ฤฐลรงi ve iลveren arasฤฑndaki anlaลmazlฤฑklara iliลkin arabuluculuk sistemini getiren dรผzenlemenin de bulunduฤu ฤฐล Mahkemeleri Kanunu Tasarฤฑsฤฑ, TBMM Genel Kurulunda kabul edilerek yasalaลtฤฑ.
Yasa ile, iล mahkemeleri, Hakimler ve Savcฤฑlar Kurulunun (HSK) olumlu gรถrรผลรผ alฤฑnarak, tek hakimli ve asliye mahkemesi derecesinde Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ’nca gerekli gรถrรผlen yerlerde kurulacak.
Bu mahkemelerin yargฤฑ รงevresi, Adli Yargฤฑ ฤฐlk Derece Mahkemeleri ile Bรถlge Adliye Mahkemelerinin Kuruluล, Gรถrev ve Yetkileri Hakkฤฑnda Kanun hรผkรผmlerine gรถre belirlenecek.
ฤฐล durumunun gerekli kฤฑldฤฑฤฤฑ yerlerde iล mahkemelerinin birden fazla dairesi oluลturulabilecek. Bu daireler numaralandฤฑrฤฑlacak. HSK, ihtisaslaลmanฤฑn saฤlanmasฤฑ amacฤฑyla gelen iลlerin yoฤunluฤu ve niteliฤi dikkate alฤฑnarak, daireler arasฤฑndaki iล daฤฤฑlฤฑmฤฑnฤฑ gerรงekleลtirecek.
ฤฐล mahkemesi kurulmayan yerlerde bu mahkemenin gรถrev alanฤฑna giren dava ve iลlere, o yerdeki asliye hukuk mahkemesince bakฤฑlacak.
Tasarฤฑyla, “dava ลartฤฑ olarak arabuluculuk” kurumu ilk kez hukuka giriyor ve dรผzenlemede yer alan uyuลmazlฤฑklarda dava aรงmadan รถnce arabulucuya baลvurulmasฤฑ bir zorunluluk olarak getiriliyor.
Kanuna veya bireysel ya da toplu iล sรถzleลmesine dayanan iลรงi, iลveren alacaฤฤฑ, tazminatฤฑ ve iลe iade talebiyle aรงฤฑlan davalarda, arabulucuya baลvurulmasฤฑ dava ลartฤฑ olarak aranacak. Arabulucuya baลvurma zorunluluฤu iรงin alacak veya tazminat talebinin iล iliลkisinden kaynaklanmasฤฑ gerekecek.
Dรผzenlemeyle iลรงi kฤฑdem, ihbar gibi tazminat ve fazla mesai, yฤฑllฤฑk izin gibi รผcret; iลveren de alacak ve tazminat kalemleri iรงin dava aรงmadan รถnce arabulucuya baลvuracak.
ฤฐลรงi veya iลverenin iล iliลkisi kapsamฤฑnda birbirlerine hakaret etmekten kaynaklanan ya da iลรงinin iล yerindeki iลverene ait mal ve malzemelere zarar vermesinden doฤan tazminat talepleri de dava aรงฤฑlmadan รถnce arabulucuya gรถtรผrรผlecek.
Davacฤฑ, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaลmaya varฤฑlamadฤฑฤฤฑna iliลkin son tutanaฤฤฑn aslฤฑnฤฑ veya ara bulucu tarafฤฑndan onaylanmฤฑล bir รถrneฤini dava dilekรงesine ekleyecek. Bu zorunluluฤa uyulmazsa, mahkeme davacฤฑya son tutanaฤฤฑn bir haftalฤฑk kesin sรผre iรงinde mahkemeye sunulmasฤฑnฤฑ, aksi takdirde davanฤฑn usulden reddedileceฤi ihtarฤฑnฤฑ iรงeren davetiye gรถnderecek.
ฤฐhtarฤฑn gereฤi yerine getirilmezse, dava dilekรงesi karลฤฑ tarafa tebliฤe รงฤฑkarฤฑlmaksฤฑzฤฑn davanฤฑn usulden reddine karar verilecek.
Arabulucuya baลvurulmadan dava aรงฤฑlฤฑrsa, herhangi bir iลlem yapฤฑlmaksฤฑzฤฑn dava, dava ลartฤฑ yokluฤu nedeniyle usulden reddedilecek.
