Yaz tatilinin ardฤฑndan Salฤฑ gรผnรผ ilk kez parlamento mesaisi yapacak olan vekiller ile anlaลmasฤฑz Brexit iรงin parlamento oturumlarฤฑnฤฑ 14 Ekimโe kadar askฤฑya alma hamlesini yapan Baลbakan Boris Johnson arasฤฑnda kozlarฤฑn paylaลฤฑlmasฤฑ iรงin kritik 3 gรผn var.
Uzatma alฤฑnmadฤฑฤฤฑ takdirde 31 Ekimโde gerรงekleลecek olan anlaลmasฤฑn yani diฤer adฤฑyla โsert Brexitโi Johnsonโฤฑn kendi partisindeki bazฤฑ vekiller dahil parlamentonun รงoฤunluฤu istemiyor ve bu konuda Johnsonโa karลฤฑ partiler รผstรผ bir iลbirliฤi yapฤฑlmasฤฑ ciddi bir olasฤฑlฤฑk olarak Johnsonโฤฑ rahatsฤฑz ediyor.
Parlamento pazartesi gรผnรผnden itibaren askฤฑya alฤฑnabilir, dolayฤฑsฤฑyla Johnson bu รผรง gรผn boyunca muhafazakar parti politikalarฤฑna karลฤฑ gelecek olan รผyeleri ihraรง etmekle veya erken seรงim olmasฤฑ durumunda yeniden aday gรถstermemekle tehdit ediyor. Tehditlere karลฤฑn iktidar partisinden 15 veya 16 vekilin muhalefetin รถne sรผreceฤi yasa tasarฤฑsฤฑna destek รงฤฑkmasฤฑ bekleniyor.
Ana muhalefet ฤฐลรงi Partisi lideri Jeremy Corbynโin sert Brexitโi รถnlemek adฤฑna Johnsonโฤฑn ellerini baฤlayacak bir yasa teklifi ile geleceฤi รถngรถrรผlรผyor. Yasa tasarฤฑsฤฑna gรถre Brexit 31 Ocak 2020’ye kadar ertelenebilir. Corbynโin bunun iรงin yeterli รงoฤunluฤa ulaลฤฑlฤฑp ulaลฤฑlmayacaฤฤฑ ise haftanฤฑn en รถnemli sorusu.
Gรผn gรผn parlamentoda neler olacak
Johnsonโa karลฤฑ ilk hamle parlamentonun askฤฑya alฤฑnmasฤฑ konusunda ฤฐskoรง mahkemesine yapฤฑlan bir itirazฤฑn deฤerlendirilmesi olacak. Johnson bu davada bir sonuรง geliลmesini beklemeden รถฤle saattlerinde erken genel seรงim ilan edebilir. Ancak 2011โde yasalarda yapฤฑlan bir deฤiลiklik nedeniyle erken seรงim kararฤฑnฤฑn parlamento tarafฤฑndan onaylanmasฤฑ gerekiyor.
Erken seรงim uzun zamandฤฑr Jeremy Corbynโin de istediฤi bir ลey olduฤu iรงin bu talebin parlamentodan rahatlฤฑkla geรงmesi sรถz konusu olacak.
Bu olmadฤฑฤฤฑ takdirde รถฤleden sonra yapฤฑlacak ilk oturumda parlamenterlerce konuya iliลkin acil tartฤฑลma gรผndemi talebinde bulunulacak ve kabul edildiฤi takdirde Salฤฑ veya รarลamba gรผnรผ konu parlamento gรผndemine alฤฑnarak tartฤฑลฤฑlacak.
Parlamentoda en tecrรผbeli ve saygฤฑ duyulan Ken Clarke ve Phillip Hammondโฤฑn baลฤฑnฤฑ รงektiฤi bir grup vekil, Brexitโte uzatma almak iรงin yapฤฑlacak bir oylamanฤฑn aynฤฑ zamanda Johnson iรงin bir gรผven oylamasฤฑ anlamฤฑ taลฤฑyacaฤฤฑnฤฑ ileri sรผrerek bu yรถnde bir adฤฑm atฤฑlmasฤฑ gerektiฤini ileri sรผrรผyor. Teknik olarak bu bir gรผven oylamasฤฑ olmayacaฤฤฑ iรงin muhafazakar parti iรงerisindeki vekillerin daha rahat olarak kendilerini ifade edebilecekleri, ek sรผrenin onaylanmasฤฑ halinde gรผven oylamasฤฑna gerek kalmadan Johnsonโฤฑn erken seรงim istemek zorunda kalabileceฤi belirtiliyor.
รarลamba
รarลamba gรผnรผ hรผkรผmet Brexitโi gรผndeme almamak ve olasฤฑ erken seรงime yรถnelik propaganda yapmak adฤฑna bรผtรงe harcamalarฤฑna iliลkin deฤerlendirme tartฤฑลmasฤฑ yapฤฑlmasฤฑnฤฑ planladฤฑ. Ancak salฤฑ gรผnรผ parlamenterler gรผndemi belirlemek konusunda oylamada baลarฤฑlฤฑ olabilirse o zaman รงarลamba gรผnรผ sert Brexitโi รถnleyecek bir yasal dรผzenleme konusunda adฤฑm atฤฑlabilir.
