Borsa ฤฐstanbul; cazip deฤerlemeler ile artan iskontolar, bilanรงo sezonunda beklentileri aลan ลirket kรขrlฤฑlฤฑklarฤฑ, hisse geri alฤฑm programlarฤฑ, emtia รผreticisi firmalar, yabancฤฑ takas oranฤฑnฤฑn tarihi dรผลรผk seviyede olmasฤฑ ve negatif reel faiz ortamฤฑ piyasalarฤฑn performansฤฑnda katalizรถr olan ana unsurlar olarak yer aldฤฑ.
Bloomberg’in haberine gรถre 2022 yฤฑlฤฑna diฤer endekslere gรถrece daha kuvvetli performansla giriล yapan MSCI Tรผrkiye endeksi, bu sabah itibarฤฑyla (10:00) yรผzde 6 getiri saฤladฤฑ. Bu sรผre zarfฤฑnda; MSCI Geliลmekte olan รผlkeler endeksi yรผzde 9, MSCI Dรผnya endeksi ve MSCI AC Asya Pasifik ise yรผzde 8 kayฤฑpla iลlem gรถrรผyor. Yฤฑlbaลฤฑndan bu yana en iyi performans gรถsteren MSCI EM Latin Amerika endeksinde getiri yรผzde 15 ile รถne รงฤฑkฤฑyor. Borsa ฤฐstanbul รถzelinde; cazip deฤerlemeler ile artan iskontolar, bilanรงo sezonunda beklentilerin รผstรผne รงฤฑkan ลirket kรขrlฤฑlฤฑklarฤฑ, hisse geri alฤฑm programlarฤฑ, emtia รผreticisi firmalar, yabancฤฑ takas oranฤฑnฤฑn tarihi dรผลรผk seviyede olmasฤฑ ve negatif reel faiz ortamฤฑ piyasalarฤฑn performansฤฑnda katalizรถr olan ana unsurlar olarak yer aldฤฑ. Diฤer taraftan risk iลtahฤฑnฤฑ bozan unsurlarda; Rusya – Ukrayna jeopolitik tansiyonu, emtia fiyatlarฤฑndaki yukarฤฑ yรถnlรผ seyrin devamฤฑ, รผlke kredi notundaki indirim, zayฤฑf kรผresel risk iลtahฤฑ, yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑnฤฑn sรผrmesi ve artan enflasyonist ortamla merkez bankalarฤฑnฤฑn sฤฑkฤฑlaลmaya evrilen para politikalarฤฑ รถne รงฤฑkฤฑyor.
Sฤฑcak geliลmelerin piyasa oynaklฤฑฤฤฑ รผzerinde oldukรงa etkili olduฤu 2022 yฤฑlฤฑnda, lokal piyasalardaki ฤฑlฤฑmlฤฑ seyir gรถzlemleniyor. รyle ki yฤฑlbaลฤฑndan bu yana BIST 100 endeksi TL bazlฤฑ yรผzde 15, dolar bazฤฑnda ise yรผzde 3 oranฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑna getiri saฤladฤฑ. Hacim tarafฤฑnda ise; yฤฑl baลฤฑndan bu yana ortalama 30 milyar TL ile endeks geรงen yฤฑlฤฑn ortalama iลlem hacmi olan 22 milyar TLโnin รผzerinde performans sergiliyor. Sektรถrel performansta ise รถzellikle ulaลtฤฑrma TL bazฤฑ yรผzde 30โun รผzerinde getiri ile รถne รงฤฑkฤฑyor. Fakat yatฤฑrฤฑmcฤฑlar nezdinde mevcut Borsa ฤฐstanbul performansฤฑ aynฤฑ hissiyatฤฑ vermedi. BIST 100 endeksinde yฤฑlbaลฤฑndan bu yana; 33 ลirket TL bazฤฑnda gรถtรผrรผ tarafฤฑnda yer alฤฑrken, sadece 33 firma BIST100 endeksinin รผzerinde getiri saฤladฤฑ. 2022 yฤฑlฤฑnda TLโnin dolar karลฤฑsฤฑndaki deฤeri yรผzde 11 seviyelerindeyken, BIST 100โde dolar bazฤฑnda getiri tarafฤฑnda yer alan ลirket sayฤฑsฤฑ sadece 36.
