Philadelphia Fed’in imalat anketinden gelen ลok edici negatif sonuรงlar, Perลembe gรผnรผ Wall Street’te resesyon alarmlarฤฑnฤฑ tetikledi. Oysa ekonomik sฤฑkฤฑntฤฑnฤฑn asฤฑl hikayesi, kรผresel deฤerli metal piyasasฤฑnฤฑn kasalarฤฑnda, rafinerilerinde ve havaalanฤฑ pistlerinde yaลanฤฑyordu. Spot gรผmรผลรผn ons fiyatฤฑ 54 dolarฤฑ aลarak tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesine ulaลฤฑrken, kardeล metali altฤฑn iรงin de ลaลฤฑrtฤฑcฤฑ bir tahmin ortaya รงฤฑktฤฑ. Bu tahmin, altฤฑnฤฑn ons fiyatฤฑnฤฑn 30.000 dolara doฤru yol alabileceฤini gรถsteriyor.
Bu iddialฤฑ tahmin, Scottsdale Mint CEO’su Josh Phair’e ait. Phair, fiziksel gรผmรผล piyasasฤฑnฤฑ etkisi altฤฑna alan benzeri gรถrรผlmemiล krizin, jeopolitik bir “metal savaลฤฑ”nฤฑn ilk bรผyรผk savaลฤฑ olduฤunu savunuyor. Bu savaลฤฑn ise nihayetinde ABD’nin dฤฑล borcuna karลฤฑ altฤฑnฤฑn yeniden deฤerlenmesine yol aรงacaฤฤฑnฤฑ belirtiyor.
Phair, verdiฤi rรถportajda, bugรผn yaลanan kaos ile ABD dolarฤฑnฤฑn rolรผnรผn sert varlฤฑklar tarafฤฑndan sorgulandฤฑฤฤฑ uzun vadeli bir son oyun arasฤฑndaki baฤlantฤฑyฤฑ kurdu. Altฤฑnฤฑn ลu anki fiyatฤฑ olan ons baลฤฑna 4.300 dolarฤฑn รผzerinde iken bu seviyeden sonra %600’den fazla artacaฤฤฑna dair argรผmanlarฤฑnฤฑ sฤฑraladฤฑ.
Adil Sinclair oranฤฑ: Altฤฑnda 30.000 dolarlฤฑk hedefi iลaret eden yรถntem
Phair’in tahmini, efsanevi yatฤฑrฤฑmcฤฑ Jim (Mr. Gold) Sinclair’e atfen “Adil Sinclair Oranฤฑ” olarak adlandฤฑrdฤฑฤฤฑ bir รถlรงรผte dayanฤฑyor. Sinclair, bu รถlรงรผtรผ kullanarak 1980 ve 2011 altฤฑn boฤa piyasalarฤฑnฤฑn zirvesini baลarฤฑyla tahmin etmiลti. Formรผl, yabancฤฑ รผlkeler tarafฤฑndan tutulan ABD borcunun tamamฤฑnฤฑ karลฤฑlamak iรงin altฤฑnฤฑn ulaลmasฤฑ gereken fiyatฤฑ hesaplฤฑyor.
ABD Hazine Bakanlฤฑฤฤฑ’nฤฑn en son verilerine gรถre, yabancฤฑ alacaklฤฑlar yaklaลฤฑk 8,5 trilyon dolarlฤฑk ABD borcu tutmaktadฤฑr. Bu rakamฤฑ, รผlkenin beyan ettiฤi 261,5 milyon troy ons altฤฑn rezerviyle desteklemek, 32.500 dolarฤฑn รผzerinde bir altฤฑn fiyatฤฑ anlamฤฑna geliyor. Phair, “ABD’nin iรง borcu deฤil, dฤฑล borcu ve beyan edilen altฤฑn rezervlerini ele alฤฑrsanฤฑz, bu rakam 30.000’in รผzerindedir,” diye aรงฤฑkladฤฑ. “Bu oran benim hayatฤฑm boyunca iki kez gerรงekleลti. Neden bir daha gerรงekleลmesin ki?” ifadelerini kullandฤฑ.
