Ekonomistler ve sektรถrdeki kiลiler, kiลi baลฤฑna Avrupa dฤฑลฤฑnda dรผnyanฤฑn en bรผyรผฤรผ olan 10 milyar A$’lฤฑk (6,6 milyar $) Avustralya kafe endรผstrisinin, artan elektrik faturalarฤฑ, รผretim maliyetleri, รผcretler ve kiralarฤฑn yanฤฑ sฤฑra faiz artฤฑลlarฤฑnฤฑn getirdiฤi isteฤe baฤlฤฑ harcamalardaki yavaลlamadan oluลan kuvvetli bir fฤฑrtฤฑnanฤฑn erken ve gรถrรผnรผr bir zayiatฤฑ olarak ลekillendiฤini sรถylรผyor.
Reuters’in popรผler kafe sipariลleri รผzerine yaptฤฑฤฤฑ bir analiz, elektrikten sฤฑฤฤฑr eti kesimine kadar tรผm genel giderler dahil olmak รผzere ticari olarak bir biftekli sandviรง รผretmenin maliyetinin son iki yฤฑlda altฤฑda bir oranฤฑnda arttฤฑฤฤฑnฤฑ, isteฤe baฤlฤฑ harcamalarฤฑn ise yatay seyrettiฤini ve sektรถrรผn tipik %10’luk kar marjฤฑnฤฑ etkili bir ลekilde sildiฤini ortaya koydu.
Avustralya’nฤฑn en popรผler kahve sipariลlerinden biri olan flat white yapmanฤฑn maliyeti neredeyse beลte bir oranฤฑnda arttฤฑ.
Sonuรง ise daha az kรขr, daralan bir dรผzenli mรผลteri havuzu ve kapanmanฤฑn eลiฤine gelen iลletmeler.
Sydney ลehir merkezindeki Goodsline Cafe’yi, รถvgรผ dolu yorumlarla aรงtฤฑktan ve tefriลat iรงin yaklaลฤฑk 1,5 milyon A$ harcadฤฑktan iki yฤฑl sonra geรงen ay kapatan eski Dรผnya Latte ลampiyonu Jack Hanna, “Hayat pahalฤฑlฤฑฤฤฑ, รถzellikle gรผnlรผk yemek iรงin gelen insanlarฤฑ zorlamaya baลladฤฑ” dedi ve sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ:
“ฤฐnsanlar, sรผpermarket de oldukรงa pahalฤฑya mal olduฤunda, isteฤe baฤlฤฑ รผrรผnlere para harcamak istemiyor. Fiyatlarฤฑmฤฑzฤฑ arttฤฑrmak ve personele geรงinebilecekleri bir รผcret รถdemek zorunda kaldฤฑk”.
Hanna’nฤฑn Goodsline’ฤฑ toplamasฤฑna yardฤฑm eden yakฤฑndaki bir kafe sahibi olan Damian Krigstein, iลletmesi Bar Zini’nin maliyetleri dรผลรผrmek iรงin paket servise geรงmeyi planladฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Krigstein, “Sydney’de etrafฤฑnฤฑza baktฤฑฤฤฑnฤฑzda kiraya verilen pek รงok iลletme, รงocukluฤunuzdan kalma kurumlarฤฑn artฤฑk tamamen yok olduฤunu, insanlarฤฑn geรงim kaynaklarฤฑnฤฑ kaybettiฤini gรถrรผyorsunuz – bu korkutucu zamanlar” dedi.
COVID-19 รถncesinde, Avustralya’da satฤฑlฤฑk ilanฤฑ verilen kรผรงรผk iลletmelerin yaklaลฤฑk รผรงte birini aฤฤฑrlama mekanlarฤฑ oluลturuyordu. Satฤฑล acenteleri, artฤฑk daha fazla iลletmenin satฤฑลa รงฤฑkarฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ ve aฤฤฑrlama mekanlarฤฑnฤฑn oranฤฑnฤฑn yarฤฑya yaklaลtฤฑฤฤฑnฤฑ, talep edilen fiyatlarฤฑn tarihi piyasa deฤerlerinin %50’sine kadar indirildiฤini sรถylรผyor.
SBS Business Brokers’ta broker olan Peter Meredith konuyla ilgili ลunlarฤฑ sรถyledi: “Bu konaklama tedarikรงilerinin รงoฤu COVID’den kurtulduktan sonra tรผkenmiล durumda. Kira kontratlarฤฑndan kurtulduklarฤฑ iรงin rahatlamฤฑล durumdalar.”