ฤฐล kazalarฤฑ ve meslek hastalฤฑklarฤฑnda ara buluculuk yok
Arabuluculuฤun bir dava ลartฤฑ olarak kabul edilmesi, iล kazasฤฑ veya meslek hastalฤฑฤฤฑndan kaynaklanan maddi veya manevi tazminat davalarฤฑ, bunlarla ilgili rรผcu davalarฤฑnda uygulanmayacak.
Arabuluculuk Daire Baลkanlฤฑฤฤฑ, sicile kayฤฑtlฤฑ arabuluculardan ara buluculuk yapmak isteyenleri, varsa uzmanlฤฑk alanlarฤฑnฤฑ da belirterek gรถrev yapmak istedikleri adli yargฤฑ ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarฤฑna gรถre listeleyecek, komisyon baลkanlฤฑklarฤฑna bildirecek.
Komisyon baลkanlฤฑklarฤฑ, bu listeleri kendi yargฤฑ รงevrelerindeki ara buluculuk bรผrolarฤฑna, arabuluculuk bรผrosu kurulmayan yerlerde ise gรถrevlendirecekleri sulh hukuk mahkemesi yazฤฑ iลleri mรผdรผrlรผฤรผne gรถnderecek.
Arabulucu, komisyon baลkanlฤฑklarฤฑna bildirilen listeden bรผro tarafฤฑndan belirlenecek. Taraflar, listede yer alan herhangi bir ara bulucu รผzerinde anlaลฤฑrsa bu arabulucu gรถrevlendirilecek.
Mahkeme, harรง alฤฑnmaksฤฑzฤฑn dosya รผzerinden yapacaฤฤฑ inceleme sonunda yetkili bรผroyu kesin olarak karara baฤlayacak, dosyayฤฑ bรผroya iade edecek.
Yetki itirazฤฑnฤฑn kabulรผ durumunda ise kararฤฑn tebliฤinden itibaren bir hafta iรงinde yetkili bรผroya baลvurulabilecek. Arabulucu, yapฤฑlan baลvuruyu gรถrevlendirildiฤi tarihten itibaren 3 hafta iรงinde sonuรงlandฤฑracak. Bu sรผre, zorunlu hallerde ara bulucu tarafฤฑndan en fazla bir hafta uzatฤฑlabilecek.
Arabulucu, taraflara ulaลฤฑlamamasฤฑ, taraflar katฤฑlmadฤฑฤฤฑ iรงin gรถrรผลme yapฤฑlamamasฤฑ veya anlaลmaya varฤฑlamamasฤฑ hallerinde ara buluculuk faaliyetini sona erdirecek, son tutanaฤฤฑ dรผzenleyerek durumu derhal arabuluculuk bรผrosuna bildirecek.
Toplantฤฑya katฤฑlmayan, yargฤฑlama giderlerini รถdeyecek
Taraflardan biri, geรงerli bir mazeret gรถstermeden ilk toplantฤฑya katฤฑlmazsa, arabuluculuk faaliyetinin sona ermesi durumunda toplantฤฑya katฤฑlmayan taraf, davada kฤฑsmen veya tamamen haklฤฑ รงฤฑksa bile yargฤฑlama giderinin tamamฤฑndan sorumlu olacak. Ayrฤฑca bu taraf lehine vekalet รผcretine hรผkmedilmeyecek.
Her iki tarafฤฑn da ilk toplantฤฑya katฤฑlmadฤฑฤฤฑ iรงin sona eren arabuluculuk faaliyeti รผzerine aรงฤฑlacak davalarda taraflar, yaptฤฑklarฤฑ yargฤฑlama giderlerini kendileri karลฤฑlayacak.
Taraflar, arabuluculuk sonunda anlaลฤฑrsa arabuluculuk รผcreti, belirtilen tarife gรถre, aksi kararlaลtฤฑrฤฑlmadฤฑkรงa taraflarca eลit ลekilde karลฤฑlanacak.
ฤฐลe iade talebiyle yapฤฑlan gรถrรผลmelerde taraflarฤฑn anlaลmalarฤฑ durumunda, ara bulucuya รถdenecek รผcretin belirlenmesinde iลรงiye iลe baลlatฤฑlmamasฤฑ halinde รถdenecek tazminat miktarฤฑ ile รงalฤฑลtฤฑrฤฑlmadฤฑฤฤฑ sรผre iรงin รถdenecek รผcret ve diฤer haklarฤฑnฤฑn toplamฤฑ, tarifenin ikinci kฤฑsmฤฑ uyarฤฑnca รผzerinde anlaลฤฑlan miktar olarak kabul edilecek.
