Uluslararasฤฑ Araลtฤฑrmacฤฑ Gazeteciler Konsorsiyumu’nun (ICIJ) paylaลtฤฑฤฤฑ ve 117 รผlkeden 600’den fazla gazetecinin incelediฤi 11 milyon 900 bini aลkฤฑn belge, dรผnya elitlerinin gizli offshore sฤฑrlarฤฑnฤฑ ortaya รงฤฑkardฤฑ.
3 Ekim’den itibaren kamuoyuyla paylaลฤฑlmaya baลlanan Pandora Papers sฤฑzฤฑntฤฑlarฤฑ, dรผnyanฤฑn dรถrt bir yanฤฑndan รผlke liderleri, politikacฤฑ, iล insanฤฑ ve sanatรงฤฑlarฤฑn vergiden kaรงฤฑnmak iรงin kullandฤฑฤฤฑ, Trident Trust, Alpha, Alcogal, Fidinam ve Asiaciti Trust’ฤฑn da aralarฤฑnda olduฤu 14 offshore hizmet saฤlayฤฑcฤฑsฤฑ ve hukuk firmasฤฑnฤฑn belgelerinden oluลuyor.
DW Tรผrkรงe’nin incelediฤi belgelerde, Tรผrkiye iล dรผnyasฤฑndan Ahmet รalฤฑk, Mehmet Cengiz, Rรถnesans Holding Kurucusu Ayลe Ilฤฑcak ve Yฤฑldฤฑrฤฑm Demirรถren’in eลi Hazan Revna Demirรถren ile kardeลi Fikret Tayfun Demirรถren’in yanฤฑ sฤฑra son dรถnemin yeni zenginlerinden kรถklรผ holding sahiplerine, medyadan spor dรผnyasฤฑna kamuya mal olmuล รถnemli baลka isimler de yer alฤฑyor.
ฤฐล dรผnyasฤฑnฤฑn, yerli sermaye vurgusunun รถne รงฤฑktฤฑฤฤฑ AKP dรถneminde uygulanan vergi teลvik politikalarฤฑna raฤmen, offshore hizmetlerine ilgisi dikkat รงekiyor. 1996-2020 yฤฑllarฤฑnฤฑ kapsayan ลirket kayฤฑtlarฤฑna gรถre, gayrimenkul ya da yat almak iรงin offshore kullanan da var, nakit, hisse senedi ya da fonlara yatฤฑrฤฑm yapan da.
MEHMET ALฤฐ YALรINDAฤ-ARZUHAN DOฤAN YALรINDAฤ
Pandora Papers’a gรถre Aydฤฑn Doฤan’ฤฑn damadฤฑ ve Doฤan Medya’nฤฑn eski CEO’su Mehmet Ali Yalรงฤฑndaฤ da offshore hizmet saฤlayฤฑcฤฑ Trident Trust’ฤฑn mรผลterisi.
ABD eski Baลkanฤฑ Donald Trump’ฤฑn Tรผrkiye’deki iล ortaฤฤฑ olan Yalรงฤฑndaฤ, 2018’den bu yana Tรผrkiye-ABD ฤฐล Konseyi Baลkanlฤฑฤฤฑ gรถrevini yรผrรผtรผyor. Trump ile Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan arasฤฑndaki ilk temasฤฑ kuran isim olarak bilinen Yalรงฤฑndaฤ, 2018’de Cumhurbaลkanlฤฑฤฤฑ Bilim, Teknoloji ve Yenilik Politikalarฤฑ Kurulu’na atanmฤฑลtฤฑ.
DW Tรผrkรงe’nin incelediฤi Trident Trust belgelerine gรถre, Mehmet Ali Yalรงฤฑndaฤ, Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli iki offshore ลirketin tek sahibi iken bir ลirkette de eลi Arzuhan Doฤan Yalรงฤฑndaฤ ile ortak gรถrรผnรผyor.
Yalรงฤฑndaฤ’ฤฑn tek sahibi olduฤu Glenview Estates Limited ve Fosetta Limited’in 2010-2017 yฤฑllarฤฑna ait belgelerinde, her iki ลirketin de ฤฐngiltere’de gayrimenkul satฤฑn almak iรงin kullanฤฑldฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
2010 yฤฑlฤฑnda kurulan Fosetta รผzerinden Brompton Road’da 3 milyon 486 bin 750 sterlin karลฤฑlฤฑฤฤฑnda bir daire ve 175 bin sterline bir park yeri satฤฑn alฤฑnฤฑyor. Yalรงฤฑndaฤ, satฤฑn almada Azeri Aliyev Ailesi’nin de avukatฤฑ olan Ramond Saul’u kullanฤฑyor.
Glenview Estates Limited รผzerinden de Knightsbridge’de OSH Restaurant’ฤฑn bulunduฤu mรผlkรผ satฤฑn alan Yalรงฤฑndaฤ, bu ลirketin sermaye kaynaฤฤฑnฤฑn Doฤan Holding A.ล.’den gelen gelirler ve kiลisel serveti olduฤunu belirtiyor.