Satฤฑlฤฑk ilanฤฑ verilen kafelerin yaklaลฤฑk altฤฑda biri alฤฑcฤฑ bulamadan kapanฤฑyor.
รlke รงapฤฑnda satฤฑlฤฑk 400’den fazla konaklama iลletmesi bulunan Link Business Sales Australasia’nฤฑn yรถneticisi Guy Cooper, “ฤฐnsanlar artan elektrik, maaลlar ve kira nedeniyle paniklemeye baลlฤฑyor” dedi.
Avustralya Menkul Kฤฑymetler ve Yatฤฑrฤฑm Komisyonu verileri, COVID ile ilgili hรผkรผmet korumalarฤฑnฤฑn sรผresinin dolmasฤฑyla Mayฤฑs ayฤฑnda iล iflaslarฤฑnฤฑn son sekiz yฤฑlฤฑn en yรผksek aylฤฑk oranฤฑna ulaลtฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsterdi.
Bir kredi raporlama kuruluลu olan CreditorWatch, ลimdiye kadar iflaslarฤฑn inลaat firmalarฤฑ tarafฤฑndan domine edildiฤini, ancak รถnรผmรผzdeki yฤฑl konaklama sektรถrรผnรผn bunu geรงmesinin beklendiฤini sรถylรผyor.
CreditorWatch CEO’su Patrick Coghlan, iลletmeler arasฤฑ bir kuruluลun fiyatlarฤฑ %10 veya %20 artฤฑrabileceฤini, ancak konaklama sektรถrรผnde bunun mรผmkรผn olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi ve ekledi:
“Pastฤฑrma ve yumurtalฤฑ ekmek iรงin 30 A$ talep edemezsiniz.”
Ukrayna savaลฤฑnฤฑn kรถmรผr ve gaz piyasalarฤฑnฤฑ sekteye uฤratmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan enerji fiyatlarฤฑ %30’a varan oranlarda artarken, yฤฑllarca sรผren aลฤฑrฤฑ hava olaylarฤฑnฤฑn ardฤฑndan toptan รผrรผn maliyetleri de yรผkseldi.
ฤฐลsizliฤin rekor dรผzeyde dรผลรผk olmasฤฑyla birlikte, konaklama sektรถrรผ รงalฤฑลanlarฤฑ da dahil olmak รผzere รผcretler de artฤฑyor.
Buna ek olarak, pandemi kafelerin gelirden pay alan รผรงรผncรผ taraf daฤฤฑtฤฑm platformlarฤฑna baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrdฤฑ.
Enflasyonla mรผcadele etmek iรงin Avustralya Merkez Bankasฤฑ faiz oranlarฤฑnฤฑ 14 ayda 400 baz puan artฤฑrarak bir neslin en hฤฑzlฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmasฤฑnฤฑ gerรงekleลtirdi. Temmuz ayฤฑnda faiz artฤฑrฤฑmฤฑna ara verdi ancak halen %7 seviyesinde seyreden enflasyonun yavaลlamamasฤฑ halinde faiz artฤฑrฤฑmฤฑna devam edebileceฤi uyarฤฑsฤฑnda bulundu.
Sidney’in banliyรถlerinden bir kafe sahibi olan David Cox, artan elektrik faturalarฤฑ ve tรผketici harcamalarฤฑndaki รงรถkรผลรผn kira รถdemelerini imkansฤฑz hale getirmesi nedeniyle, iki yฤฑl รถnce iลletmeyi satฤฑn almak ve yenilemek iรงin harcadฤฑฤฤฑ 170.000 A$’ฤฑn en az %60’ฤฑnฤฑ kaybedeceฤini dรผลรผnerek satacaฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
“Mortgage oranlarฤฑ รงok zarar verdi” diyen 59 yaลฤฑndaki Cox, gรผnlรผk kazancฤฑnฤฑn geรงen yฤฑl 1.000 A$’dan 200 A$’a dรผลmesi รผzerine kฤฑsa sรผre รถnce รผรง gรผndelik รงalฤฑลanฤฑnฤฑ iลten รงฤฑkardฤฑ. Cox’un aylฤฑk enerji faturasฤฑ 3.000 A$’dan 3.800 A$’a yรผkselmek รผzere, bu da neredeyse tรผm geliri demek.
Cox ayrฤฑca “Eskiden mรผdavimlerimden bazฤฑlarฤฑ hala gelip kahve alฤฑyor ve ‘รฤle yemeฤi getirmek zorunda kaldฤฑk. Evden getirdik’ diyorlar” dedi.
(1$ = 1,5103 Avustralya dolarฤฑ)
