Borsada bazฤฑ kurumlarฤฑn bankacฤฑlฤฑk hisselerinde vadeli iลlemlerde yรผksek kaldฤฑraรงlฤฑ pozisyonlarฤฑnฤฑn etkisiyle yรผkselen ve hisselerde baลlayan keskin dรผลรผลle Borsa ฤฐstanbulโu sarsan hareketlere รงรถzรผm arayฤฑลฤฑnฤฑn sonuna gelindi. Geรงen haftadan bu yana regรผlatรถrler, ekonomi yรถnetimi, aracฤฑ kurumlar ve birliklerin yaptฤฑฤฤฑ toplantฤฑlarฤฑn ardฤฑndan aracฤฑ kurumlarฤฑn vadeli iลlemler opsiyon borsasฤฑndaki kontratlarฤฑnฤฑn รถzel bir operasyonla spot piyasaya geรงirilmesi kararฤฑ รงฤฑktฤฑ. Bรถylece sฤฑkฤฑntฤฑda olan aracฤฑ kurumlarฤฑn ve belli hisselerin รงรถzรผlmesi beklenirken aracฤฑ kurumlar spota รงevirdikleri hisseleri ise ellerinden รงฤฑkaramayacak.
Borsa ฤฐstanbul, bankacฤฑlฤฑk hisselerinde bazฤฑ aracฤฑ kurum ve yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn aldฤฑฤฤฑ kaldฤฑraรงlฤฑ pozisyonlarla temmuz ortasฤฑndan itibaren yรผzde 150โyi aลan prim yapmฤฑล ancak hisselerdeki sert dรผลรผลรผn etkisiyle gelen teminat tamamlama รงaฤrฤฑlarฤฑ borsayฤฑ da hisseleri de bรผyรผk รงรถkรผลe sรผrรผklemiลti. 12 Eylรผlโden itibaren hฤฑzla artan teminat tamamlama รงaฤrฤฑlarฤฑ gรผnlรผk 1.8 milyar liraya kadar yรผkselmiล รถzellikle รถnceki hafta รผรง gรผnlรผk teminat tamamlama รงaฤrฤฑsฤฑ 5 milyar liraya yaklaลmฤฑลtฤฑ. Ardฤฑndan Takasbank teminat oranlarฤฑnda bir dรผzenlemeye gitti ve sonrasฤฑnda geรงen haftadan itibaren teminat tamamlama รงaฤrฤฑlarฤฑnda azalma gรถzlendi. Bu hafta ise 363.5 milyon liraya kadar geriledi.
Dรผnya’nฤฑn haberine gรถre Borsa ฤฐstanbulโda VฤฐOPโta yapฤฑlan iลlemlerde รถzellikle Halkbank, Vakฤฑfbank, ฤฐล GYO, ลekerbank ve TSKB hisselerinde alฤฑnan pozisyonlar dikkat รงekerken geรงen haftanฤฑn baลฤฑndan itibaren Sermaye Piyasasฤฑ Kurulu baลta olmak รผzere ekonomi yรถnetimi ve regรผlatรถrler soruna รงรถzรผm arayฤฑลฤฑna girmiลti. Hafta iรงi kamu kaynaklฤฑ bรผyรผk bir alฤฑcฤฑnฤฑn ve Halkbankโฤฑn geri alฤฑm programฤฑ รงerรงevesinde yaptฤฑฤฤฑ alฤฑmlarla iki kamu bankasฤฑ hissesinde tabandan dรถnรผล baลlamฤฑลsa da diฤer รผรง hissede her gรผn taban taban hareketi devam etmiลti. Konuya yakฤฑn kaynaklardan elde edilen bilgiye gรถre geรงen hafta iรงi regรผlatรถrler ve ekonomi yรถnetimi bazฤฑ bรผyรผk aracฤฑ kurumlarฤฑ arayarak โborsaya destek olmalarฤฑnฤฑโ isterken hafta sonu ise yoฤun toplantฤฑlarla geรงirildi.