Arabuluculuk sonunda taraflara ulaลฤฑlamamasฤฑ, taraflar katฤฑlmadฤฑฤฤฑ iรงin gรถrรผลme yapฤฑlamamasฤฑ veya 2 saatten az sรผren gรถrรผลmeler sonunda taraflarฤฑn anlaลamamalarฤฑ hallerinde, 2 saatlik รผcret tutarฤฑ ileride haksฤฑz รงฤฑkacak taraftan tahsil edilmek รผzere Adalet Bakanlฤฑฤฤฑ bรผtรงesinden รถdenecek. 2017 yฤฑlฤฑ Arabuluculuk รcret Tarifesine gรถre bir saatlik รผcret miktarฤฑ 120 lira olduฤundan, bu rakam 240 liradan az olamayacak.
Taลeronlukta iลe iade
Asฤฑl iลveren-alt iลveren iliลkisinin varlฤฑฤฤฑ halinde iลe iade talebiyle arabulucuya baลvurulduฤunda, anlaลmanฤฑn gerรงekleลebilmesi iรงin iลverenler, arabuluculuk gรถrรผลmelerine birlikte katฤฑlacak, iradeleri birbirine uygun olacak.
Arabuluculuk bรผrosu tarafฤฑndan yapฤฑlmasฤฑ gereken zaruri giderler; arabuluculuk sonunda anlaลmaya varฤฑlฤฑrsa, anlaลma uyarฤฑnca taraflarca รถdenecek, anlaลmaya varฤฑlamazsa ileride haksฤฑz รงฤฑkacak taraftan tahsil olunmak รผzere bรผtรงeye konulan รถdenekten karลฤฑlanacak.
Arabuluculuk bรผrosuna baลvurulmasฤฑndan, son tutanaฤฤฑn dรผzenlendiฤi tarihe kadar geรงen sรผrede zamanaลฤฑmฤฑ duracak, hak dรผลรผrรผcรผ sรผre iลlemeyecek.
Arabuluculuk gรถrรผลmelerine taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatlarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla katฤฑlabilecek. ฤฐลverenin yazฤฑlฤฑ belgeyle yetkilendirdiฤi รงalฤฑลanฤฑ da gรถrรผลmelerde iลvereni temsil edebilecek.
Arabuluculuk gรถrรผลmeleri, taraflarca aksi kararlaลtฤฑrฤฑlmadฤฑkรงa, ara bulucuyu gรถrevlendiren bรผronun baฤlฤฑ bulunduฤu adli yargฤฑ ilk derece mahkemesi adalet komisyonunun yetki alanฤฑ iรงinde yรผrรผtรผlecek.
Tasarฤฑda yer alan, “Kanuna, bireysel veya toplu iล sรถzleลmesine dayanan iลรงi veya iลveren alacaฤฤฑ ve tazminatฤฑ ile iลe iade talebiyle aรงฤฑlacak davalarda, arabulucuya baลvurulmuล olmasฤฑ dava ลartฤฑdฤฑr.” hรผkmรผnde yer alan “iลรงi” ibaresi, gazeteciler ve gemi adamlarฤฑnฤฑ da kapsayacak.
Arabulucuya baลvurulmuล olmasฤฑnฤฑ bir dava ลartฤฑ olarak รถngรถren maddede hรผkรผm bulunmayan hallerde, niteliฤine uygun dรผลtรผฤรผ รถlรงรผde Hukuk Uyuลmazlฤฑklarฤฑnda Arabuluculuk Kanunu hรผkรผmleri uygulanacak.
Sosyal Sigortalar ve Genel Saฤlฤฑk Sigortasฤฑ Kanunu ile diฤer sosyal gรผvenlik mevzuatฤฑndan kaynaklanan uyuลmazlฤฑklarda, hizmet akdine tabi รงalฤฑลmalarฤฑ nedeniyle zorunlu sigortalฤฑlฤฑk sรผrelerinin tespiti talepleri hariรง olmak รผzere, dava aรงฤฑlmadan รถnce SGK’ya baลvurulacak.
