan daha gรผรงsรผz olan รzgรผr Suriye Ordusu’na bฤฑrakฤฑrsa, sonuรง รงok iyi olmayacaktฤฑr.
Lina Khatib’e gรถre bu tรผr bir planlama, “Tรผrkiye’yi IลฤฐD’in intikam saldฤฑrฤฑlarฤฑ ile karลฤฑ karลฤฑya bฤฑrakabilir.”
