Küresel yarı iletken devleri Intel ve AMD, Çin’deki müşterilerine sunucu merkezi işlem birimleri (CPU) segmentinde ciddi bir tedarik sıkıntısı yaşandığına dair bildirimde bulundu.
Sektör kaynaklarından edinilen bilgilere göre Intel, teslimat sürelerinin (lead time) bazı modellerde altı aya kadar uzayabileceği konusunda uyarı yaparken; işlemci pazarının diğer dev ismi AMD de teslimat sürelerinin 8 ile 10 hafta arasına çıktığını ifade etti. Yapay zeka (AI) altyapısına yönelik küresel çapta patlama yapan yatırımlar, sadece AI çiplerine değil, aynı zamanda sunucu ekosisteminin temel bileşenleri olan CPU ve bellek yongalarına yönelik de muazzam bir talep yarattı.
Çin pazarında yaşanan bu arz kısıtlamaları, Intel’in sunucu ürün fiyatlarında genel olarak yüzde 10’un üzerinde bir artışa neden oldu. Özellikle Intel’in dördüncü ve beşinci nesil Xeon işlemcilerinde stok sorunlarının kritik seviyeye ulaştığı ve şirketin teslimatları rasyonel bir plana (kota usulü) bağladığı belirtiliyor.
Intel, toplam gelirinin yüzde 20’sinden fazlasını elde ettiği Çin pazarındaki bu durumu, yapay zekanın hızla benimsenmesinin “geleneksel hesaplama” birimlerine olan talebi beklenmedik şekilde artırmasına bağlıyor. Şirket, stok seviyelerinin 2026’nın ilk çeyreğinde en düşük seviyede kalacağını ancak ikinci çeyrekten itibaren tedarikte iyileşme beklediklerini açıkladı.
AMD pazar payını artırırken üretim kapasitesi zorlanıyor
Sunucu işlemci pazarında Intel ile rekabetini artıran AMD, son yıllarda pazar payını hızla yükseltti. UBS tarafından yayımlanan rapora göre, Intel’in 2019’da yüzde 90’ın üzerinde olan pazar payı 2025 itibarıyla yüzde 60 seviyelerine gerilerken; AMD aynı dönemde payını yüzde 5’ten yüzde 20’nin üzerine çıkarmayı başardı.
Çin’de Alibaba ve Tencent gibi bulut bilişim devlerine hizmet veren şirket, talebi karşılamak adına tedarik yeteneklerini artırdığını vurguladı. Tayvanlı üretim ortağı TSMC ile olan güçlü iş birliğine güvenen AMD, küresel müşteri taleplerini karşılama konusunda kararlı olduklarını ifade etse de, Çinli distribütörler bazı ürün gruplarında teslimatların geciktiğini teyit ediyor.
Tedarik darboğazının arkasında birden fazla karmaşık faktör yatıyor. Intel, üretim tesislerindeki verimlilik (yield) zorluklarıyla mücadele ederken; üretimini TSMC’ye yaptıran AMD, fabrikanın kapasitesini öncelikle marjı yüksek AI çiplerine ayırması nedeniyle CPU üretiminde sınırlı kapasiteyle karşılaşıyor. Ayrıca, bellek yongası fiyatlarındaki sert yükselişin de dolaylı bir etkisi bulunuyor. Distribütörler, bellek fiyatlarının artacağını öngören müşterilerin, maliyetleri sabitlemek adına CPU siparişlerini öne çekerek yapay bir talep yığılması oluşturduğunu kaydediyor.
Otonom yapay zeka sistemleri CPU talebini körüklüyor
Basit sohbet botlarının ötesine geçen ve karmaşık, çok aşamalı operasyonları gerçekleştirebilen “otonom yapay zeka” (agentic AI) sistemlerine yönelik artan ilgi, CPU kaynakları üzerindeki baskıyı daha da artırdı. Bu gelişmiş uygulamalar, geleneksel iş yüklerine kıyasla çok daha yüksek işlemci gücü gerektiriyor. Geleneksel sunucularda işlemci merkezi bir rol oynarken, yapay zeka sunucularında CPU’lar veri yönetimi ve iş akışı koordinasyonu için hayati önem taşıyor.
2026 yılı teknoloji dünyası için bir “kapasite yarışı” yılına dönüşürken, Çin’deki bu CPU kıtlığı hem yapay zeka odaklı teknoloji şirketlerini hem de genel üretim sektörünü zor durumda bırakabilir. Analistler, AMD ve Intel’in üretim kapasitelerini 2026’nın ikinci yarısına kadar tam anlamıyla optimize edememesi durumunda, veri merkezi yatırımlarının maliyetlerinde ve tamamlanma sürelerinde yeni artışlar yaşanabileceğini değerlendiriyor. Tedarik zincirindeki bu kırılganlık, şirketlerin donanım stratejilerini ve uzun vadeli stok yönetim politikalarını yeniden gözden geçirmesine neden oluyor.
