Tรผrkiye Bankalar Birliฤi (TBB) Baลkanฤฑ Hรผseyin Aydฤฑn, “Ocak ayฤฑndaki bu kar dรผลรผลรผ geรงicidir, yฤฑlฤฑn kalan bรถlรผmรผnde bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ para kazanacaktฤฑr. Ama karlar azalacaktฤฑr. Bu zaten beklenen bir sonuรง” dedi.
Hรผseyin Aydฤฑn, 3. Arap-Tรผrk Bankacฤฑlฤฑk Forumu’ndaki aรงฤฑlฤฑล konuลmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gazetecilerin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtladฤฑ.
Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn 2014 yฤฑlฤฑ ocak ayฤฑ kar rakamlarฤฑna iliลkin deฤerlendirmede bulunan Aydฤฑn, ekonomi yรถnetiminin aldฤฑฤฤฑ bir takฤฑm tedbirlerin banka karlฤฑlฤฑklarฤฑ รผzerinde negatif etkisi olacaฤฤฑnฤฑ daha รถncede kamuoyu ile paylaลtฤฑklarฤฑnฤฑ ve bu kararlar alฤฑnฤฑrken bรถyle sonuรงlar olacaฤฤฑnฤฑ bildiklerini sรถyledi.
Salt ocak ayฤฑnฤฑn karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ deฤerlendirerek yฤฑlฤฑn bรผtรผnรผnde bu denli yรผksek รงapta kar azalฤฑmฤฑ beklemediklerini ifade eden Aydฤฑn, ocak ayฤฑnda karlฤฑlฤฑkta yaลanan dรผลรผลรผn nedenlerini ลรถyle sฤฑraladฤฑ:
“Kur farklarฤฑndan meydana gelen bir zarar yazma sรผrecimiz var. ฤฐkincisi de herkesin bildiฤi gibi Tรผrkiye’de bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn pasifi รงok kฤฑsa vadeli. Mevduatฤฑ hemen fiyatlฤฑyoruz. Faiz artฤฑลlarฤฑ hemen bizim maliyetlerimize yansฤฑdฤฑฤฤฑ halde aktifte krediler uzun vadeli olduฤu iรงin fiyatlarฤฑ oraya yansฤฑtamadฤฑk. Dolayฤฑsฤฑyla faiz giderlerimiz arttฤฑฤฤฑ halde faiz gelirlerimizde bir dรผลme var. Doฤal olarak ocak ayฤฑnda ciddi anlamda kar dรผลรผลรผ var ama yฤฑlฤฑn kalan bรถlรผmlerinde asla bu denli bir dรผลรผล beklemiyoruz.”
รzkaynak karlฤฑlฤฑฤฤฑ ile ilgili ocak ayฤฑ deฤerlendirmesi yapmanฤฑn da haksฤฑzlฤฑk olacaฤฤฑnฤฑ ifade eden Aydฤฑn, sektรถrรผn รถz kaynak karlฤฑlฤฑฤฤฑna “2013 ลubat-2014 ลubat” ลeklinde bakฤฑldฤฑฤฤฑnda bunun yรผzde 12,7’ler civarฤฑnda olduฤunu belirtti.
TBB ve bankalar olarak yรผzde 12’nin altฤฑnda bir sermaye getirisinin, Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnde รถzkaynak biriktirmede sorun olacaฤฤฑnฤฑ daha รถnce de ifade ettiklerini anฤฑmsatan Aydฤฑn, “Yine ifade ediyoruz. Ama รผmit ediyoruz, รถz kaynak karlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ yรผzde 12’nin altฤฑna indirmeyiz diye dรผลรผnรผyoruz. รok iyi รงalฤฑลacaฤฤฑz” dedi.
Aydฤฑn, ocak ayฤฑnda kar rakamlarฤฑndaki bu dรผลรผลรผn geรงici olduฤunu vurgulayarak, yฤฑlฤฑn kalan bรถlรผmรผnde bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn para kazanacaฤฤฑnฤฑ, ama karlarฤฑn azalacaฤฤฑnฤฑ, bunun da zaten beklenen bir sonuรง olduฤunu sรถyledi.