Diฤer kanunlarda รถngรถrรผlen sรผreler saklฤฑ kalmak kaydฤฑyla yapฤฑlan baลvuruya 60 gรผn iรงinde kurumca cevap verilmezse talep reddedilmiล sayฤฑlacak.
Kuruma karลฤฑ dava aรงฤฑlabilmesi iรงin taleplerin reddedilmesi veya reddedilmiล sayฤฑlmasฤฑ ลartฤฑ aranacak.
Hizmet akdine tabi รงalฤฑลmalarฤฑ nedeniyle zorunlu sigortalฤฑlฤฑk sรผrelerinin tespiti talebiyle iลveren aleyhine aรงฤฑlan davalarda, dava kuruma resen ihbar edilecek. ฤฐhbar รผzerine davaya davalฤฑ yanฤฑnda feri mรผdahil olarak katฤฑlan kurum, yanฤฑnda katฤฑldฤฑฤฤฑ taraf baลvurmasa dahi kanun yoluna baลvurabilecek.
ฤฐล mahkemelerinin gรถrev alanฤฑ
ฤฐล mahkemeleri, gazeteciler, gemi adamlarฤฑ, ฤฐล Kanunu’na veya Tรผrk Borรงlar Kanunu’nda dรผzenlenen hizmet sรถzleลmelerine tabi iลรงiler ile iลveren, iลveren vekilleri arasฤฑnda, iล iliลkisi nedeniyle sรถzleลmeden veya kanundan doฤan her tรผrlรผ hukuk uyuลmazlฤฑklarฤฑna, idari para cezalarฤฑna itirazlar ile belirtilen uyuลmazlฤฑklar hariรง olmak รผzere SGK veya Tรผrkiye ฤฐล Kurumunun taraf olduฤu iล ve sosyal gรผvenlik mevzuatฤฑndan kaynaklanan uyuลmazlฤฑklara, diฤer kanunlarda iล mahkemelerinin gรถrevli olduฤu belirtilen uyuลmazlฤฑklara iliลkin dava ve iลlere bakacak.
ฤฐล mahkemelerinde aรงฤฑlacak davalarda yetkili mahkeme, davalฤฑ gerรงek veya tรผzel kiลinin davanฤฑn aรงฤฑldฤฑฤฤฑ tarihteki yerleลim yeri mahkemesi ile iลin veya iลlemin yapฤฑldฤฑฤฤฑ yer mahkemesi olacak.
Davalฤฑ birden fazla ise bunlardan birinin yerleลim yeri mahkemesi de yetkili olacak. ฤฐล kazasฤฑndan doฤan tazminat davalarฤฑnda, iล kazasฤฑnฤฑn veya zararฤฑn meydana geldiฤi yer ile zarar gรถren iลรงinin yerleลim yeri mahkemesi de yetkili sayฤฑlacak.
ฤฐล sรถzleลmesi feshedilen iลรงi, sebep gรถsterilmediฤi veya gรถsterilen sebebin geรงerli bir sebep olmadฤฑฤฤฑ iddiasฤฑyla, bir ay iรงinde iลe iade talebiyle arabulucuya baลvuracak. Baลvurudan sonuรง alฤฑnamamasฤฑ halinde iki hafta iรงinde iล mahkemesinde dava aรงฤฑlabilecek.
TBMM Adalet Komisyonunda kabul edilen ฤฐล Mahkemeleri Kanunu Tasarฤฑsฤฑ’na gรถre, iล mahkemelerinde basit yargฤฑlama usulรผ uygulanacak. Davalarฤฑn yฤฑฤฤฑlmasฤฑ halinde, her bir talebe iliลkin vakalar bakฤฑmฤฑndan ispat yรผkรผ ve deliller ayrฤฑ ayrฤฑ deฤerlendirilecek.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun kanun yollarฤฑna iliลkin hรผkรผmleri iล mahkemelerince verilen kararlar hakkฤฑnda da uygulanacak. Kanun yoluna baลvuru sรผresi, ilamฤฑn taraflara tebliฤinden itibaren iลlemeye baลlayacak. Kanun yoluna baลvurulan kararlar, bรถlge adliye mahkemesi ve Yargฤฑtayca ivedilikle karara baฤlanacak.