Tek bir gรผnde parlamentonun tรผm seviyelerinde รงalฤฑลma yapฤฑlarak bir yasa geรงirilmesi mรผmkรผn. Birkaรง farklฤฑ oylama gerektirecek olsa da รงoฤunluฤa ulaลฤฑldฤฑฤฤฑ takdirde muhalefetin bunu baลarabileceฤi dรผลรผnรผlรผyor.
Henรผz sert Brexitโฤฐ engelleyebilecek ve Johnsonโฤฑn bu konuda elini baฤlayacak yasa tasarฤฑsฤฑnฤฑn iรงeriฤine iliลkin bir bilgi yok. Bu nedenle Johnson kabinesindeki isimler henรผz gรถrmedikleri bir tasarฤฑ รผzerine yorum yapmaktan kaรงฤฑnฤฑyor.
Yasa tasarฤฑsฤฑnda Johnsonโฤฑ uzatma talep etmeye mecbur bฤฑrakacak ลekilde bir cรผmle olmasฤฑ en bรผyรผk olasฤฑlฤฑk olarak gรถrรผlรผyor.
Perลembe
Bu ana kadar olan aลamalarda muhalefet baลarฤฑ elde eder ve Avam Kamarasฤฑโndan yasayฤฑ geรงirirse bu kez yasa Lordlar Kamarasฤฑโnฤฑn รถnรผne gelecek. Lordlar Kamarasฤฑโnda รงoฤunluk AB yanlฤฑsฤฑ olduฤu iรงin yasanฤฑn buradan da sorunsuz ลekilde geรงeceฤi dรผลรผnรผlรผyor.
Bu noktadaki olasฤฑ engel Lordlar Kamarasฤฑโnda Brexit taraftarฤฑ olan isimlerin โfilibusteringโ denen ve sรถz alanlarฤฑn konuลmalarฤฑnฤฑ uzatฤฑp yasanฤฑn kalan sรผre iรงerisinde onaylanmasฤฑna fฤฑrsat vermemeleri anlamฤฑna gelen bir eylemi gerรงekleลtirebilecek olmalarฤฑ. Bu taktiฤin iลleyip iลlemeyeceฤi ลimdilik bilinmiyor ancak sฤฑkฤฑntฤฑ oluลturabilecek olasฤฑ giriลimlerden biri bu.
Bununla birlikte ฤฐngiliz mahkemesinde de Brexit karลฤฑtฤฑ kampanya organizatรถrรผ tarafฤฑndan parlamentonun askฤฑya alฤฑnmasฤฑna dair gรถrรผlen bir baลka dava devam ediyor ve ilk duruลma perลembe gรผnรผ gรถrรผlecek.
Cuma
Cuma gรผnรผ iรงin yapฤฑlmฤฑล bir planlama ลimdilik yok. Ne var ki, Cuma gรผnรผ de Kuzey ฤฐrlanda mahkemesinde parlamentonun askฤฑya alฤฑnmasฤฑ konusunda aรงฤฑlmฤฑล bir dava sรผrecine iliลkin duruลma var.
รnรผmรผzdeki hafta Johnson hรผkรผmetinin Kuzey ฤฐrlanda sฤฑnฤฑrฤฑ ve ticareti konusunda yeni bir aรงฤฑklama yapmasฤฑ bekleniyor. Johnson gรถrevi devralmasฤฑndan bugรผne kadar โtedbir maddesiโ ile ilgili herhangi bir alternatif sunmamak ve Brรผksel ile mรผzakereleri yeniden aรงmak iรงin gerekli olan yeni talepleri masaya koymamak ile eleลtiriliyor.
Elbette bu aรงฤฑklama รถnรผmรผzdeki รผรง gรผn iรงerisinde yaลanacak geliลmelere baฤlฤฑ olarak iptal edilebilir. Baลbakanlฤฑk kaynaklarฤฑndan ฤฐngiliz basฤฑnฤฑna yansฤฑyan kulis bilgilerine gรถre bu hafta iรงerisinde bir erken seรงim kararฤฑ alฤฑnmasฤฑ halinde bu seรงimin tarihi AB zirvesinden รผรง gรผn รถnce 14 Ekim’e denk getirilebilir ve bu ลekilde Johnson bu zirveye eli gรผรงlรผ ลekilde gitmeyi hedefleyebilir.
Eฤer sert Brexitโi รถnleyecek olan bir yasa parlamentonun her iki kanadฤฑnda da bu hafta iรงerisinde geรงmezse ve erken seรงim kararฤฑ alฤฑnmazsa, Kraliรงe 2. Elizabethโin de onaylamฤฑล olmasฤฑ nedeniyle oturumlar askฤฑya alฤฑnacak ve anlaลmasฤฑz Brexitโin รถnรผne geรงmek iรงin geriye 14 Ekim ile 31 Ekim arasฤฑnda รงok kฤฑsa bir zaman kalacak.