“Yฤฑlฤฑn tamamฤฑnda yรผzde 10 civarฤฑnda karda bir azalma bekleniyor. Buna katฤฑlฤฑyor musunuz?โ ลeklindeki soruya Aydฤฑn, “Kredi bรผyรผmemize baktฤฑฤฤฑmฤฑzda hala yรผzde 25’lik bir kredi bรผyรผmesi bekleniyor. Bu yฤฑl yรผzde 15 ile yรผzde 20 arasฤฑnda bir kredi bรผyรผmesi gรถreceฤiz. Kredi bรผyรผmesini fiyatladฤฑฤฤฑmฤฑz sรผrece sektรถrรผn รถz kaynak karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn yรผzde 12 civarฤฑnda gerรงekleลtirebileceฤimizi dรผลรผnรผyorum” ลeklinde cevapladฤฑ.
Ziraat Bankasฤฑ katฤฑlฤฑm bankasฤฑ kuruyor
“Kamu bankalarฤฑnฤฑn katฤฑlฤฑm bankasฤฑ kurmasฤฑ yรถnรผnde รงalฤฑลmalar var. Son olarak Halkbankโฤฑn รงalฤฑลmalarฤฑnฤฑn durduฤu yรถnรผnde haberler รงฤฑktฤฑ. Durum nedir?” sorusu รผzerine Aydฤฑn, kendisinin Halkbank ile ilgili bir ลey sรถyleyemeyeceฤini, bunun Halkbank Genel Mรผdรผrรผ’ne sorulmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
รรง kamu bankasฤฑ ile ilgili bรถyle bir ลeye niyet edildiฤini sรถyleyen Aydฤฑn, ลunlarฤฑ ifade etti:
“Ben kendi bankamla ilgili olarak sรถyleyebilirim, Ziraat Bankasฤฑ, bir katฤฑlฤฑm bankasฤฑ iรงin bir kaรง ay รถnce รงalฤฑลmalarฤฑna baลladฤฑ. Teknoloji alanฤฑnda yatฤฑrฤฑmlarฤฑmฤฑza devam ediyoruz. Uzun olmayan bir sรผreรงte Ziraat’in katฤฑlฤฑm bankasฤฑnฤฑ gรถreceฤiz. Sรผre ile ilgili bir tarih vermeyim. Teknoloji yatฤฑrฤฑmฤฑ devam ediyor. Ne kadar erken bitirirsek o doฤrultuda piyasaya gireceฤiz. Bununla ilgili elbette ilgili otoritelere baลvuru sรผreci devam edecektir. Sermaye tarafฤฑ, izin tarafฤฑ devam edecektir. ฤฐsimle ilgili ลu anda bir รงalฤฑลmamฤฑz yoktur. Ziraat Bankasฤฑ รงok uzun olmayan bir sรผreรงte katฤฑlฤฑm bankasฤฑ ile huzurlarฤฑnฤฑzda olacak. Bir tarih vermiyorum. Ciddi bir hazฤฑrlฤฑฤฤฑmฤฑz var.”
“Yabancฤฑ bir ortak alฤฑnabilir mi?” sorusuna Aydฤฑn, “Hayฤฑr, sadece biz tek baลฤฑmฤฑza kurmayฤฑ dรผลรผnรผyoruz. Sermayeyi biz, Hazine, hepimiz koyacaฤฤฑz” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
“Sorunlu kredi rasyosunun asla yรผzde 3’รผ geรงeceฤini dรผลรผnmรผyorum”
Aydฤฑn, sorunlu kredi rasyosunun ลu anda yรผzde 2,7-2,8 olduฤunu ve bunun asla yรผzde 3’รผ geรงeceฤini dรผลรผnmediฤini belirterek, “Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ kriz yรถnetiminde deneyimli bir kadroya sahip. Yeniden yapฤฑlandฤฑrma, yeni pazar arayฤฑลlarฤฑ… ABD’deki olumlu geliลmeler, Avrupa Birliฤi (AB) รผlkelerindeki bรผyรผme trendleri bizim lehimize รงalฤฑลฤฑyor. O yรถnรผyle hem sorunlu kredi rasyosunun daha dรผลรผk dรผzeyde kalacaฤฤฑnฤฑ hem de kredi hacminde beklentilerin รถtesinde bir bรผyรผme sรผrprizi yapabileceฤimizi sรถyleyebilirim” ifadelerini kullandฤฑ.