Tedarik zinciri รงรถkรผลรผnรผn anatomisi
Phair, gรผmรผล piyasasฤฑnฤฑn bu yeniden deฤerlenmenin nasฤฑl baลladฤฑฤฤฑna dair gerรงek zamanlฤฑ bir vaka รงalฤฑลmasฤฑ sunduฤunu savundu. Kriz, madenlerden darphanelere kadar fiziksel tedarik zincirinin tamamen รงรถkmesiyle ortaya รงฤฑktฤฑ. Finansal รงรถkรผล, gรผmรผล kiralama oranlarฤฑnฤฑn normal seviyeden yฤฑllฤฑk %100’รผn รผzerine รงฤฑkmasฤฑyla baลladฤฑ ve bu durum, iลletmelerin faaliyetlerini sรผrdรผrmesini imkansฤฑz hale getirdi.
Bu felรง, hurdalarฤฑ geri dรถnรผลtรผren rafineri sektรถrรผnรผ anฤฑnda etkiledi. ฤฐลleme birikimleri zaten iki ila dรถrt aydan fazla olduฤundan, rafineriler finansman maliyetlerini karลฤฑlayamadฤฑ. Sonuรง olarak, sektรถrde tamamen durma oldu.
Phair, sektรถrรผn bรผyรผk bir kฤฑsmฤฑnฤฑn donmuล durumda olduฤunu belirtti. Bu donma, madencilik ลirketleri iรงin de bir darboฤaz yarattฤฑ. Tipik olarak bir banka, madencilerin yarฤฑ rafine kรผlรงelerini satฤฑn alฤฑr ve rafinaj sรผrecini yรผrรผtรผr.
ลimdi, rafinajฤฑn daha uzun sรผrmesi nedeniyle banka bu oranฤฑ yeniden hesaplamak ve madencilik ลirketine รผcret yansฤฑtmak zorunda kalฤฑyor. Bu durum madencilerin kรขrlarฤฑnฤฑ sฤฑkฤฑลtฤฑrฤฑyor ve yeni metal akฤฑลฤฑnฤฑ yavaลlatฤฑyor. Kriz, ABD’de sadece iki LBMA ve COMEX onaylฤฑ gรผmรผล rafinerisinin bulunmasฤฑ gibi kritik bir zayฤฑflฤฑฤฤฑ da ortaya รงฤฑkardฤฑ. Yurtiรงi altyapฤฑnฤฑn eksikliฤi, herhangi bir kรผresel aksaklฤฑฤฤฑn Kuzey Amerika pazarฤฑ รผzerinde aลฤฑrฤฑ bรผyรผk bir etkiye sahip olduฤu anlamฤฑna geliyor.
Lojistik รงaresizlik, tรผccarlarฤฑ yoฤun ve aฤฤฑr bir metal olan gรผmรผลรผ Atlantik’in รถtesine uรงurmak gibi maliyetli ve sรผrdรผrรผlemez bir eyleme zorladฤฑ. Phair, normalde gemiye yรผklenip birkaรง sente mal olacak bir ลeyi uรงaฤa koymanฤฑn 75.000 dolara mal olduฤunu aรงฤฑkladฤฑ.
Jeopolitik son oyun ve talebin yรผkseliลi
Phair, Kitco News‘e verdiฤi demeรงte, bu fiziksel mรผcadelelerin, BRICS รผlkelerinin ABD’nin kontrolรผ dฤฑลฤฑnda paralel bir finansal sistem oluลturmak iรงin kasฤฑtlฤฑ olarak attฤฑฤฤฑ bir adฤฑmฤฑn parรงasฤฑ olduฤunu sรถyledi. Bu eฤilim, Batฤฑ’nฤฑn Rus varlฤฑklarฤฑna el koymasฤฑyla daha da hฤฑzlandฤฑ. Phair, “BRICS รผlkeleri altฤฑnla yaptฤฑklarฤฑ ลey, bu รงeลitli รผlkelerde kasalar inลa etmek ve bir รถdeme katmanฤฑ saฤlamak olduฤunu dรผลรผnรผyorum,” diye aรงฤฑkladฤฑ.
Phair, “Bana gรถre, ikiye bรถlรผnmรผล bir ticaret gรถreceฤiz. ฤฐki dรผnya olacak: eksen ve mรผttefikler,” dedi. Aylarca sรผren yรผkseliล, “gizli el” kurumlarฤฑ ve merkez bankalarฤฑ tarafฤฑndan yรถnlendirilirken, ลimdi halk da bu mรผcadeleye katฤฑlฤฑyor.
