Asya borsaları haftanın ilk işlem gününde, Washington ve Tahran arasında İslamabad’da gerçekleştirilen müzakerelerin bir anlaşmaya varılamadan sonuçlanmasının ardından düşüşle açıldı.
Orta Doğu’da tırmanan gerilim ve ABD’nin İran limanlarına yönelik abluka hamlesi, küresel enerji arzına yönelik endişeleri artırarak brent petrol ve Batı Teksas türü ham petrol fiyatlarında sert yükselişleri beraberinde getirdi.
Yatırımcıların güvenli liman arayışı ve artan maliyet baskısı, bölge genelindeki hisse senedi endekslerinde belirgin kayıplara yol açtı.
Petrol fiyatları ve küresel arz endişeleri
Hafta sonu İslamabad’da yürütülen diplomatik temasların başarısızlıkla sonuçlanması, ABD ile İran arasındaki çatışmanın beklenenden daha uzun süreceği endişelerini tetikledi.
Bu durum pazar günü Asya dahil küresel piyasaların açılmasıyla birlikte ham petrol fiyatlarında dikey yönlü bir hareket yarattı. Batı Teksas tipi (WTI) ham petrolün varil fiyatı yüzde 8,54 oranında artarak 104,82 dolara yükselirken, Brent petrol de yüzde 7,27 değer kazanarak 102,51 dolardan işlem görmeye başladı. Enerji maliyetlerindeki bu ivme, küresel enflasyon baskısının devam edeceği ve ekonomik durgunluk riskinin artabileceği şeklinde yorumlanıyor.
Asya’da endekslerdeki sert kayıplar
Asya-Pasifik bölgesindeki borsalar, enerji krizinin ekonomik büyümeyi sekteye uğratacağı beklentisiyle haftaya negatif bir başlangıç yaptı. Hindistan’ın Nifty 50 endeksi yüzde 2’ye yakın değer kaybıyla bölgenin en zayıf performansını sergilerken, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,09, Topix endeksi ise yüzde 0,67 oranında geriledi.
Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,26 düşüş kaydetti; buna karşın küçük ölçekli şirketlerin işlem gördüğü Kosdaq endeksi dalgalı seyirde yüzde 0,26 oranında sınırlı bir artış yaşadı. Avustralya’da S&P/ASX 200 endeksi yüzde 0,53 düşerken, Çin ve Hong Kong piyasaları da bu karamsar havadan payını alarak günü satıcılı geçirdi.
ABD-İran geriliminin piyasa yansımaları ve beklentiler
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerine izin vermesi karşılığında geçen hafta kabul ettiği iki haftalık ateşkesin ardından, müzakerelerin çökmesiyle birlikte yeniden hava saldırılarını gündeme getirdiği belirtiliyor.
Wall Street Journal’da yer alan değerlendirmelere göre, Washington yönetimi İran’ın liman trafiğini engellemeye yönelik askeri bir abluka hazırlığı içinde bulunuyor. Bu jeopolitik riskler, ABD vadeli endekslerine de doğrudan yansıdı; Dow Jones endeksi vadeli işlemleri 517 puanlık bir düşüşle haftaya başladı.
Analistler, diplomatik bir çözüm bulunamadığı takdirde petrol fiyatlarındaki volatilitenin süreceğini ve bu durumun gelişmekte olan piyasalarda ciddi bir baskı unsuru oluşturmaya devam edeceğini öngörüyor. Küresel piyasalarda gözler şimdi Washington’dan gelecek resmi açıklamalar ve enerji arz güvenliğine dair atılacak adımlara çevrilmiş durumda.
