Almanya‘nฤฑn Rusya ile ekonomik baฤฤฑna iliลkin tartฤฑลmalarฤฑn odaฤฤฑnda petrol ve doฤal gaz yer alฤฑyor. Nedeni ise รงok aรงฤฑk: Almanya Rusya’dan en รงok petrol ve doฤal gaz satฤฑn alan Avrupa รผlkesi konumunda. Ancak Almanya’nฤฑn Rusya’ya baฤฤฑmlฤฑ olduฤu tek alan enerji deฤil.
DW Tรผrkรงe‘nin haberine gรถre Alman ลirketlerinin bรผyรผk bir bรถlรผmรผnรผn รผretime devam edebilmesi, Rusya’dan satฤฑn aldฤฑklarฤฑ nikel, paladyum, bakฤฑr ve krom gibi hammaddelerin kesintisiz bir ลekilde temin edilmesine baฤlฤฑ.
รrneฤin paslanmaz รงelik รผretiminde kullanฤฑlan nikel, aynฤฑ zamanda elektrikli arabalar iรงin gerekli lityum-iyon bataryanฤฑn รถnemli bir birleลeni. Paladyum ise tฤฑpkฤฑ nikel gibi otomotiv รผreticileri iรงin hayati bir รถneme sahip. รรผnkรผ paladyum, hem benzinle รงalฤฑลan hem de hibrit otomobillerin, รงevreye yaydฤฑklarฤฑ gazlardaki รงevre kirleten bileลenleri azaltan sistemlerin, yani katalitik konvertรถrlerin รผretiminde kullanฤฑlฤฑyor.
Deฤerli metallerde Rusya’nฤฑn รถnemi
Alman endรผstrisi iลte bu deฤerli hammadde ihtiyaรงlarฤฑnฤฑn bรผyรผk bir bรถlรผmรผnรผ de Rusya’dan temin ediyor.
Massachusetts Teknoloji Enstitรผsรผ (MIT) bรผnyesinde faaliyet gรถsteren ve uluslararasฤฑ ticaret verilerinin gรถrsel takibini saฤlayan Ekonomik Kalkฤฑnma ve ฤฐลbirliฤi รrgรผtรผ’nรผn (OECD) paylaลtฤฑฤฤฑ bilgiler dikkat รงekici:
2020 yฤฑlฤฑnda Almanya’nฤฑn en yรผksek oranda ham nikel ithal ettiฤi รผlke, yรผzde 39 ile Rusya oldu. Almanya, paladyum ihtiyacฤฑnฤฑn yรผzde 25’ini, krom ve kadmiyum gibi sanayide kullanฤฑlan aฤฤฑr metal ihtiyacฤฑnฤฑn ise yaklaลฤฑk yรผzde 20’sini yine Rusya’dan satฤฑn aldฤฑ. Ayrฤฑca yurtdฤฑลฤฑndan temin ettiฤi rafine bakฤฑrฤฑn yรผzde 11’ini, platinin yรผzde 10,9’unu, demir cevherin de yรผzde 8,5’ini de yine Rusya’dan ithal etti.
IW’den kritik รงaฤrฤฑ
Kรถln merkezli Alman Ekonomi Enstitรผsรผ (IW) yaptฤฑฤฤฑ son รงalฤฑลmasฤฑnda, Almanya’nฤฑn Rusya’dan ithal ettiฤi ve ikame edilmesi zor bazฤฑ hammaddeler tespit etti.
Enstitรผ yayฤฑmladฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Bu hammaddelerle ilgili olarak alternatif ihracatรงฤฑ รผlkelerle yeni ticari iliลkilerin kurulmasฤฑ bรผyรผk รถnem taลฤฑyor” gรถrรผลรผne yer verdi.
Dikkatlerin odaklandฤฑฤฤฑ deฤerli metallerin baลฤฑnda รฎse nikel yer alฤฑyor. Almanya’nฤฑn Rusya’dan sonra yรผzde 29 ile en รงok ham nikel ithal ettiฤi รผlke Hollanda. Ancak Rusya, yรผzde 20’lik bir pazar payฤฑ ile dรผnyanฤฑn birinci sฤฑnฤฑf ham nikelini ithal eden รผlke konumunda.
Zirve yapan nikel fiyatlarฤฑ
Son yฤฑllarda elektrikli otomobil รผretiminde yaลanan bรผyรผk artฤฑล, nikele talebi arttฤฑrdฤฑ, รถnemi artan bu deฤerli hammaddeye eriลim de bir o kadar zorlaลtฤฑ.
Tesla’nฤฑn CEO’su Elon Musk da pek รงok sosyal medya paylaลฤฑmฤฑnda nikelin รถnemine vurgu yaparken temin etmekte yaลanan gรผรงlรผฤe dikkat รงekti. ABD’nin nikel รผretimi iรงin “son derece aฤฤฑr aksak ilerliyor” ย gรถrรผลรผnรผ aktaran Musk, Avustralya ve Kanada’nฤฑn gayet olumlu bir performans sergilediklerini, Endonezya’nฤฑn da harika bir iล รงฤฑkardฤฑฤฤฑnฤฑ kaydetti.
Birinci sฤฑnฤฑf ham nikel fiyatlarฤฑ son iki yฤฑlda zaten ikiye katlanmฤฑลtฤฑ. Rusya’nฤฑn Ukrayna iลgali sonrasฤฑnda, Kremlin’in nikel ile ilgili ihracat yasaฤฤฑ uygulayabileceฤi gรผndeme getirildi.
