Enerji uzmanฤฑ Javier Blas, Bloomberg’de kaleme aldฤฑฤฤฑ yazฤฑda Avrupa’daki enerji krizinin gรถrรผndรผฤรผnden รงok daha kรถtรผ bir noktaya evrilebileceฤine iliลkin uyarฤฑda bulundu.
Sรถz konusu yazฤฑya gรถre piyasalar, arz sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑnฤฑn ve yรผksek fiyatlarฤฑn 2024’e kadar sรผrmesini bekliyor.
Blas, doฤalgaz fiyatlarฤฑnฤฑn halihazฤฑrda Rusya-Ukrayna savaลฤฑnฤฑn patlak vermesiyle martta รงฤฑktฤฑฤฤฑ tรผm zamanlarฤฑn en yรผksek seviyesinin altฤฑnda iลlem gรถrdรผฤรผnรผ belirtti. Ancak doฤalgaz verilerine detaylฤฑ bakฤฑldฤฑฤฤฑnda Blas’a gรถre savaลฤฑn beklenenden รงok daha derin ve uzun sรผreli etkileri olabilir.
Enerji uzmanฤฑ krizin kฤฑsa sรผreli etkileri รผzerinden yeniden fiyatlanan gaz piyasasฤฑnฤฑn 2023 kฤฑลฤฑ ve 2024 iรงin aลฤฑrฤฑ dรผzeyde tehlike รงanlarฤฑ รงaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre son birkaรง gรผn iรงinde, tรผm Avrupa gaz fiyatฤฑ eฤrisi รงok daha yรผksek bir seviyede yeniden fiyatlandฤฑ. Blas’a gรถre fiyat eฤrisindeki kayma geรงen ay gaz piyasasฤฑnฤฑn en dikkate deฤer geliลimi olsa da Avrupa baลkentlerinde yeterince dikkat รงekmedi.
Ancak maliyeti รผstlendiฤi iรงin endรผstri durumun son derece farkฤฑnda.
Blas bir Alman imalatรงฤฑsฤฑnฤฑn martta, 2023’รผn tamamฤฑ iรงin gazฤฑ megavat saat baลฤฑna 80 eurodan alabileceฤini ancak ลimdi fiyat riskinden korunmak iรงin 145 euro gibi rekor bir dรผzeyde รถdeme yapmak zorunda olduฤunu belirtti.
ลirketler kadar bireylerin de รถnemli bir bedel รถdediฤini vurgulayan Blas, piyasa danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Cornwall Insight’ฤฑn, Birleลik Krallฤฑk’ta hanelerin gaz ve elektrik faturalarฤฑ iรงin ekimden itibaren yฤฑlda 3 bin 244 sterlin รถdeme yapacaฤฤฑ tahminine yer verdi. Bu yaklaลฤฑk yรผzde 65’lik bir artฤฑล anlamฤฑna geliyor.
Yeniden fiyatlama yapฤฑlmadan รถnce Birleลik Krallฤฑk’taki enerji danฤฑลmanlarฤฑ daha dรผลรผk bir artฤฑล bekliyordu.
Rusya’nฤฑn, Kuzey Akฤฑm-1 รผzerinden Almanya’ya gaz arzฤฑnฤฑ kesmesinin ardฤฑndan Avrupa iรงin gรถsterge fiyat olan Hollanda merkezli sanal doฤalgaz ticaret noktasฤฑ TFF’de iลlem gรถren gaz kontrat fiyatฤฑ bir ayda iki katฤฑna รงฤฑkarak 175 euroya yรผkseldi.
Ancak yine de spot gaz fiyatlarฤฑ savaลฤฑn ilk gรผnlerinde belirlenen 227 euroluk rekor dรผzeyin yรผzde 30 altฤฑnda seyrediyor. Blas bunun endiลe verse de henรผz alarma geรงirmediฤini sรถyledi. Enerji uzmanฤฑ, marttaki kรถtรผ piyasa koลullarฤฑndan sonra politika yapฤฑcฤฑlarฤฑn tam da bu nedenle paniฤe kapฤฑlmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti.
Verilere daha yakฤฑndan bakmayฤฑ รถneren Blas spot gaz fiyatlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk 185 euroya yรผkseldiฤi 5 Mart’ta, Aralฤฑk 2022’deki teslimat iรงin yapฤฑlan sรถzleลmenin yalnฤฑzca yaklaลฤฑk 155 euroya yรผkseldiฤine dikkat รงekti. Spot fiyatฤฑn biraz daha dรผลรผk olduฤu geรงen haftaysa aralฤฑk kontratฤฑ yaklaลฤฑk 195 eurodan iลlem gรถrdรผ.
Enerji uzmanฤฑna gรถre Rusyaโnฤฑn Avrupa doฤalgaz arzฤฑnฤฑ manipรผle ettiฤi bir yฤฑlda, piyasa nihayet Moskovaโnฤฑn bunu yapmayฤฑ belki de daha yoฤun bir ลekilde sรผrdรผreceฤine ikna oldu.
Rusya’nฤฑn bakฤฑm รงalฤฑลmalarฤฑ nedeniyle Kuzey Akฤฑm-1’den doฤalgaz akฤฑลฤฑnฤฑ 11-21 Temmuz arasฤฑnda durdurmasฤฑ nedeniyle ilk test รถnรผmรผzdeki iki hafta iรงinde gelecek.
Berlin, Moskovaโnฤฑn hattฤฑ tamamen kapalฤฑ tutmak iรงin bahane bulacaฤฤฑndan ve Almanyaโya gaz arzฤฑnฤฑ tamamen keseceฤinden endiลeleniyor. Blas, Almanya’nฤฑn bu endiลesinde haklฤฑ olsa da Rusya’nฤฑn daha farklฤฑ bir strateji izleyebileceฤine dikkat รงekiyor.
Enerji uzmanฤฑna gรถre Rusya’nฤฑn, baskฤฑsฤฑnฤฑ sรผrdรผrmek iรงin sevkฤฑyatlarฤฑ tamamen durdurmak yerine az miktarda da olsa akฤฑลlarฤฑ devam ettirmesi daha muhtemel.
Goldman Sachs’ฤฑn deฤerlendirmesini hatฤฑrlatan Blas, arzฤฑn kesilmesi durumunda Gazprom’un elde ettiฤi kazanรงlarฤฑn da zarar gรถreceฤini sรถyledi.
Moskova’nฤฑn muhtemelen kฤฑลtan hemen รถnce Alman ekonomisini dize getirmek iรงin musluฤu tamamen kapatabileceฤini vurgulayan Blas, piyasanฤฑn bunu henรผz fiyatlamadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
