2008’de รin’deki mama skandalฤฑndan sonra Hollanda’da baลlayan polis gรถzetiminde satฤฑล uygulamasฤฑ aฤฤฑrlaลฤฑyor. Hollanda’da marketlerde kiลi baลฤฑna sadece 1 bebek masasฤฑ alฤฑmฤฑna izin veriliyor. BBC’nin konu ile ilgili haberi ลรถyle:
“Haftalฤฑk alฤฑล veriลin sonuna doฤru, kฤฑzฤฑma mama almak iรงin sรผper marketteki bebek รผrรผnleri bรถlรผmรผne yรถneldim. Bebek mamalarฤฑnฤฑn bulunduฤu raf boลtu. Biraz bakฤฑndฤฑktan sonra รงalฤฑลanlardan birine sordum.
Mรผลterilerin doฤrudan ulaลamadฤฑฤฤฑ, ilaรง, sigara gibi รผrรผnlerin tezgahtar tarafฤฑndan verildiฤi bรถlรผmรผ iลaret etti.
Tezgahtaki kadฤฑn gรถrevliden 2 paket mama istedim. “Ne yazฤฑk ki, mรผลteri baลฤฑna sadece bir paket verebiliyoruz” dedi.
“Sorun hala sรผrรผyor mu?” diye sordum. Kadฤฑn gรถrevli gรผldรผ. Daha da artmฤฑล. Bu nedenle mamalar bebek รผrรผnleri reyonundan kaldฤฑrฤฑlmฤฑล.
Eve dรถnรผp Hollanda Televizyonu’ndaki (NOS) haberi gรถrรผnce, bir paket de olsa mama bulabildiฤim ve bunu kavgasฤฑz elde edebildiฤime sevindim.
Bebek mamasฤฑ sorunu Hollanda’da 2008 yฤฑlฤฑndan bu yana devam ediyor. รinli tรผccarlarฤฑn piyasadaki bebek mamalarฤฑnฤฑ toplayฤฑp รผlkelerine gรถndermeleri medeniyle, iรง pazarda sรผrekli mama sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลanฤฑyor.
Hollanda basฤฑnฤฑna gรถre, bebek mamasฤฑna yoฤun talep nedeniyle ลiddet olaylarฤฑ yaลanmaya baลlamฤฑล. Mama satan sรผper market ya da dรผkkan sahipleri, giderek artan saldฤฑrganlฤฑktan ลikayet ediyor.
Gฤฑda Satฤฑcฤฑlarฤฑ Birliฤi (CBL) de yaลanan geliลmelerden kaygฤฑlฤฑ. Artan sorun karลฤฑsฤฑnda nasฤฑl bir รงรถzรผm bulacaklarฤฑnฤฑ bilmiyorlar.
Melamin tozu
รin’deki talep azalmadฤฑฤฤฑ sรผrece sorunun devam edeceฤi dรผลรผnรผlรผyor. รin’de 2008 yฤฑlฤฑnda bebek mamasฤฑna melamin tozu karฤฑลmasฤฑ nedeniyle 6 bebek รถlmรผล, 300 bin bebek de hasta olmuลtu.
O gรผnden bu yana Avrupa’daki bebek mamalarฤฑna yรถnelik talep arttฤฑ. Yerli รผretim mamalara gรผvenmeyen รinliler, ithal รผrรผnlere yรถneldi.
Bu da รงok canlฤฑ bir yasa dฤฑลฤฑ ticaretin oluลmasฤฑna neden oldu.
Gฤฑda ve kozmetik รผrรผnleri satan Etos adlฤฑ maฤazanฤฑn Utrecht ลubesinde hemen hemen her gรผn รinlilerin oluลturduฤu kuyruฤu gรถrmek mรผmkรผn.
Diฤer sรผper marketler ve aktarlar da mama talebini karลฤฑlamakta zorlanฤฑyor.
Utrecht Merkez ฤฐstasyonu’nda 2014 yฤฑlฤฑndan beri รงok aranan bebek mamalarฤฑnฤฑn satฤฑลฤฑnฤฑ dรผzenleyen bir cihaz yerleลtirilmiล.
