Amazon ve Google, NVIDIA’nın tahtını başına yıkabilir

Yapay zeka çağının ilk yıllarında neredeyse yazılı olmayan bir kural vardı: Büyük yapay zeka projeleri Nvidia çipleriyle başlar ve onunla büyürdü. Ancak son bir yıl, bu dengenin yavaş ama dikkat çekici biçimde değişmeye başladığını gösterdi.

Nvidia’nın en büyük müşterileri arasında yer alan Amazon ve Google, artık yalnızca alıcı değil, aynı zamanda güçlü rakipler olarak sahnede.

Amazon, Indiana’da kurduğu dev veri merkezlerinde kendi geliştirdiği Trainium çiplerini devreye alarak önemli bir eşik aştı. Bu çipler, dünyanın önde gelen yapay zeka şirketlerinden Anthropic tarafından kullanılıyor.

Google ise TPU adını verdiği özel yapay zeka çipleriyle benzer bir hamle yaptı ve Anthropic’in ABD’nin farklı bölgelerinde kurduğu veri merkezleri için donanım tedarikçisi haline geldi. Böylece Nvidia’ya alternatif oluşturma çabası, teoriden pratiğe taşındı.

Yapay zeka çipi pazarının %92’si Nvidia’nın elinde

Bugün Nvidia, yapay zeka çip pazarının yaklaşık yüzde 92’sini kontrol etmeye devam ediyor ve bu alandan elde ettiği gelir 200 milyar dolara yaklaşmış durumda. Ancak pazarın bu denli büyük olduğu bir ortamda, küçük pay kayıpları bile milyarlarca dolarlık sonuçlar doğurabiliyor. Analistlere göre Amazon ve Google’ın büyüyen çip faaliyetleri, Nvidia’nın şimdiye kadar karşılaştığı en ciddi rekabeti temsil ediyor.

Amazon CEO’su Andy Jassy, Trainium çiplerinden elde edilen gelirin 2025’te birkaç milyar dolara ulaştığını açıklarken, Google cephesinde tablo daha da çarpıcı. Broadcom CEO’su Hock Tan’ın paylaştığı bilgilere göre Google’ın TPU çipleri on milyarlarca dolarlık bir gelir yaratmış durumda. Özellikle Anthropic’e yapılan 10 milyar dolarlık ilk satış ve ardından gelen 11 milyar dolarlık ek sipariş, Google’ın bu alandaki iddiasını gözler önüne serdi.

Bu ortaklıklar sadece ticari değil, stratejik bir anlam da taşıyor. Anthropic, yapay zeka teknolojilerinin giderek daha riskli hale geldiğini savunuyor ve bu nedenle yazılım kodları üzerinde sıkı bir kontrol istiyor. Kendi veri merkezlerini işletme tercihi de buradan kaynaklanıyor. Google’ın ilk kez, çiplerinin Google’a ait olmayan veri merkezlerinde kullanılmasına izin vermesi, bu açıdan sektörde bir dönüm noktası olarak görülüyor.

Amazon tarafında ise hedef net: Nvidia’ya gerçek bir alternatif yaratmak. Trainium 2 ile birlikte Amazon, daha az güçlü ama daha fazla sayıda çip kullanarak aynı enerji tüketimiyle daha yüksek toplam hesaplama gücü sunmayı amaçlıyor. AWS yöneticilerine göre çip gelirleri her çeyrekte yüzde 150 oranında artıyor ve bu büyüme, sahaya ne kadar hızlı donanım kurulabildiğiyle sınırlı.

Uzmanlar, Anthropic ve OpenAI gibi büyük yapay zeka oyuncularının Nvidia dışındaki çiplere yönelmesinin sektörde zincirleme bir etki yaratacağını düşünüyor. Çünkü bu şirketler, yazılımlarını yeni donanımlara uyarlayabilecek mühendislik gücüne sahip. Bir kez bu uyum sağlandığında, diğer şirketlerin de aynı yolu izlemesi kaçınılmaz hale geliyor.

Sonuç olarak, Nvidia hâlâ pazarın tartışmasız lideri olsa da Amazon ve Google’ın attığı adımlar, yapay zeka çiplerinde tek kutuplu dönemin sona yaklaşabileceğine işaret ediyor.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı