Cari aรงฤฑk dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑndaki dรผลรผลe paralel Aฤustos ayฤฑnda sert daralma kaydederek Ekim 2009’dan bu yana en dรผลรผk olan 163 milyon dolara gerilerken, Ocak-Aฤustos dรถneminde ise 25.67 milyar dolar oldu.
Analistler, รถncรผ dฤฑล ticaret verilerinin de iลaret ettiฤi รผzere cari aรงฤฑktaki iyileลme eฤiliminin sรผrmesini bekliyor.
Merkez Bankasฤฑ (TCMB) verilerine gรถre, 12 aylฤฑk cari iลlemler aรงฤฑฤฤฑ ise Temmuz ayฤฑndaki 45.11 milyar dolardan 43.05 milyar dolara geriledi.
Dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑ, Aฤustos ayฤฑnda petrol fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล ve otomobil ihracatฤฑndaki artฤฑลฤฑn desteฤiyle yรผzde 39.8 dรผลรผลle 4.89 milyar dolar olarak gerรงekleลmiลti.
Cari aรงฤฑk Temmuz ayฤฑnda 3.19 milyar dolar, geรงen yฤฑlฤฑn Aฤustos ayฤฑnda 2.22 milyar dolar olmuลtu. Cari iลlemler dengesinin Aฤustos ayฤฑnda 50 milyon dolar ile 2009 yฤฑlฤฑnฤฑn Ekim ayฤฑndan beri ilk kez fazla vermesi bekleniyordu.
Halk Yatฤฑrฤฑm Araลtฤฑrma Direktรถrรผ Banu Kฤฑvcฤฑ Tokalฤฑ, cari dengedeki iyileลme gรถrรผnรผmรผnรผn korunduฤunu sรถyleyerek, “Aฤustos ayฤฑnda cari aรงฤฑฤฤฑn sฤฑnฤฑrlฤฑ kalmasฤฑnda, dฤฑล ticaret aรงฤฑฤฤฑndaki sert daralmanฤฑn yanฤฑ sฤฑra, doฤrudan yatฤฑrฤฑmlara ait kรขr transferlerinde devam eden yavaลlamanฤฑn da etkisi bulunuyor. Turizm gelirleri mevsimsel olarak katkฤฑ saฤlasa da, beklenenden daha zayฤฑf bir performans gรถsteriyor” dedi.
Tokalฤฑ, “Eylรผl sonuna ait tahminimiz, aรงฤฑฤฤฑn 41 milyar dolarฤฑn altฤฑna inilebileceฤi yรถnรผnde. Yฤฑl sonuna ait beklentimizi de 40 milyar dolardan 38 milyar dolara indiriyoruz” dedi.
Aรงฤฑklanan son OVP’de cari aรงฤฑk beklentisi 2015 iรงin 46 milyar dolardan 36.7 milyar dolara revize edilirken, GSYH’ye oran yรผzde 5.2 olarak aรงฤฑklandฤฑ.
ZEYBEKCฤฐ: DIล TฤฐCARETTE TL KULLANIMI %14’E ULAลTI
Ekonomi Bakanฤฑ Nihat Zeybekci, cari aรงฤฑฤฤฑn ilk 8 aylฤฑk periyotta 25.7 milyar dolara gerilediฤini belirterek, “Toplam 2014-2015’te cari aรงฤฑฤฤฑmฤฑzda yรผzde 42 iyileลme var. Bu Tรผrk ekonomisi iรงin son derece baลarฤฑdฤฑr… En รถnemli girdilerden bir tanesi doฤrudan yabancฤฑ yatฤฑrฤฑm 11.8 milyar dolara ulaลtฤฑ. Yฤฑlsonu rakamlarฤฑnฤฑn bundan daha iyi olacaฤฤฑnฤฑ gรถreceฤiz” dedi.