Mehmet Ali Yalรงฤฑndaฤ’ฤฑn eลi Arzuhan Doฤan Yalรงฤฑndaฤ ile ortak olduฤu offshore ลirketin ismi ise Taltos Developments Limited. Taltos Developments, 2012 yฤฑlฤฑnda One Hyde Park’ta bir ev satฤฑn almak iรงin kullanฤฑlฤฑyor. Bu ev, Aralฤฑk 2018’de 27,5 milyon sterline satฤฑlฤฑyor. Taltos ayrฤฑca Kingsway’de 2014 yฤฑlฤฑnda satฤฑn aldฤฑฤฤฑ bir maฤazaya sahip.
ลirketin sermaye kaynaฤฤฑ yine o dรถnem Doฤan Holding A.ล.’den gelen gelirler ve Yalรงฤฑndaฤlarฤฑn kiลisel serveti.
Doฤan Holding, Arzuhan Doฤan Yalรงฤฑndaฤ ve Mehmet Ali Yalรงฤฑndaฤ, DW Tรผrkรงe’nin konuyla ilgili sorularฤฑna yanฤฑt vermedi.
TURGAY CฤฐNER
Belgelerde yer alan isimlerden bir diฤeri olan Ciner Grubu’nun kurucusu Turgay Ciner, oฤlu Atilla Ciner ile birlikte Fransa’nฤฑn Cannes ลehrinin yakฤฑnฤฑnda bulunan Antibes kasabasฤฑnda bir malike almak iรงin offshore’a baลvuruyor. Ciner Ailesi, malikaneyi olabildiฤince ucuza alabilmek ve vergisinden kaรงฤฑnmak iรงin 30 Eylรผl 2013’te Luxemburg merkezli Jane Andrรฉe S.a.r.l adฤฑnda bir firma alฤฑyor.
Boulevard du Cap Caddesi’nde 17 bin 837 metrekarelik bir arazi รผzerindeki Jane Andrรฉe Villasฤฑnฤฑn sahibi, Fransa’da kayฤฑtlฤฑ SCI Jane Andrรฉe firmasฤฑ. ลirketin bรผtรผn hisseleri ABD’nin dรผลรผk vergileriyle รผnlรผ Delaware eyaletinde kayฤฑtlฤฑ olan Mining Ventures firmasฤฑna ait. Bu firma 18 Temmuz 2014’te Cinerler’in gizli sahibi olduฤu Jane Andrรฉe S.a.r.l.’ye 24 milyon 200 bin euroya satฤฑlฤฑyor. Bรถylece Ciner Ailesi belgelere gรถre 2010 yฤฑlฤฑndan itibaren almak istedikleri malikaneye sonunda kavuลuyor.
Grubun farklฤฑ firmalarฤฑnda hukuki danฤฑลmanlฤฑk ve yรถnetim kurulu รผyeliฤi yapan Mehmet Ali Erdoฤan, aile adฤฑna iลlemlerle ilgileniyor.
Belgelerde, Ciner Ailesi’nin aldฤฑฤฤฑ malikanenin 1937-1980 yฤฑllarฤฑ arasฤฑnda ฤฐran’daki Azerbeycan Tรผrklerinin Kaรงar boyundan gelen Kaรงarlar devletinin kurucu hanedanฤฑ Aฤa Han’larฤฑn prensesine ait olduฤu belirtiliyor.
Ciner, Forbes’ฤฑn 2021 listesinde 1 milyar 300 milyon dolarlฤฑk servetiyle dรผnyanฤฑn en zengin 2263’รผncรผ kiลisi.
Ciner Holding รผzerinden ulaลtฤฑฤฤฑmฤฑz Turgay Ciner, sorularฤฑmฤฑza yanฤฑt vermedi.
HรSNร รZYEฤฤฐN
Forbes’ฤฑn 2021 listesinde 1 milyar 800 milyon dolarlฤฑk servetiyle dรผnyanฤฑn en zengin 1750’inci kiลisi olan FฤฐBA Grubu’nun kurucusu ve onursal baลkanฤฑ Hรผsnรผ รzyeฤin de Pandora Papers’ta yerini aldฤฑ.
Hรผsnรผ รzyeฤin, 2019’da ลirketlerinin yรถnetimini devrettiฤi kฤฑzฤฑ Ayลecan รzyeฤin Oktay ve oฤlu Murat รzyeฤin ile birlikte Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Efit Investment Ltd adlฤฑ offshore ลirketin sahibi.
Hรผsnรผ รzyeฤin’in sahibi olduฤu diฤer offshore ลirketler, Nordwest Investment Holdings Corporation, Hรผsnรผ M. รzyeฤin Fellowship Foundation S. A., Lohan Associates S.A. diye sฤฑralanฤฑyor. ลirketlerin sermaye kaynaฤฤฑnฤฑn Hรผsnรผ รzyeฤin’in kiลisel serveti olduฤu belirtiliyor. Nordwest 2009’da, Hรผsnรผ M. รzyeฤin Fellowship Foundation ise 2017’de kapatฤฑlฤฑyor.
Hรผsnรผ รzyeฤin, konuyla ilgili sorularฤฑmฤฑzฤฑ yanฤฑtlamadฤฑ.