Tasarฤฑyla, iล hukukunun temel prensipleri dikkate alฤฑnarak, daha kฤฑsa sรผrede kesinleลmesinde yarar umulan dava tรผrlerinin de bรถlge adliye mahkemelerinde kesinleลmesi รถngรถrรผlรผyor ve bu ลekilde Yargฤฑtay’ฤฑn iล yรผkรผnรผn hafifletilmesi amaรงlanฤฑyor.
Diฤer kanunlardaki hรผkรผmler saklฤฑ kalmak kaydฤฑyla, bazฤฑ dava ve iลlerde verilen kararlar hakkฤฑnda temyiz yoluna baลvurulamayacak.
ฤฐล Kanunu uyarฤฑnca aรงฤฑlan fesih bildirimine itiraz davalarฤฑnda verilen kararlar ile iลveren tarafฤฑndan toplu iล sรถzleลmesi veya iล yeri dรผzenlemeleri uyarฤฑnca iลรงiye verilen disiplin cezalarฤฑnฤฑn iptali iรงin aรงฤฑlan davalarda verilen kararlar bu kapsama girecek.
Sendikalar ve Toplu ฤฐล Sรถzleลmesi Kanunu uyarฤฑnca iล yeri sendika temsilcilerinin iล sรถzleลmelerine, iลletme toplu iล sรถzleลmesi yapฤฑlacak iล yerlerinin aranฤฑlan niteliฤe sahip olup olmadฤฑklarฤฑna iliลkin uyuลmazlฤฑklara, uygulanmakta olan bir toplu iล sรถzleลmesinin yorumundan doฤan uyuลmazlฤฑklara ve karar verilen veya uygulanmakta olan bir grev veya lokavtฤฑn kanun dฤฑลฤฑ olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑn tespitine iliลkin aรงฤฑlan davalarda verilen kararlar da temyiz edilemeyecek.
Sendika veya konfederasyonun ilk genel kurulunun dรผzenlenmesi konusunda hรผkรผmlere aykฤฑrฤฑ hareket edildiฤi iddiasฤฑyla sendika ลubesi, sendika veya konfederasyon yรถnetim kurulu hakkฤฑnda aรงฤฑlan davalarda verilen kararlar ile sendika รผyeliฤine iliลkin aรงฤฑlan davalarda verilen kararlar konusunda da temyize gidilemeyecek.
Tasarฤฑnฤฑn yรผrรผrlรผฤe girmesiyle, mevcut ฤฐล Mahkemeleri Kanunu yรผrรผrlรผkten kaldฤฑrฤฑlacak.
รzel hakeme de gรถtรผrรผlebilecek
ฤฐล sรถzleลmesi feshedilen iลรงi, fesih bildiriminde sebep gรถsterilmediฤi veya gรถsterilen sebebin geรงerli bir sebep olmadฤฑฤฤฑ iddiasฤฑ ile fesih bildiriminin tebliฤi tarihinden itibaren 1 ay iรงinde iลe iade talebiyle arabulucuya baลvurmak zorunda olacak. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaลmaya varฤฑlamamasฤฑ halinde, son tutanaฤฤฑn dรผzenlendiฤi tarihten itibaren iki hafta iรงinde iล mahkemesinde dava aรงฤฑlabilecek. Taraflar anlaลฤฑrlarsa uyuลmazlฤฑk aynฤฑ sรผrede iล mahkemesi yerine รถzel hakeme de gรถtรผrรผlebilecek.
Arabulucuya baลvurmaksฤฑzฤฑn doฤrudan dava aรงฤฑlmasฤฑ sebebiyle davanฤฑn usulden reddi halinde, ret kararฤฑ taraflara resen tebliฤ edilecek. Kesinleลen ret kararฤฑnฤฑn da resen tebliฤinden itibaren iki hafta iรงinde arabulucuya baลvurulabilecek. Dava ivedilikle sonuรงlandฤฑrฤฑlacak. Mahkemece verilen karar hakkฤฑnda istinaf yoluna baลvurulmasฤฑ halinde, bรถlge adliye mahkemesi ivedilikle ve kesin olarak karar verecek.
