Tรผrkiye’de hafta sonundan bu yana ekonomi yรถnetiminde art arda yapฤฑlan gรถrevden alma, istifa ve atamalarฤฑn ardฤฑndan piyasanฤฑn gรถzรผ yeni ekonomi yรถnetiminin atacaฤฤฑ adฤฑmlarda.
Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn 16 ay รถnce atadฤฑฤฤฑ yine bir deฤiลimle gรถreve gelen Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ Murat Uysal’ฤฑ gรถrevden alarak yerine Naci Aฤbal’ฤฑ atamasฤฑ, ertesi gรผn Berat Albayrak’ฤฑn Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑndan istifa etmesiyle yerine de dรผn Lรผtfi Elvan atanmasฤฑ haftasonu geliลmeleri oldu.
Piyasanฤฑn yeni atamalarฤฑn ardฤฑndan izleyeceฤi en รถnemli geliลme, TCMB’nin 19 Kasฤฑm tarihli Para Politikasฤฑ Kurulu (PPK) toplantฤฑsฤฑ olacak.
Dolar/TL dรผn 8,005 seviyesine kadar gerilemiล ve gรผnรผ 8,1 civarฤฑnda tamamlamฤฑลtฤฑ. Dolar/TL bugรผn 8,18, euro/TL 9,66 seviyesinden iลlem gรถrรผyor.
Deutsche Welle Tรผrkรงe’den Seda Sezer Bilen’in haberine gรถre, TL’nin deฤerlemesinin yรผzde 10 iskontolu olduฤunu belirten Uluslararasฤฑ Finans Enstitรผsรผ (IIF) baลekonomisti Robin Brooks, TL’nin deฤer kazanmasฤฑ iรงin “bรผyรผk bir potansiyel” olduฤuna dikkat รงekiyor. Ancak Brooks bunun iรงin “net bir politika sinyali” verilmesi gerektiฤi gรถrรผลรผnรผ belirtiyor.
Piyasa, ekonomi yรถnetimindeki deฤiลikliklerin gidiลatta bir yรถn deฤiลimi anlamฤฑna gelip gelmediฤi konusunun netlik kazanmasฤฑnฤฑ bekliyor.
Kredibilite testi
Aฤbal, TCMB baลkanฤฑ olarak ilk aรงฤฑklamasฤฑnฤฑ dรผn sabah yapmฤฑลtฤฑ. Aรงฤฑklamada, fiyat istikrarฤฑ iรงin tรผm araรงlarฤฑn kararlฤฑlฤฑkla kullanฤฑlacaฤฤฑna dikkat รงeken Aฤbal, 19 Kasฤฑm’daki PPK’ya kadar mevcut durumun gรถzden geรงirileceฤini, oluลacak veri ve deฤerlendirmelerle gerekli politika kararlarฤฑnฤฑn alฤฑnacaฤฤฑnฤฑ da vurguladฤฑ.
Aฤbal’ฤฑn aรงฤฑklamasฤฑ, faiz artฤฑลฤฑ sinyali olarak yorumlandฤฑ. Ancak bazฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, temkinli davranฤฑyor.
Rabobank’in kฤฑdemli stratejisti Pioty Matys, “Bu alฤฑลฤฑlmadฤฑk olaylar dizisi ortodoks politikalara doฤru bir kaymanฤฑn iลareti olabilir. Bu da TL’ye ihtiyacฤฑ olan soluklanma fฤฑrsatฤฑnฤฑ verecektir” gรถrรผลรผnde.
Matys, piyasanฤฑn bu sefer sonuca varmadan รถnce “bekle ve gรถr” politikasฤฑnฤฑ uygulayacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor.
Commerzbank’ฤฑn kur stratejisi araลtฤฑrma mรผdรผrรผ Ulrich Leuchtmann da Matys gibi aceleci olunmamasฤฑ taraftarฤฑ. Leuchtmann, “TLโdeki deฤer kazanรงlarฤฑ sizi yanฤฑltmasฤฑn. Tรผrk siyasetรงiler ve Merkez Bankasฤฑ kฤฑsa vadede dรถviz kurunu istikrara kavuลturmayฤฑ baลarฤฑyor. Ancak bu, altta yatan temel sorun yani para politikasฤฑnฤฑn baฤฤฑmsฤฑz olmamasฤฑ ve kredibilitesi bulunmamasฤฑ, รงรถzรผlmediฤi iรงin uzun sรผrmรผyor” diyor.
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn son dรถnemdeki politika faizini artฤฑrmadan fonlama maliyeti ve likidite adฤฑmlarฤฑ ile sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma yapmasฤฑ TL’deki deฤer kaybฤฑnฤฑ engelleme konusunda baลarฤฑlฤฑ olamadฤฑ. Cuma gรผnรผ Dolar/TL tarihi seviyesi 8.58’e kadar yรผkselirken TL bu yฤฑl dolar karลฤฑsฤฑnda yรผzde 30 dรผzeyinde deฤer kaybetmiล bulunuyordu. Yฤฑllฤฑk enflasyon oranฤฑ yรผzde 11.89 dรผzeyinde bulunuyor.
Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan ise yฤฑllardฤฑr aรงฤฑklamalarฤฑnda faizlerin arttฤฑrฤฑlmasฤฑna karลฤฑ olduฤunu bรผyรผme odaklฤฑ ekonomi politikasฤฑ benimsenmesinden dolayฤฑ aรงฤฑklฤฑyor. Erdoฤan, bugรผn tekrar “Tรผrkiye’yi faiz, kur, enflasyon prangasฤฑyla modern kapitรผlasyonlara mahkum etmek isteyenlere karลฤฑ tarihi bir mรผcadele veriyoruz” ifadelerini kullandฤฑ.
Baskฤฑ artฤฑyor
TL’deki deฤer kayฤฑplarฤฑ nedeniyle bir sรผredir Merkez Bankasฤฑ รผzerindeki faiz artฤฑลฤฑ baskฤฑsฤฑ artmฤฑลtฤฑ.
Capital Economics’ten kฤฑdemli ekonomist Jason Tuvey, “Baskฤฑ kesinlikle daha da yoฤunlaลtฤฑ” diyerek Aฤbal’ฤฑn 19 Kasฤฑm’da en az 400 baz puanlฤฑk faiz artฤฑลฤฑ yapmasฤฑ gerektiฤini belirtiyor.
Rabobank’tan Matys da politika faizinde en az 500 baz puanlฤฑk bir artฤฑล yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤi gรถrรผลรผnde.
Analistler, Aฤbal’ฤฑn genel kabul gรถren politikalara dรถnรผลรผn iลaretini vererek faiz koridorunu deฤil, politika faizinde deฤiลikliฤe gitmesi gerektiฤini belirtiyor.
Tuvey, “Bu tรผr adฤฑmlar Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn kredibilitesinin bir kฤฑsmฤฑnฤฑ geri kazandฤฑracak ve enflasyonla mรผcadeleyi daha ciddiye aldฤฑฤฤฑ konusunda umut yaratacaktฤฑr” diye konuลtu.
Ancak uzmanlar, yรผksek faiz artฤฑลฤฑ yapฤฑlsa dahi uzun vadede TL’nin istikrara kavuลmasฤฑ iรงin Tรผrkiye’nin yapฤฑsal sorunlarฤฑnฤฑ รงรถzecek adฤฑmlarฤฑn atฤฑlmasฤฑnฤฑn gerekli olduฤunu belirtiyor.