ฤฐNAN KIRAร-ฤฐPEK KIRAร
Forbes’ฤฑn 2021 listesine gรถre 1 milyar 600 milyon dolar servetiyle dรผnyanฤฑn sayฤฑlฤฑ zenginlerinden biri olan ฤฐpek Kฤฑraรง ve babasฤฑ ฤฐnan Kฤฑraรง da kurduklarฤฑ offshore ลirketlerle belgelerde yer alฤฑyor.
Belgelere gรถre Morgan & Morgan Trust, Fidinam ve Alcogal gibi offshore hizmeti sunan farklฤฑ firmalarla รงalฤฑลan ฤฐpek ve ฤฐnan Kฤฑraรง, Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Key Square Capital Partners Ltd ve Key Square Capital Partners II Ltd adlฤฑ iki ลirkete sahip. Ocak 2011’de kurulan Key Square Capital Partners II Ltd Eylรผl 2017’de kapatฤฑlฤฑyor. Mart 2009’da kurulan Key Square Capital Partners Ltd ise halen aktif. Kamuya aรงฤฑk kaynaklarda ลirketler hakkฤฑnda bilgiye rastlanmฤฑyor.
Tarihler Kasฤฑm 2017’yi gรถsterdiฤinde Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan, Beลtepe’de Tรผrkiye’nin Otomobili Giriลim Grubu’nu (TOGG), yani yerli otomobil projesinin 5 babayiฤidini tanฤฑtmฤฑล, bu isimler arasฤฑnda ฤฐnan Kฤฑraรง da yer almฤฑลtฤฑ.
ฤฐnan Kฤฑraรง ve ฤฐpek Kฤฑraรง DW Tรผrkรงe’nin sorularฤฑna yanฤฑt vermedi.
ZEKฤฐ TรRKKAN
Osman Kavala’nฤฑn ลirketlerinin temsilcisi Zeki Tรผrkkan, belgelere gรถre Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda kayฤฑtlฤฑ Corner Invest Limited firmasฤฑnฤฑn sahibi.
Birinci Dรผnya Savaลฤฑ sฤฑrasฤฑnda Medine’de gรถrev yapan “รรถl Kaplanฤฑ” lakaplฤฑ Fahreddin Paลa’nฤฑn torunu olan Tรผrkkan, belgelerde “Kavala Tobacco Yรถneticisi” olduฤunu belirtiyor.
Corner Invest Limited’in deฤeri, 2017’de 14 milyon ABD dolarฤฑ olarak kayฤฑtlara geรงerken,firmanฤฑn faaliyet bรถlgesinin Hollanda, faaliyet alanฤฑn ise teknoloji start-up’larฤฑna yatฤฑrฤฑm olduฤu belirtiliyor. Firma aynฤฑ zamanda Hollanda ortaklฤฑฤฤฑ bulunan ve teknoloji firmalarฤฑna yatฤฑrฤฑm yapan Golden Horn ลirketinin de yรผzde 10 ortaฤฤฑ.
DW Tรผrkรงe’nin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan Zeki Tรผrkkan, offshore firmasฤฑnฤฑn varlฤฑฤฤฑnฤฑ kabul ederken, firmayฤฑ kendi adฤฑna kurduฤunu ve teyzesinin oฤlu Osman Kavala’nฤฑn ลirketle bir iliลkisi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Tรผrkkan, diฤer รผlkelerde hesap aรงma, kapama ve diฤer iลlemleri daha kolay yapma olanaฤฤฑ saฤladฤฑฤฤฑ iรงin offshore firmasฤฑnฤฑ kurduฤunu ifade etti. ลirketin planlanan yatฤฑrฤฑmlarฤฑ yapmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyleyen Tรผrkkan, ลirket hesabฤฑndaki meblaฤฤฑ da varlฤฑk barฤฑลฤฑ ile รผlkeye geri getirdiฤini aktardฤฑ. Zeki Tรผrkkan firmanฤฑn bรผtรผn hesaplarฤฑyla beraber tasfiye edildiฤini sรถyledi.
BURAK รYMEN
Pandora Papers belgelerinde bir dรถnem CHP Genel Baลkan Yardฤฑmcฤฑlฤฑฤฤฑ da yapan eski diplomat Onur รymen’in oฤlu Burak รymen’in ismi de geรงiyor.
2016 yฤฑlฤฑnda yayฤฑnlanan Panama Papers sฤฑzฤฑntฤฑlarฤฑ, Burak รymen’in 2008’de Seyลeller’de Carlisle Finance Ltd. adฤฑnda bir firma kurduฤunu gรถstermiลti. Pandora Papers ise รymen’in en az 10 firma kurduฤunu gรถsteriyor.
Bu 10 firma, Singapur merkezli Interis Pte Ltd ลirketi aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda kuruluyor. Firmalar 19 Nisan 2017’de Marshall Adasฤฑ’na taลฤฑndฤฑktan bir ay sonra da hepsi kapanฤฑyor.
