Kurdaki harekete baฤlฤฑ olarak, kredilerin takibe dรถnรผลรผm oranฤฑnฤฑn yรผkselebileceฤi, bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ sermaye yeterlilik oranฤฑnฤฑ da gerileyebileceฤi bildirildi.
Bankacฤฑlฤฑk Dรผzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK), Tรผrk Bankacฤฑlฤฑk Sektรถrรผ Genel Gรถrรผnรผmรผ – Aralฤฑk 2013 Raporu’ndaki “Yabancฤฑ Para Krediler Stres Testi” รงalฤฑลmasฤฑna gรถre, yabancฤฑ para (YP) kredilerle dรถvize endeksli krediler (DEK) Aralฤฑk 2013 itibarฤฑyla toplam kredilerin yรผzde 33,9’unu oluลturuyor.
รalฤฑลmada, son dรถnemlerde dรถviz kurlarฤฑnฤฑn seviyesindeki ve oynaklฤฑฤฤฑndaki artฤฑลฤฑn, kur riskine karลฤฑ korumaya sahip olmayan (diฤer bir deyiลle yeterli dรถviz varlฤฑklarฤฑ olmayan ya da koruma amaรงlฤฑ tรผrev iลlem kullanmayan) kredi mรผลterilerini daha kฤฑrฤฑlgan hale getirdiฤi belirtilerek, Tรผrk Parasฤฑnฤฑn Kฤฑymetini Koruma Hakkฤฑnda 32 Sayฤฑlฤฑ Kararla bireylere mesleki veya ticari amaรง dฤฑลฤฑnda dรถviz cinsinden kredi kullandฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑn engellen anฤฑmsatฤฑldฤฑ.
Kurdaki yรผkseliล kurumsal ve kรผรงรผk รถlรงekli ลirketleri etkileyebilir
ลirketlerinse bazฤฑ istisnalar dฤฑลฤฑnda yurt iรงinden ancak 1 yฤฑldan uzun vadeli ve asgari 5 milyon dolar tutarฤฑnda kredi kullanabildiฤi, bireylerin kullandฤฑฤฤฑ bireysel krediler iรงinde dรถviz ve dรถvize endeksli kredilerin payฤฑnฤฑn yรผzde 0,4 seviyesinde bulunduฤuna iลaret edilen รงalฤฑลmada, aynฤฑ oranฤฑn KOBฤฐโlerde yaklaลฤฑk yรผzde 18 ve kurumsal mรผลterilerde yรผzde 54 dรผzeyinde olduฤu, bu nedenle, kur deฤiลimlerinden doฤrudan etkilenebilecek kredi mรผลterilerinin, esas olarak kurumsal ve bรผyรผk รถlรงekli firmalar olacaฤฤฑ belirtildi.
Raporda, ลirketlerin dรถviz cinsinden kredilerinin ortalama vadesinin 5,2 yฤฑl olduฤu, kรผresel finansal piyasalarda 2008’in 3. รงeyreฤinde yayฤฑlmaya baลlayan kriz sonrasฤฑnda dolar/TL’nin 1 yฤฑlda ortalama yรผzde 30 yรผkseldiฤi belirtilerek, “Bu dรถnemde YP ya da dรถvize endeksli kredisi olan mรผลterilere ait kredilerin yรผzde 1,4โรผ sorunlu olduฤu iรงin takibe intikal etti” denildi.
Yeniden yapฤฑlandฤฑrmanฤฑn etkisi
Sรถz konusu dรถnemde BDDK tarafฤฑndan bankalara belli ลartlarda kredileri yeniden yapฤฑlandฤฑrma imkanฤฑ tanฤฑnmasฤฑ sonucunda sektรถrdeki kredilerin yaklaลฤฑk yรผzde 2โsinin yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑ bilgisine yer verilen รงalฤฑลmada, “Muhafazakar bir yaklaลฤฑmla, bu dรถnemde takip hesaplarฤฑna intikal eden kredilere ilave olarak yeniden yapฤฑlandฤฑrฤฑlan krediler de dikkate alฤฑndฤฑฤฤฑnda, 2008-2009 dรถneminde gerรงekleลen kur artฤฑลฤฑndan doฤrudan etkilenen kredi mรผลterilerinin yรผzde 3,3โรผnรผn sฤฑkฤฑntฤฑ yaลadฤฑฤฤฑ anlaลฤฑldฤฑ.”
รalฤฑลmada ลunlar kaydedildi:
“2008 yฤฑlฤฑnda yaลanan tarihi senaryonun Aralฤฑk 2013 itibarฤฑyla YP kredi portfรถyรผne uygulanmasฤฑ ve yeniden yapฤฑlandฤฑrmalara izin verilmemesi halinde, Tรผrkiyeโde yerleลik YP kredisi olan mรผลterilerin 367,5 milyar Tรผrk Lirasฤฑ tutarฤฑndaki TL dahil kredilerinin 11,7 milyar TLโsinin bir yฤฑl iรงinde sorunlu hale gelebileceฤi ve kredilerin takibe dรถnรผลรผm oranฤฑnฤฑn 1,1 puan yรผkselebileceฤi gรถrรผlmektedir.
Bankalarฤฑn takibe atฤฑlan krediler iรงin รถzel karลฤฑlฤฑk ayฤฑrmalarฤฑ gerektiฤinden, yasal รถzkaynak ve risk aฤฤฑrlฤฑklฤฑ varlฤฑklar azalฤฑrken, asgari yรผzde 8 olmasฤฑ gereken sektรถre ait sermaye yeterliliฤi, Aralฤฑk 2013 verilerine gรถre ortalama 0,55 puan azalarak yรผzde yรผzde 15,3’ten 14,74โe gerilemektedir.”
Aralฤฑk 2013 itibarฤฑyla toplam kredi miktarฤฑ ve takibe dรถnรผลรผm oranฤฑ ลรถyle:
| Aralฤฑk 2013 (Milyon TL) | Senaryo รncesi | Senaryo Sonrasฤฑ | Deฤiลim |
| Toplam Krediler | 1.047.428 | – | – |
| YP Kredisi olanlarฤฑn Toplam* Kredileri | 367.522 | – | – |
| Takipteki Toplam Krediler | 29.588 | 41.333 | 11.745 |
| Takibe Dรถnรผลรผm Oranฤฑ (Yรผzde) | 2,75 | 3,84 | 1,09 |
| Sermaye Yeterlilik Rasyosu (Yรผzde) | 15,3 | 14,74 | -0,55 |
(*) Yurtiรงindeki YP ve DEK kredi mรผลterilerinin TP dahil toplam riskini ifade etmektedir.