Yabancฤฑ sahiplik azaldฤฑ
Son yฤฑllarda Borsa ฤฐstanbulโun kรผresel piyasalardaki geliลmelere hassasiyetinin azalmasฤฑndaki en รถnemli gerekรงelerinden biri ise yabancฤฑ sahiplik oranฤฑndaki azalmadฤฑr. Endekste tarihi yabancฤฑ sahiplik oranฤฑ yรผzde 60 seviyesinde iken, รถzellikle 2019 yฤฑlฤฑ sonrasฤฑnda baลlayan hฤฑzlฤฑ yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ ile bugรผn gelinen seviye yรผzde 37,6โya evrildi. 2018 yฤฑlฤฑndan bu yana yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ nette 9 milyar dolara ulaลฤฑrken, yabancฤฑ hisse stoku 19 milyar dolarฤฑn altฤฑna sarktฤฑ. 17 Mart 2021 ve 17 Mart 2022 tarihleri arasฤฑnda BIST30 ลirketleri arasฤฑnda yabancฤฑ takasฤฑ azalan ลirket sayฤฑsฤฑ 24 olurken, sadece 6 ลirketin yabancฤฑ takas oranฤฑnda artฤฑล izlendi. Yabancฤฑ takasฤฑ en fazla alan ลirket; yรผzde 65โten yรผzde 32โye gerileyen Arรงelik oldu. Ayrฤฑca Garanti Bankasฤฑ, Tofaล ve Ford Otosanโda en fazla yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ olan BIST 30 ลirketleri arasฤฑnda yer aldฤฑ. 2022 yฤฑlฤฑnda da BIST30โda 24 ลirkette yabancฤฑ รงฤฑkฤฑลฤฑ yaลanฤฑrken; endekse en fazla katkฤฑsฤฑ bulunan 5 ลirketin (Ereฤli, Bim, Tรผpraล, Tรผrk Hava Yollarฤฑ, Koรง Holding) her birinde yabancฤฑ takas oranฤฑ geriledi. Tรผrk Hava Yollarฤฑโnฤฑn yฤฑlbaลฤฑnda yรผzde 38 civarฤฑnda olan yabancฤฑ takas oranฤฑ bugรผn yรผzde 31โe รงekildi.
BIST100 endeksi yฤฑlbaลฤฑndan bu yana 283 puan yรผkselirken, bu dรถnemde yรผzde 30โa yakฤฑn yรผkselen Ereฤliโnin katkฤฑsฤฑ 50 puanฤฑn รผzerinde gerรงekleลti. Endekse en fazla puan bazlฤฑ katkฤฑ saฤlayan Ereฤli, Bim, Tรผpraล, Tรผrk Hava Yollarฤฑ ve Koรง Holdingโin payฤฑ yรผzde 48 seviyesinde oluลtu. Sadece bu beล ลirketin yฤฑlbaลฤฑndan bu yana endeksi katkฤฑsฤฑ 140 puan civarฤฑnda gerรงekleลti. Hali hazฤฑrda beล ลirketin endeks รผzerindeki aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ sฤฑrasฤฑyla; yรผzde 11.1, 5.2, 4.5, 3.6 ve 3.6 seviyesinde. Endekse aฤฤฑrlฤฑฤฤฑ ise yรผzde 28โe tekabรผl ediyor. Diฤer taraftan sฤฑrasฤฑyla Anadolu Efes, ฤฐล Yatฤฑrฤฑm M., Sarkuysan, AG Holding ve ARD Grup, endeksi olumsuz etkiledi.