Tรผrkiye, Burak รymen’in ismini 2007 yฤฑlฤฑnda duymaya baลladฤฑ. Ortaฤฤฑ olduฤu Capital Partners firmasฤฑ ile รถzellikle Kazakistan’da inลaat projeleri yapan Burak รymen 2007’de 1,5 milyar dolarlฤฑk bir proje ile Tรผrkiye’ye gelmiลti. O zamandan bu yana birรงok farklฤฑ turizm firmasฤฑnda yatฤฑrฤฑmcฤฑ olarak yer aldฤฑ. Dรผnyaca รผnlรผ รek model Tereza Maxova ile Didim’de evlenen รymen’in, 2013 ile 2017 arasฤฑnda kullandฤฑฤฤฑ offshore ลirketlerinin sekizinde Capital Partners’tan da ortaklarฤฑ olan Mehmet Erkan Erkek ve Serhan Zhumashov hissedar gรถrรผnรผyor.
Burak รymen, DW Tรผrkรงe’nin sorularฤฑna yanฤฑt vermedi.
AKรAL AฤฐLESฤฐ
Eski Turizm Bakanฤฑ Erol Yฤฑlmaz Akรงal’ฤฑn eลi, kฤฑzฤฑ ve yeฤenleri, dokuz ลirketle Pandora Papers belgelerinde yer alฤฑyor. Belgelere gรถre Erol Yฤฑlmaz Akรงal’ฤฑn eลi Ayลe Ahu Akรงal, kฤฑzฤฑ Banuhan Akรงal, yeฤenleri Ahmet รmit Akรงal veHasan Rฤฑfat Uฤur Akรงal ile iliลkili offshore ลirketler denizcilik faaliyeti yรผrรผtรผyor. Adalet Partisi’nden รผรง dรถnem milletvekili seรงilen Erol Yฤฑlmaz Akรงal, 1971-1973 arasฤฑnda Turizm Bakanฤฑ idi. Erol Yฤฑlmaz Akรงal aynฤฑ zamanda eski Baลbakan Mesut Yฤฑlmaz’ฤฑn kuzeni.
Ailenin belgelerde yer alan ลirketlerinden dรถrdรผ, sahip olduklarฤฑ gemiler adฤฑna kurulurken, gemiler satฤฑlฤฑnca firmalar kapanฤฑyor. Aile, 2011 yฤฑlฤฑnda Alman DVB Bank’tan sahibi olduฤu Troy Shipping Inc. adlฤฑ firmanฤฑn garantรถrlรผฤรผnde Anjelique D ve Vernoquie D adlฤฑ gemilerle alakalฤฑ 52 milyon dolar kredi รงekiyor.
Firmanฤฑn belgelerde aktif olduฤu gรถzlemlenen รผรง adet รงatฤฑ firmasฤฑ bulunuyor: Troy Shipping Inc, Troy Ship Management Inc ve Alliance Shipping Enterprises Inc.
Akรงal Ailesi sorularฤฑmฤฑza yanฤฑt vermedi.
AHMET-ZEYNEP KOCABIYIK
Borusan Holding Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Ali Ahmet Kocabฤฑyฤฑk, eski eลi Ayลe Zeynep Kocabฤฑyฤฑk, kฤฑz kardeลi Borusan Holding Yรถnetim Kurulu Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ Zeynep Hamedi de Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda offshore ลirket kuran isimlerden.
Belgelere gรถre Ahmet ve Zeynep Kocabฤฑyฤฑk, Alcogal firmasฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla MIT Properties, Sutton Properties International Inc, Chelsea Properties International Inc ve Toro Properties Ltd adlฤฑ dรถrt ลirket kurarken Zeynep Hamedi, Turbest Enterprises Limited adlฤฑ ลirketin sahibi gรถrรผnรผyor.
Ahmet ve Zeynep Kocabฤฑyฤฑk ile Zeynep Hamedi offshore baฤlantฤฑlarฤฑyla ilgili sorularฤฑmฤฑza yanฤฑt vermedi.
FATMA TUBA YAZICI
Forbes, Tรผrkiye’nin 2020 yฤฑlฤฑnda yayฤฑnladฤฑฤฤฑ listeye gรถre 800 milyon dolarlฤฑk servetiyle Tรผrkiye’nin en zengin 33’รผncรผ kiลisi olan Diler Holding’in sahibi Fatma Tuba Yazฤฑcฤฑ da 25 ลubat 2009’da Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda “Linaje Ventures” adlฤฑ offshore firmayฤฑ Trident Trust aracฤฑlฤฑฤฤฑyla kuruyor. Belgelerde Fatma Yazฤฑcฤฑ’nฤฑn 1 Eylรผl 2016’da Burj Khalifa’da 94 metrekarelik bir stรผdyoyu aylฤฑk 29 bin euroya ve bir yฤฑllฤฑฤฤฑna kiraladฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.
Fatma Tuba Yazฤฑcฤฑ’nฤฑn avukatฤฑ, bahsi geรงen offshore firmasฤฑnฤฑn mรผvekkili ya da Diler Grubu’yla herhangi bir iliลiฤi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtirken mรผvekkilinin bu firmadan dolayฤฑ maฤdur olduฤunu ve konuyla alakalฤฑ รผstรผnde gizlilik kararฤฑ olan bir soruลturmanฤฑn var olduฤunu belirtti.
