ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn ฤฐran’a yรถnelik sert askeri yaptฤฑrฤฑmlarฤฑn sinyalini vermesi, kรผresel finans piyasalarฤฑndaki iyimser havayฤฑ aniden tersine รงevirdi.
Risk algฤฑsฤฑndaki keskin bozulma, pay piyasalarฤฑnda sert satฤฑล dalgalarฤฑnฤฑ beraberinde getirirken, Borsa ฤฐstanbul‘da BIST 100 endeksi gรผne belirgin bir kayฤฑpla baลladฤฑ.
Beyaz Saray cephesinden gelen aรงฤฑklamalar, enerji fiyatlarฤฑnฤฑ ve tahvil faizlerini hฤฑzla yukarฤฑ taลฤฑyor. Kรผresel piyasalar, jeopolitik belirsizliklerin finansal varlฤฑklar รผzerindeki etkilerini yeniden fiyatlฤฑyor.
BIST 100 endeksi geriliyor
Kรผresel piyasalarda dรผn hakim olan pozitif fiyatlama davranฤฑลlarฤฑ, ABD Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn Ulusa Sesleniล konuลmasฤฑyla yerini tamamen karamsar bir tabloya bฤฑraktฤฑ.
Trump, Amerikan ordusunun ฤฐran iรงindeki askeri hedeflerini bรผyรผk รถlรงรผde tamamladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtmesine raฤmen, iki veya รผรง haftalฤฑk sรผreรงte karลฤฑ tarafa รงok sert bir darbe indireceklerini ilan etti. Askeri tehdit, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn diplomatik รงรถzรผm umutlarฤฑnฤฑ rafa kaldฤฑrฤฑrken, kรผresel borsalarda eล zamanlฤฑ bir satฤฑล baskฤฑsฤฑ yarattฤฑ.
Risk iลtahฤฑndaki daralma, doฤrudan hisse senedi piyasalarฤฑ รผzerinde baskฤฑ kurarak endeksleri aลaฤฤฑ yรถnlรผ hareket etmeye zorluyor. Dรผn alฤฑล aฤฤฑrlฤฑklฤฑ bir seyir izleyerek gรผnรผ yรผzde 1,15 oranฤฑnda deฤer kazancฤฑyla 12.937,87 puandan tamamlayan BIST 100 endeksi, yeni iลlem gรผnรผne yรผzde 0,78 oranฤฑnda dรผลรผลle 12.836,84 puandan baลladฤฑ. Aรงฤฑlฤฑล sonrasฤฑ devam eden satฤฑลlarฤฑn etkisiyle BIST 100 12,820.87 puana kadar geri รงekildi.
Aรงฤฑlฤฑล seansฤฑnda รถnceki kapanฤฑลa gรถre 101,03 puanlฤฑk bir kayฤฑp yaลayan BIST 100’de, รถzellikle lokomotif sektรถr hisselerindeki satฤฑลlar รถne รงฤฑktฤฑ. Bankacฤฑlฤฑk endeksi yรผzde 2,21 oranฤฑnda deฤer kaybederken, holding endeksi yรผzde 0,87 oranฤฑndaki gerilemeyle piyasadaki negatif eฤilimi derinleลtiriyor.
Sektรถrel bazda incelendiฤinde, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn riskli varlฤฑklardan kaรงฤฑล sรผreci aรงฤฑkรงa gรถrรผlรผyor. Endeksler genelinde satฤฑcฤฑlฤฑ seyrin sรผrmesi, teknik analistlerin destek seviyelerine odaklanmasฤฑnฤฑ gerektiriyor. Teknik aรงฤฑdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.700 puan seviyeleri ana destek bรถlgesi olarak izleniyor.
Olasฤฑ yukarฤฑ yรถnlรผ tepki alฤฑmlarฤฑnda ise BIST 100 iรงin 13.100 ve 13.200 puan seviyeleri kritik direnรง noktalarฤฑ ลeklinde deฤerlendiriliyor. Yurt iรงi hisse senedi piyasalarฤฑndaki geri รงekilme, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn varlฤฑk daฤฤฑlฤฑmlarฤฑnฤฑ yeniden gรถzden geรงirmelerine neden oluyor.
Pay piyasalarฤฑndaki dรผลรผลe ek olarak, kฤฑymetli madenler cephesinde de sert dalgalanmalar yaลanฤฑyor. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, portfรถylerindeki kฤฑymetli maden pozisyonlarฤฑnฤฑ azaltarak nakde geรงiล stratejisini benimsiyor. Kรผresel fon yรถneticileri, geliลmekte olan piyasalara yรถnelik risk iลtahฤฑnฤฑ kฤฑsarak daha defansif enstrรผmanlara yรถnelmeyi tercih ediyor. Artan volatilite, kฤฑsa vadeli iลlem yapan yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn piyasadan uzaklaลmasฤฑna zemin hazฤฑrlฤฑyor.