Mahkeme veya รถzel hakem, tazminat ile รผcret ve diฤer haklarฤฑ, dava tarihindeki รผcreti esas alarak parasal olarak belirleyecek. Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflarฤฑn, iลรงinin iลe baลlatฤฑlmasฤฑ konusunda anlaลmalarฤฑ halinde; iลe baลlatma tarihini, รผcret ve diฤer haklarฤฑn parasal miktarฤฑnฤฑ, iลรงinin iลe baลlatฤฑlmamasฤฑ durumunda tazminatฤฑn parasal miktarฤฑnฤฑ belirlemeleri zorunlu olacak. Aksi takdirde anlaลma saฤlanamamฤฑล sayฤฑlacak ve son tutanak buna gรถre dรผzenlenecek.
ฤฐลรงinin kararlaลtฤฑrฤฑlan tarihte iลe baลlamamasฤฑ halinde fesih geรงerli hale gelecek ve iลveren sadece bunun hukuki sonuรงlarฤฑ ile sorumlu olacak.
5 yฤฑllฤฑk zaman aลฤฑmฤฑ
Tasarฤฑyla, ฤฐล Kanununa eklenen ek 3. maddedeki zamanaลฤฑmฤฑna iliลkin hรผkรผmlerin uygulanma zamanฤฑ dรผzenleniyor.
ฤฐล sรถzleลmesinden kaynaklanmak kaydฤฑyla, hangi kanuna tabi olursa olsun; yฤฑllฤฑk izin รผcreti, kฤฑdem tazminatฤฑ, iล sรถzleลmesinin bildirim ลartฤฑna uyulmaksฤฑzฤฑn feshinden kaynaklanan tazminat (ihbar tazminatฤฑ), kรถtรผ niyet tazminatฤฑ ve iล sรถzleลmesinin eลit davranma ilkesine uyulmaksฤฑzฤฑn feshinden kaynaklanan tazminat iรงin zamanaลฤฑmฤฑ sรผresi beล yฤฑl olacak.
Ayrฤฑca, yฤฑllฤฑk izin รผcreti ve tazminatlar iรงin bu maddenin yรผrรผrlรผฤe girmesinden รถnce iลlemeye baลlayan zamanaลฤฑmฤฑ sรผreleri, deฤiลiklikten รถnceki hรผkรผmlere tabi olmaya devam edecek, ancak zamanaลฤฑmฤฑ sรผresinin henรผz dolmamฤฑล kฤฑsmฤฑnฤฑn ek 3. maddede รถngรถrรผlen sรผreden uzun olmasฤฑ durumunda, bu maddede รถngรถrรผlen sรผrenin geรงmesiyle zamanaลฤฑmฤฑ sรผresi dolmuล sayฤฑlacak.
Tasarฤฑyla, kanuna, bireysel veya toplu iล sรถzleลmesine dayanan iลรงi alacak ve tazminatlarฤฑ iรงin arabulucuya baลvurulmuล olmasฤฑ, dava ลartฤฑ haline getiriliyor.
รalฤฑลma ve ฤฐล Kurumu il mรผdรผrlรผkleri personelinin, “iล sรถzleลmesi fiilen sona eren iลรงilerin” kanundan, iล ve toplu iล sรถzleลmesinden doฤan bireysel alacaklarฤฑna iliลkin ลikayetleri inceleme yetkisi kaldฤฑrฤฑlacak. ฤฐล sรถzleลmesi devam eden iลรงiler bakฤฑmฤฑndan, รalฤฑลma ve Sosyal Gรผvenlik Bakanlฤฑฤฤฑnฤฑn, iล mรผfettiลleri eliyle denetim ve teftiล yetkisi devam edecek. ฤฐล sรถzleลmesi fiilen sona eren iลรงiler ise doฤrudan arabulucuya baลvuracak.
Hukuk Uyuลmazlฤฑklarฤฑnda Arabuluculuk Kanununun ilgili maddesinde yapฤฑlan deฤiลikliฤin zorunlu sonucu olarak, arabuluculuk gรถrรผลmelerine taraflar dฤฑลฤฑnda katฤฑlan kiลiler gizliliฤe riayet etmek zorunda olacak.
Tasarฤฑyla, arabuluculuฤun tanฤฑmฤฑnda dรผzenleme yapฤฑlฤฑyor. Arabuluculuk gรถrรผลmelerinde taraflarฤฑn bir รงรถzรผm รผretemediklerinin ortaya รงฤฑkmasฤฑ halinde, arabulucu รงรถzรผm รถnerisi getirebilecek.
Hukuk Uyuลmazlฤฑklarฤฑnda Arabuluculuk Kanununun ilgili maddesine, “idare” tanฤฑmฤฑ eklenerek, arabuluculuk gรถrรผลmelerine taraf olarak katฤฑlacak “idare” net bir ลekilde belirleniyor.