Son dรถnemde yaลanan iรง siyasi geliลmelerin ekonomi รผzerindeki etkilerinin son derece sฤฑnฤฑrlฤฑ olduฤuna dikkati รงeken Aydฤฑn, “Yaลadฤฑฤฤฑmฤฑz sรผreรง bellidir. Fed’in politikalarฤฑ bellidir. AB’deki uygulamalar bellidir. ฤฐรง siyasi geliลmelerin mutlaka etkisi vardฤฑr ama genel etki kรผreseldir. Bunun bรถyle bilinmesi gerekir” dedi.
Bankalar lehine dรผzenleme olabilir
Yฤฑlsonu dolar/TL beklentisinin sorulmasฤฑ รผzerine Aydฤฑn, bu tarz beklentilere iliลkin sorularฤฑ cevaplamadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Aydฤฑn, yรผzde 25 kredi bรผyรผmesi olduฤunu ve bunun aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bรถlรผmรผnรผn รผretim ve yatฤฑrฤฑma yรถnelik krediler olduฤunu ifade ederek, “Yani bireysel kredilerde bir azalma var ki arzulanan husus budur. Elbette ekonomi yรถnetiminin aldฤฑฤฤฑ bu karar bizi acฤฑtsa bile… รlke gerรงekleriyle uygundur diye biz de uyguluyoruz. Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ, cari aรงฤฑฤฤฑ kapatacak, istihdamฤฑ artฤฑracak, ihracatฤฑ artฤฑracak yatฤฑrฤฑm kollarฤฑna kredi vermeye baลladฤฑ. Bunun olumlu etkilerini gรถreceฤiz.” deฤerlendirmesinde bulundu.
Aydฤฑn, “Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan (BDDK) yeni รถnlemler bekliyor musunuzโ ลeklindeki soruya ise, “Ekonomi yรถnetimi alฤฑnmasฤฑ gereken bรผtรผn รถnlemleri aldฤฑ. Belki bazฤฑ รถnlemlerde bankalar lehine bir takฤฑm dรผzenlemeler olabilir. Karลฤฑlฤฑklar yรถnetmeliฤinde belki uygulamalar olabilir. Yeniden yapฤฑlandฤฑrma ile ilgili bir takฤฑm imkanlar verebilir. ฤฐhtiyaรง olursa hem Merkez Bankasฤฑ ile hem BDDK ile son derece iyi iliลkilerimiz var. Taleplerimiz olursa yerine getirirler. Bugรผn iรงin รถzel bir talebimiz yok. รrneฤin biz sorunlu kredide yรผzde 3’รผn รผzerinde bir bรผyรผme beklemiyoruz. Farz edelim ki, รงok bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑlar oldu. ฤฐลler ters gitmeye baลladฤฑ. 2008 yฤฑlฤฑnda ne yaptฤฑysak aynฤฑsฤฑnฤฑ BDDK ile birlikte yaparฤฑz” yanฤฑtฤฑnฤฑ verdi.
“Mayฤฑs ayฤฑndan itibaren รงok ลeffaf ve รงaฤdaล รผcret ve komisyon uygulamalarฤฑnฤฑ gรถreceฤiz”
Aydฤฑn, “Somut olarak bize konuyla ilgili herhangi bir bilginin ulaลmadฤฑ. Bu tasarrufun gรผvence altฤฑna alฤฑnmasฤฑnฤฑn prim karลฤฑlฤฑฤฤฑ vardฤฑr. Bรถyle bir uygulama olursa elbet bize bir katkฤฑsฤฑ olur. Ticari mevduatฤฑn miktarฤฑ bellidir. Bankalarฤฑn karlarฤฑnฤฑ ciddi etkileyecek bir sรผreรง olmaz” dedi.