Artan jeopolitik gerilim tahvil faizlerini de etkiliyor
ABD yรถnetiminin savaลฤฑn gidiลatฤฑna dair sertleลtirdiฤi diplomatik dil, emtia piyasalarฤฑnda birbirinden tamamen farklฤฑ fiyatlama reaksiyonlarฤฑna zemin hazฤฑrlฤฑyor. Bรถlgede gerilimin tฤฑrmanacaฤฤฑna yรถnelik endiลelerin artmasฤฑ, Orta Doฤu kaynaklฤฑ enerji arzฤฑnda yaลanabilecek olasฤฑ kesintileri yeniden gรผndeme getiriyor. ฤฐlgili arz kaygฤฑlarฤฑ, petrol fiyatlarฤฑnda hฤฑzlฤฑ ve sert yรผkseliลleri tetikleyerek kรผresel enflasyonist beklentileri yeniden alevlendiriyor. Petrol fiyatlarฤฑndaki sฤฑรงrama, merkez bankalarฤฑnฤฑn para politikasฤฑ adฤฑmlarฤฑnฤฑ sฤฑkฤฑlaลtฤฑrma ihtimalini gรผรงlendirirken, kรผresel tahvil faizlerinin yukarฤฑ yรถnlรผ hareket etmesine neden oluyor.
Tahvil getirilerindeki keskin artฤฑล, finansman maliyetlerini artฤฑrarak reel sektรถr ลirketlerinin kar marjlarฤฑ รผzerinde doฤrudan baskฤฑ yaratฤฑyor. Finansman maliyetlerindeki artฤฑล ihtimali, borรงluluk oranฤฑ yรผksek BIST ลirketlerinin hisse performansฤฑnฤฑ negatif yรถnde etkiliyor. Savaลฤฑn bitebileceฤine dair รถnceki gรผnkรผ iyimser aรงฤฑklamalarla Asya, Avrupa ve ABD vadeli endeks kontratlarฤฑnda gรถzlemlenen pozitif seyir, yerini tamamen kฤฑrmฤฑzฤฑ bir tabloya bฤฑraktฤฑ. Uluslararasฤฑ sermaye piyasalarฤฑ, askeri hedeflere yรถnelik olasฤฑ operasyonlarฤฑn zamanlamasฤฑnฤฑ ve kapsamฤฑnฤฑ fiyatlamaya รงalฤฑลฤฑyor.
Bรถlgedeki askeri hareketliliฤin devam etmesi, geliลmekte olan piyasalardaki kur volatilitesini de belirgin ลekilde artฤฑrฤฑyor. Dรถviz piyasalarฤฑndaki hareketlilik, ithalat maliyetleri รผzerinden aฤฤฑr sanayi ลirketlerinin finansal bilanรงolarฤฑnฤฑ doฤrudan etkiliyor. Ekonomi otoriteleri, enerji maliyetlerindeki sฤฑรงramanฤฑn bรผyรผme rakamlarฤฑ รผzerinde yaratacaฤฤฑ daraltฤฑcฤฑ etkiyi deฤerlendiriyor. Finansal piyasalarฤฑn tamamฤฑnฤฑ saran belirsizlik ortamฤฑ, varlฤฑk fiyatlamalarฤฑndaki dengesizliฤin bir sรผre daha kalฤฑcฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.
Analistler, diplomatik kanallardan gelecek yeni haber akฤฑลlarฤฑnฤฑn piyasa yรถnรผnรผ tayin edeceฤini vurguluyor. Makroekonomik istikrarฤฑn bozulma ihtimali, piyasa profesyonellerini son derece temkinli bir bekleyiลe sevk ediyor. Yabancฤฑ yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn รงฤฑkฤฑล eฤilimine girmesi, piyasalardaki likiditeyi daraltarak endekslerin yukarฤฑ yรถnlรผ hareket etmesini zorlaลtฤฑrฤฑyor.
Kurumsal firmalarฤฑn birinci รงeyrek finansal sonuรงlarฤฑ, mevcut kriz ortamฤฑnda hisse bazlฤฑ ayrฤฑลmalarฤฑn yaลanmasฤฑna olanak tanฤฑyor. Gรผรงlรผ nakit akฤฑลฤฑna sahip ลirketler, fฤฑrtฤฑnalฤฑ ekonomik sรผreรงleri daha az hasarla atlatma potansiyeli taลฤฑyor.