Japonya’nฤฑn en bรผyรผk perakendeci ลirketi Tanaka’nฤฑn “รงฤฑlgฤฑn alฤฑmlar” nedeniyle kรผรงรผk altฤฑn kรผlรงelerinin satฤฑลฤฑnฤฑ tamamen durdurmasฤฑ bunun kanฤฑtฤฑ. Phair, hรผkรผmetler, bankalar ve perakendecilerin aynฤฑ anda talepte bulunmasฤฑyla patlayฤฑcฤฑ geliลmelerin gรถrรผleceฤini sรถyledi. Arz zinciri temelden bozulmuล bir piyasada, talebin tรผm unsurlarฤฑ aynฤฑ anda aktif hale geldiฤinden, benzeri gรถrรผlmemiล bir dalgalanma dรถnemi iรงin zemin hazฤฑrlanmฤฑลtฤฑr.
Rekor fiyatlar ve faiz indirimi beklentisi
Ekonomideki kredi kalitesine iliลkin endiลeler ve ABD-รin geriliminin artmasฤฑ, gรผvenli limanlara olan talebi gรผรงlendirirken, yatฤฑrฤฑmcฤฑlar Federal Rezerv’in (Fed) bu yฤฑl bรผyรผk bir faiz indirimi yapabileceฤine inandฤฑlar. Kรผlรงe altฤฑn Cuma gรผnรผ %1,2 artฤฑลla ons baลฤฑna 4.379,96 dolara yรผkseldi ve 2020’den bu yana en bรผyรผk haftalฤฑk artฤฑลฤฑnฤฑ yaลayarak yรผkseliลini sรผrdรผrdรผ. Alฤฑล รงฤฑlgฤฑnlฤฑฤฤฑ diฤer deฤerli metallere de sฤฑรงradฤฑ ve gรผmรผล de tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesine รงฤฑktฤฑ.
ABD’li iki banka, kullandฤฑrdฤฑklarฤฑ bazฤฑ kredilerde sorun olduฤunu duyurdu. Bu bankalarฤฑn รถzelinde, kredi geri รถdemeleri konusunda genele yayฤฑlan sorunlar olabileceฤi endiลeleri piyasalarda etkili oldu. Bu durum, altฤฑn ve gรผmรผล gibi gรผvenli limanlara olan talebi artฤฑrdฤฑ.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, Fed Baลkanฤฑ Jerome Powell’ฤฑn bu ay bir รงeyrek puanlฤฑk indirim daha yapmaya hazฤฑr olduฤunu iลaret etmesiyle, yฤฑl sonuna kadar en az bir kez bรผyรผk bir ABD faiz indirimi olacaฤฤฑ yรถnรผnde pozisyon alฤฑyorlar Altฤฑn, faiz getirisi olmayan bir varlฤฑk olduฤu iรงin faiz indirimlerinden avantaj saฤlayacaklar
Devam eden ABD hรผkรผmeti kapanmasฤฑ, รถnemli verilerin aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑ geciktirdi. Ancak bu duruma getirilecek herhangi bir รงรถzรผmรผn ardฤฑndan piyasaya bรผyรผk bir bilgi akฤฑลฤฑ bekleniyor. Bu bilgi seli, ekonominin geliลen durumunu daha net ortaya koyacak ve zayฤฑflฤฑk kanฤฑtlarฤฑ sunmasฤฑ halinde daha fazla faiz indirimi destekleyecektir.
Altฤฑnฤฑ destekleyen faktรถrler arasฤฑnda Washington ve Pekin arasฤฑndaki ticaret gerilimlerindeki yeniden canlanma endiลeleri de yer aldฤฑ. รin Ticaret Bakanฤฑ Wang Wentao, son zamanlarda tฤฑrmanan gerilimlerden ABD’yi sorumlu tuttu ve ayrฤฑลmaya karลฤฑ uyarฤฑda bulundu. Altฤฑnฤฑn yรผkseliลine destek veren unsurlar, merkez bankalarฤฑnฤฑn alฤฑmlarฤฑ, borsa yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑna giriลlerin yanฤฑ sฤฑra gรผvenli liman alฤฑmlarฤฑ oldu. Jeopolitik ve ticari gerilimler ile artan borรง seviyeleri gรผvenli liman varlฤฑklarฤฑna olan talebin artmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ. Bu etkenler sonucunda altฤฑn bu yฤฑl %65’in รผzerinde deฤer kazandฤฑ.