Arabuluculuk mรผzakerelerine taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatlarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla katฤฑlabilecek. Uyuลmazlฤฑฤฤฑn รงรถzรผmรผne katkฤฑ saฤlayabilecek uzman kiลiler de mรผzakerelerde hazฤฑr bulundurulabilecek.
TBMM Adalet Komisyonunda kabul edilen ฤฐล Mahkemesi Kanun Tasarฤฑsฤฑ’na gรถre, arabuluculuk รผcretini karลฤฑlamak iรงin adli yardฤฑma ihtiyaรง duyan taraf, arabuluculuk bรผrosunun bulunduฤu yerdeki sulh hukuk mahkemesinin kararฤฑyla adli yardฤฑmdan yararlanabilecek.
Arabuluculuk mรผzakerelerine taraflar bizzat, kanuni temsilcileri veya avukatlarฤฑ aracฤฑlฤฑฤฤฑyla katฤฑlabilecek.
Uyuลmazlฤฑฤฤฑn รงรถzรผmรผne katkฤฑ saฤlayabilecek uzman kiลiler de mรผzakerelerde hazฤฑr bulundurulabilecek.
Taraflarฤฑn รงรถzรผm รผretemediklerinin ortaya รงฤฑkmasฤฑ halinde arabulucu bir รงรถzรผm รถnerisi yapabilecek. Arabuluculuk mรผzakerelerinde idareyi, รผst yรถnetici tarafฤฑndan belirlenen iki รผye ile hukuk birimi amiri veya onun belirleyeceฤi bir avukat ya da hukuk mรผลavirinden oluลan komisyon temsil edecek. Komisyon, arabuluculuk mรผzakereleri sonunda gerekรงeli bir rapor dรผzenleyerek, beล yฤฑl boyunca saklayacak.
Komisyon รผyelerinin arabuluculuk faaliyeti kapsamฤฑnda yaptฤฑklarฤฑ iลler ve aldฤฑklarฤฑ kararlar sebebiyle aรงฤฑlacak tazminat davalarฤฑ, ancak devlet aleyhine aรงฤฑlabilecek.
Devlet รถdediฤi tazminattan dolayฤฑ gรถrevinin gereklerine aykฤฑrฤฑ hareket etmek suretiyle gรถrevini kรถtรผye kullanan รผyelere รถdeme tarihinden itibaren bir yฤฑl iรงinde rรผcu edecek.
Tasarฤฑda, arabuluculuk faaliyetinin sona ermesine iliลkin hรผkรผmde de deฤiลiklik yapฤฑlฤฑyor. Buna gรถre uyuลmazlฤฑฤฤฑn, Ceza Muhakemesi Kanunu gereฤince uzlaลma kapsamฤฑna girmeyen bir suรงla ilgili olduฤunun anlaลฤฑlmasฤฑ halinde arabuluculuk faaliyeti sona ermeyecek ve bu konuda da arabuluculuk gรถrรผลmeleri yapฤฑlabilecek.
Ayrฤฑca arabuluculuk faaliyetini sonuรงlandฤฑran tutanak taraflar, kanuni temsilcileri ve avukatlarฤฑ tarafฤฑndan imzalanabilecek.
Hukuk Uyuลmazlฤฑklarฤฑnda Arabuluculuk Kanunu’nda dรผzenlemeye gidilerek, dava aรงฤฑlmadan รถnce arabuluculuฤa baลvurulmasฤฑ halinde anlaลmanฤฑn icra edilebilirliฤine iliลkin ลerhin asฤฑl uyuลmazlฤฑk hakkฤฑndaki gรถrev ve yetki kurallarฤฑna gรถre belirlenecek olan mahkemeden talep edilebileceฤine iliลkin hรผkรผm deฤiลtirilebilecek. Bu ลerh, arabulucunun gรถrev yaptฤฑฤฤฑ yer sulh hukuk mahkemesinden istenebilecek.
Taraflar ve avukatlarฤฑ ile arabulucunun birlikte imzaladฤฑklarฤฑ anlaลma belgesi, icra edilebilirlik ลerhi aranmaksฤฑzฤฑn ilam niteliฤinde belge sayฤฑlacak.