FETTAH TAMฤฐNCE
Panama Papers ve Paradise Papers ile Malta ve Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli sekiz adet offshore ลirketi olduฤu ortaya รงฤฑkan Rixos Hotels Grubu Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Fettah Tamince de yeni sฤฑzฤฑntฤฑlarda รถne รงฤฑkan isimlerden.
Pandora Papers’a gรถre Tamince, offshore ลirketleri iรงin Trident Trust ve Asiaciti Trust รผzerinden hizmet alฤฑyor.
Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Depezar Services Ltd ลirketi, Asiaciti Trust Singapore Pte Ltd รผzerinden 2015’te kuruluyor. ลirketin yรผzde 25 hissesi Fettah Tamince, yรผzde 25 hissesi Tufan Aytekin Gรผltekin, yรผzde 50 hissesi Perlake Investments รผzerinden Lang Capital Fund’a ait gรถrรผnรผyor.
Paradise Papers belgelerine gรถre Tamince, bu ลirket รผzerinden Maldivler’de otel yatฤฑrฤฑmฤฑ yapmak iรงin anlaลma yapฤฑyordu. Pandora Papers sฤฑzฤฑntฤฑlarฤฑnda yer alan belgelerden ise 50 bin dolar sermayeli Depezar’ฤฑn sermaye artฤฑrฤฑmฤฑna gittiฤi anlaลฤฑlฤฑyor. Perlake Investments, Eylรผl 2017 ile Kasฤฑm 2019 arasฤฑnda Depezar Services Ltd’deki 4 milyon 25 bin dolarlฤฑk hissesini Tamince’nin Tรผrkiye’deki ลirketlerinden Sembol Uluslararasฤฑ Yatฤฑrฤฑm ลirketine devrediyor.
Yine belgelere gรถre Tamince, Ocak 2013’te Malta merkezli World Luxury Properties Holding Ltd’den 25 milyon 974 bin dolarlฤฑk hisse alฤฑyor.
Tamince, Trident Trust aracฤฑlฤฑฤฤฑyla ise Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Laravia Worldwide Limited’in sahibi. Mart 2013’te kurulan ลirketin yรผzde 50 hissesi, bir ay sonra Emerging Markets Real Estate Investments B.V.’ye satฤฑlฤฑyor.
Ekim 2014’te Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda Saadiyat Investment Limited adlฤฑ ลirketi kuran Tamince, bu ลirkette vekil hissedar kullanarak ismini gizliyor. ลirketin hissedarlarฤฑ 40 bin hisseyle Icon Hospitality Investment Limited ve 10 bin hisseyle Fontzell Finance Limited gรถrรผnรผrken, Icon Hospitally’nin direktรถrรผ Fettah Tamince, Fontzell’inki ise Mohamed Saeed Mohamed Alariqi isimli bir Birleลik Arap Emirlikleri vatandaลฤฑ olarak kayda geรงiyor.
Offshore baฤlantฤฑlarฤฑnฤฑ sorduฤumuz Fettah Tamince, sorularฤฑmฤฑzฤฑ yanฤฑtlamadฤฑ.
HALฤฐS-AYลE KOMฤฐLฤฐ
Tรผrk Sanayicileri ve ฤฐล Adamlarฤฑ Derneฤi’nin (TรSฤฐAD) eski baลkanlarฤฑndan Halis Komili ile ablasฤฑ Ayลe Lรผtfiye Komili’nin de belgelerde adฤฑ geรงiyor. Halis Komili, Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Viva Apartment Corp adlฤฑ ลirketin sahibi. Bu ลirket Riva Apartment Corp adlฤฑ New York merkezli bir ลirketten hisse alฤฑyor. Riva Apartment 1993’te Manhattan’da bulunan Metropolitan Tower Condominium’da daire almak iรงin kullanฤฑlฤฑyor. Belgelere gรถre Halis Komili, Global Logo Limited adlฤฑ baลka bir offshore ลirketin daha kurucusu.
Ayลe Lรผtfiye Komili de sahibi olduฤu Sapphire Apartment Corp adlฤฑ offshore ลirket รผzerinden yine Manhattan’daki Metropolitan Tower Condominium’da baลka bir daire satฤฑn alฤฑyor. Belgelerde dairenin kiraya verilmeyeceฤi, Ayลe Lรผtfiye Komili tarafฤฑndan kullanฤฑlacaฤฤฑ ifade ediliyor.
Halis Komili, DW Tรผrkรงe’ye verdiฤi yanฤฑtta, Global Logo firmasฤฑnฤฑ Komili ailesine ve ลirketlerine ait tรผm markalarฤฑn tescillerini tek bir firmada toplamak amacฤฑyla kurduklarฤฑnฤฑ fakat sonrasฤฑnda kullanmadฤฑklarฤฑ belirtti. New York’taki evi de “ileride, ani bir vefat” ya da “temyiz kudretinin kaybedilmesi ihtimaline” karลฤฑ gayrimenkulรผn varislere devrinin daha kolay olabileceฤini sรถyleyen danฤฑลmanlarฤฑnฤฑn tavsiyesi รผzerine offshore ลirketi aracฤฑlฤฑฤฤฑyla aldฤฑฤฤฑnฤฑ ifade eden Komili, amacฤฑnฤฑn vergi kaรงฤฑrmak olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Ayลe Lรผtfiye Komili, konuyla ilgili sorularฤฑmฤฑza yanฤฑt vermedi.