Hafta boyu toplantฤฑlar dรผzenlendi
ฤฐlk yapฤฑlan toplantฤฑlarda aracฤฑ kurumlar nakdi uzlaลma รถnerisinde bulunurken piyasada nakdi uzlaลmanฤฑn รถne รงekilmesi durumunda arbitraj fonlarฤฑn ve hazinesinde hisse opsiyonu fiyatlayanlarฤฑn bรผyรผk zararla karลฤฑ karลฤฑya kalacaฤฤฑna iลaret edilmiลti. Nakdi uzlaลma รถnerisi arka planda kalฤฑrken son yapฤฑlan toplantฤฑlarda VฤฐOPโta vadeli iลlem kontratlarฤฑndan รถzel operasyonla spota geรงirilmesi รถne รงฤฑktฤฑ. Konuya yakฤฑn kaynaklardan elde edilen bilgiye gรถre vadeli kontratlar vade sonu รถncesinde spota geรงirilecek ve aracฤฑ kurumlar bu pozisyonlarฤฑ taลฤฑmak durumunda kalacak. Yoฤun pazarlฤฑklar sonrasฤฑnda vadeli iลlemlerden aracฤฑ kurumlarฤฑn kurtarฤฑlmasฤฑ saฤlanฤฑrken spot piyasada yรผkรผ taลฤฑmalarฤฑ ลartฤฑ yine sฤฑkฤฑntฤฑlฤฑ olarak deฤerlendiriliyor. Ancak kaynaklarฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre sistemin saฤlฤฑklฤฑ iลleyiลini sรผrdรผrebilmesi iรงin bu pozisyonlarฤฑn temizlenmesi ลart.
Spota รงevirirken kaynak nereden saฤlandฤฑ?
Konuya yakฤฑn kaynaklardan edinilen bilgiye gรถre bu operasyon kurumlarฤฑ kurtarmak iรงin yapฤฑlฤฑyor. Kaynaklar yรผkseliล trendi dรถneminde iลlem yapan spekรผlatรถrlerin bรผyรผk ihtimalle battฤฑฤฤฑnฤฑ ve onlarฤฑn piyasadan silindiฤini dile getirdi. Kaynaklarฤฑn verdiฤi bilgiye gรถre kurumlarฤฑn spottaki yรผkรผ ne kadar taลฤฑyacaklarฤฑ da belli deฤil. Vadeli pozisyonlar spota geรงirmek iรงin gereken parayฤฑ da aracฤฑ kurumlarฤฑn nereden bulduฤunun รถnemli olduฤuna dikkat รงeken kaynaklar kredi kullanฤฑmฤฑ mฤฑ yapฤฑldฤฑ yoksa diฤer ลirketlerden mi para aktarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑn belli olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi. Kaynaklar, krediyle bu pozisyonlarฤฑn spotta taลฤฑnmasฤฑ durumunda bir noktada aracฤฑ kurumlarฤฑn bunu satฤฑลa รงevirme ihtimali bulunduฤunu kaydederek bu durumun da piyasa iรงin Demoklesโin kฤฑlฤฑcฤฑ gibi duracaฤฤฑnฤฑ ve piyasa aรงฤฑsฤฑndan yine risk taลฤฑdฤฑฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. รte yandan aracฤฑ kurumlarฤฑn Takasbank nezdindeki garanti fonunun da devreye girmesi konuลuluyor. Spot piyasaya geรงse bile 4 aracฤฑ kurumun kurtarฤฑlmasฤฑ iรงin halen daha kaynaฤa ihtiyacฤฑ olduฤunu ifade eden konuya yakฤฑn kaynaklar VฤฐOPโta iลlemlerin daha gรถrรผnรผr olmasฤฑ ve taลฤฑnan yรผkรผn aracฤฑ kurumlarฤฑn bilgisinde olmasฤฑ iรงin de deฤiลiklik gerektiฤini vurguladฤฑ. Regรผlatรถr ise รถnceliฤi sorunun รงรถzรผmรผne verirken ardฤฑndan yeni dรผzenlemelerin getirileceฤi de kaynaklarฤฑn verdiฤi bilgiler arasฤฑnda bulunuyor.