Sรผpermarket zinciri Albert Heijn’da da aynฤฑ kiลi bir hafta iรงinde birden fazla bebek mamasฤฑ almaya gelirse polis รงaฤrฤฑlฤฑyor.
Yasadฤฑลฤฑ mama ticareti nedeniyle Hollanda’da sฤฑk sฤฑk mama sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลanฤฑyor. Bu nedenle sรผper marketler gerรงek ihtiyaรง sahibi mรผลterilerini geri รงevirmemek iรงin รงeลitli รถnlemler alฤฑyor.
Bir รงok markette kiลi baลฤฑna sadece bir paket mama satฤฑlฤฑyor.
Bazฤฑlarฤฑ da 25 euro ya da รผzeri alฤฑล veriล yapanlara mama satฤฑลฤฑ yapฤฑyor.
Kimi sรผpermarketler de raflara sadece boล kutu koyuyor. ฤฐhtiyaรง sahibi รถnce รถdemeyi yapฤฑp, sonra servis noktasฤฑndan mamayฤฑ alฤฑyor. Sรผper marketlerde mama kutularฤฑnฤฑn รผzerine ลube kodu yazฤฑlฤฑyor.
Hollanda Televizyonu’na konuลan bir market sahibi, “Geรงenlerde iki mรผลteri kalan tek paket mama iรงin kavgaya tutuลtular. Kasadaki tartฤฑลmada iki kadฤฑn kasiyerimiz darp edildi” diyor.
Bu olaydan sonra, mama alabilmek iรงin en az 10 euroluk alฤฑล veriล yapma koลulu getirdiklerini anlatฤฑyor.
Sรผper market sahibi, kendi mรผลterilerine mama verebildikleri iรงin mutlu ama, “Bizim iรงin o kadar olumsuz bir รผrรผn haline geldi ki, mama satmasak da olur” diye konuลuyor.
Alฤฑล veriล suรงlarฤฑ ile mรผcadele eden GIO adlฤฑ kuruluลun sรถzcรผsรผ Henk Baars, mama konusunda saldฤฑrganlฤฑฤฤฑn kontrolden รงฤฑktฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor. Baars, haftada en az 3-4 sรถzlรผ ya da fiziksel ลiddet ihbarฤฑ aldฤฑklarฤฑnฤฑ sรถylรผyor.
Mama alamayanlarฤฑn iลyeri personeline kรผfรผr ve hakaret etmesi, รผrรผnleri fฤฑrlatฤฑp tekmelemeleri de her gรผn yaลanan olaylardanmฤฑล.
Gฤฑda Satฤฑcฤฑlarฤฑ Birliฤi, รงรถzรผm iรงin รin’i iลaret ediyor. รin’in kendi tรผketicisinin kazanmasฤฑ halinde, ithal mamaya talebin azalacaฤฤฑnฤฑ dรผลรผnรผyor. Birlik, mama รผretiminin arttฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ da istiyor.
รinli tรผketicinin en fazla raฤbet ettiฤi bebek mamasฤฑ olan Nutricia’nฤฑn yetkilileri, bu รถneriye karลฤฑ.
Durup dururken รผretim kapasitesini arttฤฑramayacaklarฤฑnฤฑ sรถylรผyorlar. Geรงen yฤฑllarda รผretim kapasitesinin ciddi biรงimde arttฤฑrฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ belirten ลirket sรถzcรผsรผ, “Fakat talep arttฤฑ ve hala artmaya devam ediyor” diyor.
ลirket sรถzcรผsรผne gรถre รinliler’in “algฤฑ sorunu” var. รin’de de Hollanda’dakiyle aynฤฑ mamayฤฑ รผreten fabrikalarฤฑ olduฤunu sรถylรผyor. Ancak รince etiket nedeniyle tรผketicinin bu รผrรผne gรผvenmediฤini anlatฤฑyor.
Nutricia yetkilileri, polis ve sรผper market sahipleri ile sorunun รงรถzรผmรผ iรงin ortak รงalฤฑลma yapฤฑyor.”