AYSUN KฤฐBAR
Belgelere gรถre Kibar Holding Yรถnetim Kurulu รyesi Aysun Kibar ise Alcogal firmasฤฑ รผzerinden Seyลeller’de Dataline Corporation adlฤฑ bir ลirket alฤฑyor. Kibar, bu ลirket aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Londra’da bir ev satฤฑn alฤฑyor.
DW Tรผrkรงe’ye konuลan Aysun Kibar, “satฤฑn alma รถncesi veya sonrasฤฑ ลirketin herhangi bir ticari iลlemi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve sadece ev almak iรงin kullanฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ” belirtti.
Forbes, Tรผrkiye’ye gรถre Kibar, 400 milyon dolarlฤฑk servetiyle Tรผrkiye’nin en zengin 101’inci kiลisi.
HALฤฐT NARฤฐN
Belgelere gรถre Tรผrkiye iล dรผnyasฤฑ offshore รผzerinden yat almayฤฑ da ihmal etmedi.
Narin Tekstil’in kurucusu Halit Narin, Trident Trust firmasฤฑ รผzerinden Angel Eyes Ltd adฤฑnda bir firma alarak Guernsey Adalarฤฑ’nda 440 bin pound deฤerinde lรผks bir yat satฤฑn alฤฑyor.
Halit Narin, DW Tรผrkรงe’ye yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada ลirket รผzerinden ihtiyaรง nedeniyle tekne almฤฑล olsa da amacฤฑnฤฑn vergi kaรงฤฑrmak olmadฤฑฤฤฑnฤฑ ve bahsi geรงen firma ile herhangi bir baฤฤฑnฤฑn kalmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti. Yatฤฑn bayraฤฤฑnฤฑn, Tรผrkiye’de kanunlarฤฑn รถngรถrdรผฤรผ gibi, Birleลik Krallฤฑk’tan Tรผrkiye bayraฤฤฑna dรถndรผrรผldรผฤรผnรผ sรถyleyen Narin, bahsi geรงen firma ile herhangi bir baฤฤฑnฤฑn kalmadฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti.
MEHMET KUTMAN
Global Yatฤฑrฤฑm Holding’in kurucu ortaklarฤฑndan Mehmet Kutman da Trident Trust mรผลterilerinden biri. Global Liman ฤฐลletmeleri A.ล., Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Perquisite Port Investment adlฤฑ offshore ลirketi 16 Ekim 2015’te MLS Group adlฤฑ ลirketten satฤฑn alฤฑyor. Offshore ลirketin direktรถrรผ de Mehmet Kutman gรถrรผnรผyor.
Belgelerde firmanฤฑn tek mal varlฤฑฤฤฑnฤฑn Malta’da kayฤฑtlฤฑ Perquisite Holdings’in hisseleri olduฤu, bu hisselerin toplam deฤerinin de 5 milyon euroyu bulduฤu belirtiliyor. Bu firma รผzerinden รผzerinden Valetta Cruise Port Ltd’nin hisselerinin devralฤฑnmak istendiฤi gรถrรผlรผyor.
Offshore’da kurulmuล kendilerine ait bir ลirket olduฤunu kabul eden Global Yatฤฑrฤฑm A.ล., DW Tรผrkรงe’ye verdiฤi detaylฤฑ yanฤฑtta, faaliyetlerinin hepsinin gerรงek ve halka aรงฤฑk ticari iลlemler olduฤunu belirtirken faaliyet gรถsterdikleri รผlkelerdeki mevzuatlara uygun hareket ettiklerini, ayrฤฑca firma direktรถrlerinin de iz kaybettirmek adฤฑna atanmฤฑล kiลiler deฤil, firmalarฤฑnda aktif olarak รงalฤฑลan insanlardanoluลtuฤunu sรถyledi.
Forbes Tรผrkiye’ye gรถre Kutman, 400 milyon dolarlฤฑk servetiyle Tรผrkiye’nin en zengin 101’inci kiลisi.
MEHMET HATTAT
Hattat Holding Yรถnetim Kurulu Baลkanฤฑ Mehmet Hattat ise Trident Trust firmasฤฑ รผzerinden, Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Agway Supply Management and Investment Limited adlฤฑ bir offshore ลirket kuruyor. Hattat, Beaudene Limited adlฤฑ baลka bir offshore ลirketten ise hisse alฤฑyor. Belgelerde Agway ve Beaudene firmalarฤฑnฤฑn kuruluล amacฤฑnฤฑn endรผstriyel yatฤฑrฤฑmlar yapmak olduฤu belirtiliyor.
Forbes Tรผrkiye’ye gรถre Hattat’ฤฑn 400 milyon dolarlฤฑk serveti bulunuyor. Mehmet Hattat, konuyla ilgili sorularฤฑmฤฑzฤฑ yanฤฑtlamadฤฑ.