รcret ve komisyonlarla ilgili dรผzenlemenin ne zaman yapฤฑlacaฤฤฑna iliลkin soru รผzerine Aydฤฑn, “Tรผrk bankacฤฑlฤฑฤฤฑ olarak ลeffaf, aรงฤฑk, tรผketiciyi รถnceden bilgilendiren, piyasa koลullarฤฑna uygun, mรผลterilerimizle bankalarฤฑn mahkemelere dรผลmediฤi bir uygulama ile karลฤฑ karลฤฑya geleceฤiz. Son uygulama tarihi mayฤฑs ayฤฑ. O tarihten itibaren รงok ลeffaf ve รงaฤdaล รผcret ve komisyon uygulamalarฤฑnฤฑ hep birlikte gรถreceฤiz” dedi.
Hรผseyin Aydฤฑn, “Bankalarฤฑn karlฤฑlฤฑฤฤฑndaki azalma nedeniyle bankalar lehine herhangi bir dรผzenleme yapฤฑlabilir mi?” ลeklindeki soruya ลรถyle cevap verdi:
“Ekonomide beklenmedik baลka bir ลey olursa, bir takฤฑm yeni dรผzenlemelere ihtiyaรง olursa biz her gรผn gรถrรผลรผyoruz. 2008 yฤฑlฤฑnda benzer dรผzenlemeler yapmฤฑลtฤฑk. ฤฐhtiyaรง olursa onlarฤฑ yaparฤฑz. ลu anda bunu gerektirecek herhangi bir durum yok. Belli bir sermaye koymuล ve ticari faaliyet yapan kurumlarฤฑz. Bizim bazฤฑ taleplerimiz ile ekonominin realiteleri รงeliลebilir. Bu doฤaldฤฑr. Elbette fotoฤrafฤฑn bรผyรผฤรผne bakmak ve onlara da uymak zorundayฤฑz. Tรผketici kredilerinde kฤฑsฤฑtlama bizim karlฤฑlฤฑฤฤฑmฤฑzฤฑ daraltacaktฤฑr. Biz de bunu biliyoruz. Ama genel makroekonomi aรงฤฑsฤฑndan bu faydalฤฑ ise sektรถr olarak buna katlanฤฑrฤฑz. Tรผketici kredilerinde vade kฤฑsฤฑtฤฑ getirildi. Borรงlanma daraltฤฑldฤฑ ve biraz da pahalฤฑlaลtฤฑrฤฑldฤฑ. Talepte dรผลรผล var. Bizim iลtahฤฑmฤฑzda da dรผลme var. Toplam kredi artฤฑลฤฑnฤฑn iรงine bakฤฑldฤฑฤฤฑnda bireysel yรผzde 21’lere geldi ve 4 puanlฤฑk bir dรผลme gรถrdรผk.”
Zorunlu karลฤฑlฤฑklara faiz รถdenmesi hakkฤฑnda Aydฤฑn, “On yฤฑldฤฑr TBB yรถnetimindeyim. Her gittiฤim yerde zorunlu karลฤฑlฤฑklara faiz isteriz ve istemeye de devam edeceฤiz. Hala mevcut olan durumun dฤฑลฤฑnda yeni bir geliลme yok” dedi.
Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn kaynak bulma konusunda sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve topladฤฑklarฤฑ mevduatlarฤฑn yรผzde 110’unu krediye รงevirdiklerini anฤฑmsatan Aydฤฑn, ลunlarฤฑ kaydetti:
“รnรผmรผzdeki dรถnemlerde kredi-mevduat arasฤฑndaki bรผyรผme farkฤฑnฤฑn 7-8 puana kadar gerileyeceฤini dรผลรผnรผyoruz. ลu anda mevduatta yรผzde 13’lรผk ve kredide yรผzde 25’lik artฤฑล gรถrรผyoruz. Arada 12-13 puanlฤฑk fark var. Bu makasฤฑn 7-8 puana ineceฤini ve buradan aลaฤฤฑya inmeyeceฤini dรผลรผnรผyorum. Dolayฤฑsฤฑyla o makasta da biz iลlerimizi yerine getiririz. Bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn yurt dฤฑลฤฑndan borรงlanmada hiรงbir sorunu yok. Sadece maliyetlerde genel piyasa koลullarฤฑnda artฤฑล var. Sendikasyon kredilerini รงevirmede sฤฑkฤฑntฤฑ yok. Banka olarak biz de nisan ayฤฑnda sendikasyon รงevirmeyi planlฤฑyoruz.”