Mart ayฤฑnฤฑn baลฤฑnda nikel fiyatlarฤฑ rekorlar kฤฑrฤฑnca, Londra Metal Borsasฤฑ 37 yฤฑl aradan sonra ilk kez alฤฑm satฤฑmlarฤฑ bir sรผreliฤine durdurdu. Sadece bu yฤฑlฤฑn ilk รผรง ayฤฑnda, nikel fiyatlarฤฑnda yaklaลฤฑk yรผzde 400’รผ bulan artฤฑลlar oldu.
Yakฤฑn gelecekte elektrikli otomotiv รผretiminde lider gรผรง olma hedefini aรงฤฑklayan Volkswagen, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk รผreticilerinden olan Endonezya’dan ham nikel tedarik edebilmeyi garanti altฤฑna alabilmek iรงin, รinli Huayou Cobalt ve Tsingshan Grubu ile ortaklฤฑkta anlaลtฤฑฤฤฑnฤฑ duyurdu.
Hammadde kฤฑtlฤฑฤฤฑ endiลesi
Rusya’nฤฑn hammaddeleri ile ilgili belirsizlik piyasalarฤฑ tedirgin etmeye devam ediyor.
Kimi analistler, yeni bir elektrikli otomobil almak isteyen tรผketicinin, nikel krizi nedeniyle en az 919 euro daha fazla รถdemek durumunda kalacaฤฤฑ รถngรถrรผsรผnde bulunuyor.
Alman Otomotiv Endรผstrisi Derneฤi (VDA), Ukrayna savaลฤฑnฤฑn Almanya’daki otomotiv รผretimini sekteye uฤratmaya devam edeceฤini duyurdu. VDA yayฤฑmladฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, “Otomobil endรผstrisi, uzun vadede hammadde kฤฑtlฤฑฤฤฑ ve daha yรผksek hammadde fiyatlarฤฑyla karลฤฑ karลฤฑya kalacak” gรถrรผลรผne yer verdi.
ฤฐthalat ve ihracat yasaklarฤฑ
Savaลtan sadece otomobil รผreticileri etkilenmiyor. Alman kimya devi BASF, 2018 yฤฑlฤฑnda dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ham nikel รผreticisi olan Rus Norislk Nikel ile iล birliฤini geliลtirme kararฤฑ almฤฑลtฤฑ. Anlaลma, Rus ลirketinin BASF’ฤฑn Finlandiya’daki yeni pil รผretim tesisine nikel ve kobalt temin etmesini รถngรถrรผyordu. Ukrayna savaลฤฑ sonrasฤฑnda ise Rusya ile tรผm ticari anlaลmalar dikkatle gรถzden geรงiriliyor.
Moskova ise ลimdilik Mart ayฤฑnda ihracat yasaฤฤฑ getirdiฤi รผrรผnler arasฤฑna nikeli dahil etmedi. Ama bu tรผr deฤerli metallerin Avrupa’ya ulaลmasฤฑ her an durma noktasฤฑna gelebilir. Bu ya Moskova’nฤฑn getireceฤi bir ihracat yasaฤฤฑ sonucunda ya da Brรผksel’de alฤฑnacak bir yaptฤฑrฤฑm kararฤฑ ile gerรงekleลebilir.
AB son olarak Rusya’dan kรถmรผr, havyar, ahลap, kauรงuk, รงimento ve votka dahil pek รงok รผrรผne ithalat yasaฤฤฑ getirdi. Bu listeye, Almanya gibi รผlkelerin yรผksek oranda ithal ettiฤi nikel gibi benzeri hammaddeler ลimdilik dahil deฤil..
Alman sanayisi รผzerindeki baskฤฑ artฤฑyor
Rus nikeline henรผz yasak gelmese de Alman ลirketlerine Rusya ile iliลkilerini kesme baskฤฑsฤฑ her geรงen gรผn artฤฑyor.
Pek รงok uzman ve iล insanฤฑ da Almanya’nฤฑn son yฤฑllardaki ekonomik refahฤฑnฤฑ bรผyรผk รถlรงรผde Rusya’dan temin ettiฤi ucuz enerjiye borรงlu olduฤunu sรถylรผyor.
BASF Baลkanฤฑ Martin Brudermรผller, Frankfurter Allgemeine Zeitung’a yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, Rus petrolรผ ve doฤal gazฤฑna uygulanacak ani bir ambargonun Almanya’yฤฑ ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ’ndan bu yana eลi benzeri gรถrรผlmemiล bรผyรผk bir ekonomik krize sรผrรผkleyebileceฤini sรถyledi. Brudermรผller, doฤal gaz arzฤฑnฤฑn yarฤฑya dรผลmesi halinde ลirketinin รผretimini durdurmak durumunda kalacaฤฤฑnฤฑ da sรถzlerine ekledi.
Ancak herkes aynฤฑ gรถrรผลte deฤil. Almanya’nฤฑn Ulusal Bilimler Akademisi Leopoldina, Rusya’dan alฤฑnan doฤal gazฤฑn hemen kesilmesi durumunda bunun “yรถnetilebilir” olduฤu gรถrรผลรผnde.
Rusya ile ticari baฤฤฑ olan her Alman ลirketi iรงin ลu aรงฤฑk: Ekonomik aรงฤฑdan ne kadar bรผyรผk รถneme sahip olursa olsun, artฤฑk her ลey mรผmkรผn. Mรผmkรผn deฤil, olamaz denilen hiรง bir ลey kalmadฤฑ.