VฤฐLDAN GรLERYรZ
Gรผlermak Aล’nin sahipleri Kemal Tahir Gรผleryรผz ve annesi Vildan Gรผleryรผz de Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda Fondeo Limited ลirketi รผzerinden bir yat satฤฑn alฤฑrken ลirketin varlฤฑklarฤฑnฤฑn toplam deฤeri Gรผlermak Aล’den gelen kar payฤฑ ve yatฤฑrฤฑmlarla 9 milyon 400 bin euroyu buluyor.
Gรผlermak A.ล. รผzerinden ulaลtฤฑฤฤฑmฤฑz Gรผleryรผz Ailesi sorularฤฑmฤฑzฤฑ yanฤฑtlamadฤฑ.
ERHAN KAMIลLI
Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda Wesray International SA adlฤฑ bir offshore ลirketi satฤฑn alan Esas Holding kurucularฤฑndan Erhan Kamฤฑลlฤฑ da bu ลirket รผzerinden bir yat alฤฑyor. ลirketin varlฤฑklarฤฑnฤฑn deฤerinin Esas Holding’den gelen maaล, yatฤฑrฤฑmlar ve temettรผlerle 4 milyon 570 bin euro olduฤu belirtiliyor.
Erhan Kamฤฑลlฤฑ, konuyla ilgili sorularฤฑmฤฑza yanฤฑt vermedi.
MUZAFFER YILDIRIM
MARS Entertainment Group’un eski ortaฤฤฑ, yapฤฑmcฤฑ Muzaffer Yฤฑldฤฑrฤฑm ise Fidelity Trust firmasฤฑ รผzerinden Mayฤฑs 2015’te Britanya Virjin Adalarฤฑ’nda MYM Yachting Ltd adฤฑnda bir firma kuruyor. Belgelerde, ลirketin yat alฤฑmฤฑnda kullanฤฑlacaฤฤฑ ve sรถz konusu yatฤฑn da รeลme Marina’da tutulacaฤฤฑ ifade ediliyor. Yฤฑldฤฑrฤฑm’ฤฑn 2020 yฤฑlฤฑnda da 10 milyon euroluk bir yat satฤฑn aldฤฑฤฤฑ basฤฑna yansฤฑmฤฑลtฤฑ.
Konuyla ilgili ulaลtฤฑฤฤฑmฤฑz Muzaffer Yฤฑldฤฑrฤฑm, DW Tรผrkรงe’nin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlamadฤฑ.
REHA MUHTAR
Vergi cennetlerinde trรถstler รผzerinden offshore ลirket kuranlar Tรผrkiye iล dรผnyasฤฑyla sฤฑnฤฑrlฤฑ deฤil. Medya, sanat ve spor dรผnyasฤฑndan kamuya mal olmuล isimler de listede. Bir dรถnemin รถnde gelen sunucularฤฑndan Reha Muhtar bu isimlerden biri. Belgelere gรถre Muhtar, Trident Trust รผzerinden Black’s Group Holdings Limited isimli offshore ลirketin sahibi.
Reha Muhtar’ฤฑn vergiden kaรงฤฑnmak ve parasฤฑnฤฑ รงeลitli yatฤฑrฤฑmlarda deฤerlendirirken ismini gizli tutmak iรงin trรถste aktardฤฑฤฤฑ paranฤฑn yรถnetimi Standard Chartered Trust (Guernsey) Limited tarafฤฑndan yapฤฑlฤฑyor. Nakit hesaplarฤฑ, tahviller, hisse senetleri ve yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑndan oluลan yatฤฑrฤฑm portfรถyรผ Standard Chartered Bank’ฤฑn Londra ลubesinde tutuluyor. ลirketin direktรถrlรผฤรผnรผ ise yine Tรผrkiye’den รงok sayฤฑda zenginin offshore firmalarฤฑyla รงalฤฑลan Songbird Limited yapฤฑyor. Temmuz 2000’de kurulan Black’s Group Holdings Limited Aฤustos 2017’de kapatฤฑlฤฑyor. Ulaลmaya รงalฤฑลtฤฑฤฤฑmฤฑz Reha Muhtar, mesajlarฤฑmฤฑza yanฤฑt vermedi.
AHMET NUR รEBฤฐ
Belgelere gรถre Beลiktaล Kulรผbรผ Baลkanฤฑ Ahmet Nur รebi de eลi Berna รebi ile birlikte, Mayฤฑs 2010’da Trident Trust firmasฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli Fredetta Worldwide Ltd ve Elasea Finance Ltd adlฤฑ iki offshore ลirket kuruyor.
Fredetta’nฤฑn varlฤฑklarฤฑ 31 Mart 2016’da 18 bin 474 dolar olarak kayda geรงiyor. Asฤฑl sahiplerin ismini gizlemek iรงin vekil hissedarlarฤฑn kullanฤฑldฤฑฤฤฑ ลirket, Mayฤฑs 2018’de kapatฤฑlฤฑyor. Haziran 2011’de 3.5 milyon dolarlฤฑk varlฤฑฤฤฑ olduฤu gรถrรผlen Elasea Finance รผzerinden ise Londra Gatliff Road’da bir ev satฤฑn alฤฑnฤฑyor.