KONUTDER tarafฤฑndan dรผzenlenen toplantฤฑ sonrasฤฑ gazetecilere aรงฤฑklamada bulunan Zeybekci, “Tรผrkiye dฤฑล ticarette TL kullanฤฑmฤฑnฤฑ yรผzde 14’ler seviyesine getirdi. Bu da cari aรงฤฑฤฤฑn finansmanฤฑnda yabancฤฑ finansman ihtiyacฤฑmฤฑzฤฑ dรผลรผrรผyor. Yaklaลฤฑk olarak bir puan dรผลรผrรผyor… Bu sene cari aรงฤฑฤฤฑn yabancฤฑ finansmana duyduฤu ihtiyaรง yรผzde 3’lerin konuลulduฤu bir noktaya geliyor. Tรผrkiye artฤฑk, cari aรงฤฑk Tรผrkiye iรงin bir problem olmaktan รงฤฑktฤฑ diyebilir” dedi.
Analistler cari aรงฤฑkta finansman tarafฤฑnฤฑn Aฤustos’ta pek olumlu olmadฤฑฤฤฑnฤฑ belirtirken, sermaye hareketlerinde Aฤustos’ta 4.8 milyar dolarlฤฑk รงฤฑkฤฑล gerรงekleลti.
Bu durumda bankalarฤฑn yurtdฤฑลฤฑ TL mevduatlarฤฑnฤฑn 1.3 milyar dolar artmasฤฑ ve bankalarฤฑn kฤฑsa vadeli kredilerde 2.5 milyar dolar tutarฤฑnda borรง รถdemeleri etkili oldu.
รte yandan yurtdฤฑลฤฑ yerleลikler hisse senedi piyasasฤฑnda 347 milyon dolar, devlet iรง borรงlanma senetleri piyasasฤฑnda da 393 milyon dolar net satฤฑm yaptฤฑ.
ฤฐล Yatฤฑrฤฑm Ekonomisti Muammer Kรถmรผrcรผoฤlu, uzun vadeli sermaye akฤฑmlarฤฑnฤฑn gรผรงlรผ kalmasฤฑnฤฑn ise iyi haber olduฤunu sรถyleyerek, “Bankalarฤฑn 2.2 milyar dolarlฤฑk uzun vadeli borรงlanmasฤฑ ve 1.5 milyar dolarlฤฑk (1.3 milyar dolarฤฑ Socar’ฤฑn yรผzde 13’lรผk hissesini Goldman Sachs’a satmasฤฑndan kaynaklanฤฑyor) doฤrudan yatฤฑrฤฑm giriลi toplam giriลi 4.1 milyar dolara รงฤฑkardฤฑ” dedi.
Yatฤฑrฤฑm bankasฤฑ Goldman Sachs, Aฤustos ortasฤฑnda SOCAR Tรผrkiye’nin yรผzde 13 hissesini 1.3 milyar dolar karลฤฑlฤฑฤฤฑnda aldฤฑ.
Kรถmรผrcรผoฤlu, “Dฤฑล ticaretteki daralma nedeniyle cari aรงฤฑkta dรผzeltme bekleniyordu. Benzer bir durumu Eylรผl cari dengesinde de bekliyoruz. Petrol fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล cari aรงฤฑฤa yansฤฑmaya devam ediyor. Yฤฑlฤฑn kalanฤฑnda cari aรงฤฑktaki dรผzeltmenin sรผreceฤini dรผลรผnรผyoruz, 35.8 milyar dolarlฤฑk yฤฑl sonu cari aรงฤฑk tahminimizi koruyoruz” dedi.
TCMB verilerine gรถre hizmetler dengesinden kaynaklanan net gelirler Aฤustos’ta 583 milyon dolar azalarak 3.95 milyar dolara geriledi. Verilere gรถre parasal olmayan altฤฑn kalemi altฤฑnda, bir รถnceki yฤฑlฤฑn Aฤustos ayฤฑnda 145 milyon dolar, bu yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑnda ise 260 milyon dolar net ithalat gerรงekleลti.
Hizmetler dengesi altฤฑnda seyahat kaleminden kaynaklanan net gelirler, bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre 586 milyon dolar azalarak 3.36 milyar dolara gerilerken, birincil gelir dengesi kalemi altฤฑnda yatฤฑrฤฑm geliri kaleminden kaynaklanan net รงฤฑkฤฑลlar, bir รถnceki yฤฑlฤฑn aynฤฑ ayฤฑna gรถre 72 milyon dolar azalarak 497 milyon dolar oldu.
Resmi rezervler Aฤustos ayฤฑnda 399 milyon dolar azalฤฑrken, net hata noksan kaleminde 1.43 milyar dolarlฤฑk giriล oldu.