Arabulucu huzurunda anlaลฤฑlmasฤฑ halinde, รผzerinde anlaลฤฑlan hususlar hakkฤฑnda taraflarca dava aรงฤฑlamayacak.
Arabuluculuk Daire Baลkanlฤฑฤฤฑ, sicile kayฤฑtlฤฑ arabulucularฤฑ, gรถrev yapmak istedikleri adli yargฤฑ ilk derece mahkemesi adalet komisyonlarฤฑna gรถre listeleyecek ve listeleri ilgili komisyon baลkanlฤฑklarฤฑna gรถnderecek. Bir arabulucu en fazla รผรง komisyon listesine kaydolabilecek.
Arabulucuk bรผrolarฤฑ kurulacak
Arabuluculuฤa baลvuranlarฤฑ bilgilendirmek, arabulucularฤฑ gรถrevlendirmek ve kanunla verilen diฤer gรถrevleri yerine getirmek รผzere, Bakanlฤฑk tarafฤฑndan uygun gรถrรผlen adliyelerde arabuluculuk bรผrolarฤฑ kurulacak.
Adli yargฤฑ ilk derece mahkemesi adalet komisyonu tarafฤฑndan mรผnhasฤฑran bu bรผrolarda รงalฤฑลmak รผzere, bir yazฤฑ iลleri mรผdรผrรผ ile yeteri kadar personel gรถrevlendirecek.
Arabuluculuk bรผrolarฤฑ, Hakimler ve Savcฤฑlar Kurulu tarafฤฑndan belirlenen sulh hukuk hakimliฤinin gรถzetim ve denetimi altฤฑnda gรถrev yapacak. Arabuluculuk bรผrosu kurulmayan yerlerde bu bรผrolarฤฑn gรถrevi, adli yargฤฑ ilk derece mahkemesi adalet komisyonunca gรถrevlendirilen sulh hukuk mahkemesi yazฤฑ iลleri mรผdรผrlรผฤรผ tarafฤฑndan ilgili hakimin gรถzetim ve denetimi altฤฑnda yerine getirilecek.
Tasarฤฑdaki dรผzenlemelerle iลรงi ve iลveren sendikalarฤฑ konfederasyonlarฤฑ Arabuluculuk Kurulunda temsil edilebilecek.
Uyum dรผzenlemeleri
Tasarฤฑyla, 20 Temmuz 2016 tarihinde faaliyete geรงen bรถlge adliye mahkemeleri ile Hukuk Muhakemeleri Kanununda รถngรถrรผlen istinaf kanun yoluna iliลkin hรผkรผmlerin uygulanmaya baลladฤฑฤฤฑ dikkate alฤฑnarak, Sendikalar ve Toplu ฤฐล Sรถzleลmesi Kanunu’nda uyum dรผzenlemeleri yapฤฑlฤฑyor.
Kamu ฤฐktisadi Teลebbรผsleri ve baฤlฤฑ ortaklฤฑklarda toplu iล sรถzleลmesi kapsamฤฑ dฤฑลฤฑnda รงalฤฑลan personel ile bu teลebbรผs ve baฤlฤฑ ortaklฤฑklar arasฤฑnda, iล iliลkisi nedeniyle sรถzleลmeden veya kanundan doฤan her tรผrlรผ hukuk uyuลmazlฤฑklarฤฑna iliลkin dava ve iลler iล mahkemelerinde gรถrรผlecek.
Kanunun arabuluculuฤa iliลkin hรผkรผmleri, bu hรผkรผmlerin yรผrรผrlรผฤe girdiฤi tarih itibarฤฑyla ilk derece mahkemeleri ve bรถlge adliye mahkemeleri ile Yargฤฑtay’da gรถrรผlmekte olan davalar hakkฤฑnda uygulanmayacak.
Baลka mahkemelerin gรถrev alanฤฑna girerken, bu kanunla iล mahkemelerinin gรถrev alanฤฑna dahil edilen dava ve iลler, iล mahkemelerine devredilemeyecek, kesinleลinceye kadar ilgili mahkemeler tarafฤฑndan gรถrรผlmeye devam olunacak.
ฤฐlk derece mahkemeleri tarafฤฑndan, kanunun yรผrรผrlรผฤe girdiฤi tarihten รถnce verilen kararlar, karar tarihindeki kanun yoluna iliลkin hรผkรผmlere tabi olacak.
