Çin, dünyanın iki en büyük ekonomisi arasındaki ticaret ateşkesinin sürdüğüne işaret eden bir adımla, kritik mineraller ve nadir toprak elementlerinin ABD’ye ihracatına yönelik bir dizi kısıtlamayı geri çekti.
Çin Ticaret Bakanlığı, cuma günü yaptığı açıklamada, askeri donanımlarda, yarı iletkenlerde ve diğer yüksek teknoloji sektörlerinde kullanılan bazı kritik minerallere yönelik ihracat kontrollerinin bir yıl süreyle askıya alınacağını duyurdu.
9 Ekim’de ilk kez uygulamaya konulan bu kısıtlamalar arasında, belirli nadir toprak elementlerinin, lityum pil malzemelerinin ve işleme teknolojilerinin ihracatına yönelik sınırlamalar da yer alıyordu.
Trump ve Şi görüştü, nadir element kısıtlamaları gevşetildi
İhracatın gevşetilmesi, 30 Ekim’de Güney Kore’nin Busan kentinde yapılan ABD Başkanı Donald Trump ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasındaki görüşmelerin ardından geldi.
Pekin ayrıca, galyum, germanyum, antimuan ve sentetik elmaslar ile bor nitrürleri gibi “süper sert” olarak adlandırılan diğer malzemelerin ihracatına yönelik misilleme niteliğindeki kısıtlamaları da geri çekti. Aralık 2024’te yürürlüğe giren bu önlemler, Washington’ın Çin’e yönelik genişletilmiş yarı iletken ihracat kısıtlamalarına karşı bir misilleme olarak görülüyordu.
Çin, bu tür malzemeleri hem sivil hem de askeri amaçlarla kullanılabilen “çift kullanımlı ürünler” olarak sınıflandırıyor.
Askeri uygulamaların ötesinde, bu kritik mineraller yarı iletken endüstrisinde ve diğer yüksek teknoloji sektörlerinde de yaygın olarak kullanılıyor. Bu sektörler ABD-Çin ticaret geriliminin merkezinde yer alıyor.
Pekin ayrıca, Aralık 2024’te kapsamlı ihracat yasağıyla birlikte uygulamaya konan çift kullanımlı grafit ihracatında son kullanıcı ve son kullanım doğrulama denetimlerini de ABD için askıya aldı.
Çin, dünya genelinde çoğu kritik mineral ve nadir toprak elementinin üretiminde baskın konumda bulunuyor ve ihracat politikalarını giderek artan şekilde ticaret anlaşmazlıklarında bir kaldıraç aracı olarak kullanıyor.
Son Çin-ABD ticaret anlaşmasının bir parçası olarak, ABD bazı tavizler vermeyi de kabul etti; bunlar arasında Çin ithalatına uygulanan tarifelerin 10 puan düşürülmesi ve Trump yönetiminin artırılmış “karşılıklılık tarifelerini” 10 Kasım 2026’ya kadar askıya alması da bulunuyor.
ABD ayrıca, 29 Eylül’de duyurulan ve Çin şirketlerinin çoğunluk hisseli iştiraklerinin kara listeye alınmasını öngören bir kuralı da erteleyecek.