Ahmet Nur รebi, DW Tรผrkรงe’nin konuyla ilgili sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlamadฤฑ.
MEHMET ALฤฐ ILICAK
DW Tรผrkรงe’nin incelediฤi belgelere gรถre gazeteci Nazlฤฑ Ilฤฑcak’ฤฑn oฤlu ve bir dรถnemin medya patronu Mehmet Ali Ilcak, Trident Trust (B.V.I.) Limited รผzerinden GoGetSale Global Holdings Limited adlฤฑ Britanya Virjin Adalarฤฑ merkezli offshore ลirketin sahibi. DW Tรผrkรงe’ye konuลan Ilcak, bu ลirketi hiรง kullanmadฤฑฤฤฑnฤฑ iddia etti.
Sรถz konusu ลirketi ฤฐngiltere’de faaliyet gรถsteren bir web sitesini almak iรงin kurduฤunu ifade eden Ilฤฑcak, projenin baลarฤฑlฤฑ olamadฤฑฤฤฑnฤฑ, offshore ลirketin de bรผyรผk ihtimalle kapanmฤฑล olabileceฤini sรถyledi.
TรRKER-ZEYNEP ฤฐNANOฤLU
Yeลilรงam’a damgasฤฑnฤฑ vuran birรงok yapฤฑmฤฑn altฤฑnda imzasฤฑ yer alan Erler Film’in kurucusu Tรผrker ฤฐnanoฤlu da kฤฑzฤฑ Zeynep ฤฐlkay ฤฐnanoฤlu ile birlikte belgelerde yer alฤฑyor. Tรผrker ฤฐnanoฤlu ve Zeynep ฤฐlkay ฤฐnanoฤlu, Temmuz 1998’de Trident Trust Company (BVI) Limited aracฤฑlฤฑฤฤฑyla Erler Inv. Limited adlฤฑ offshore ลirketi kuruyor.
Standard Chartered Bank Londra ile tutulan yatฤฑrฤฑm portfรถyรผ, nakit hesaplarฤฑ, tahviller, hisse senetleri, yatฤฑrฤฑm fonlarฤฑ ve mรผlkleri iรงeriyor. Bu varlฤฑklarฤฑn toplam deฤeri 1 milyon 750 bin pound olarak kayฤฑtlara geรงiyor. ลirket Mayฤฑs 2018’de kapatฤฑlฤฑyor.
Tรผrker ฤฐnanoฤlu adฤฑna DW Tรผrkรงe’nin sorularฤฑnฤฑ yanฤฑtlayan avukatฤฑ Sinem Zafer, verdiฤi yanฤฑtta, mรผvekkilinin “Tรผrkiye’ye ilk kez videoyu ve รงanak anteni getiren” kiลi olduฤunu belirtirken offshore ลirketlerle iliลkisi olmadฤฑฤฤฑnฤฑ iddia etti. ฤฐngiltere’de banka hesaplarฤฑnฤฑn ve gayrimenkulรผn varlฤฑฤฤฑnฤฑ kabul eden avukat, ฤฐngiltere’deki hesaptan “paralar ve varsa gelirlerin” Varlฤฑk Barฤฑลฤฑ Kanunu ile Tรผrkiye’ye getirildiฤini belirtti.
Vergi cennetleri neden var?
Zenginler genelde varlฤฑklarฤฑnฤฑ gizlemek, ticari sฤฑrlarฤฑnฤฑ korumak, boลanmadan รถnce varlฤฑklarฤฑnฤฑ taลฤฑmak ve en รถnemlisi de vergiden kaรงฤฑnmak gibi farklฤฑ sebeplerden dolayฤฑ offshore sistemini kullanฤฑyor.
Offshore ลirketlere sahip olmak suรง deฤil ancak รถnemli bir kamusal tartฤฑลma konusu. Uzmanlar yolsuzluฤun ve kara para aklamanฤฑn รถnรผne geรงilmesi, vergi adaletinin saฤlanmasฤฑ ve kรผresel eลitsizliฤin azaltฤฑlmasฤฑ iรงin vergi cennetlerinin kontrol altฤฑna alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini sรถylรผyor.
ICIJ’in direktรถrรผ Gerard Ryle’a gรถre adil vergilendirmenin yapฤฑlabilmesi aslฤฑnda รงok kolay. “Vergi dรผzenlemesi iรงin siyasi bir irade olsa, offshore dรผnyasฤฑ yarฤฑn ortadan kaldฤฑrฤฑlabilir. Ama gizli offshore dรผnyasฤฑnฤฑ kullananlarฤฑn dรผnya liderlerimiz, yerel politikacฤฑlarฤฑmฤฑz ve kamu gรถrevlilerimiz olmasฤฑ bunu zorlaลtฤฑrฤฑyor” diyen Ryle, uluslararasฤฑ bir kampanya ile kamusal alanda bu talep yรผksek sesle dile getirildiฤi takdirde deฤiลimin olmamasฤฑ iรงin bir sebep gรถrmรผyor.
