Çin’in rekabet düzenleyici kurumu, ABD ile süregelen ticaret gerilimi çerçevesinde, Apple’ın uygulama mağazası politikaları ve geliştiricilerden aldığı ücretler hakkında bir soruşturma başlatmayı değerlendirdiğini duyurdu.
Apple’a Yönelik İnceleme Başladı
Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi (SAMR), Apple’ın uygulama içi satın alımlardan aldığı %30’a varan komisyon oranları ve üçüncü taraf ödeme yöntemlerini yasaklama politikalarını mercek altına aldı.
Bloomberg’in haberine göre, SAMR yetkilileri, Apple yöneticileri ve yerel uygulama geliştiricileriyle geçen yıldan bu yana görüşmeler gerçekleştirdi. Özellikle Tencent ve ByteDance gibi Çinli teknoloji devleri, iOS ekosistemindeki sınırlamalar nedeniyle uzun süredir Apple ile anlaşmazlık içinde bulunuyor.
Eğer incelemeler sonucunda yerel geliştiriciler için rekabeti kısıtlayan uygulamalar yürüttüğü tespit edilirse, Çinli yetkililerin şirkete yönelik resmi bir antitröst soruşturması başlatabileceği belirtiliyor.
Ticaret Savaşı Gölgesinde Gelen Hamle
Bu inceleme, ABD ile Çin arasındaki ticaret savaşının yeniden tırmandığı bir dönemde gerçekleşiyor. ABD Başkanı Donald Trump, Çin’den ithal edilen mallara %10 oranında yeni gümrük tarifeleri uygulamaya koyarken, Pekin yönetimi de ABD şirketlerine yönelik misillemelerini artırdı.
Salı günü, Çin, Alphabet’e (Google) yönelik bir antitröst soruşturması başlattığını duyurdu. Pekin’in bu hamleleri, özellikle Nvidia gibi Amerikan çip üreticilerine yönelik yeni ihracat kısıtlamalarıyla birleşerek, iki ülke arasındaki ekonomik gerginliği daha da artırıyor.
Apple İçin Kritik Pazar: Çin
Apple, Çin pazarında önemli bir gelir kaynağına sahip olmasının yanı sıra, iPhone üretiminin büyük bir bölümünü de bu ülkede gerçekleştiriyor. Ancak, Huawei gibi yerel rakiplerin yükselişi ve Çin’deki ekonomik yavaşlama, Apple’ın bölgedeki satışlarını olumsuz etkiledi.
Şirket, 2024 yılının son çeyreğinde Çin gelirlerinde %11’lik bir düşüş bildirdi. Uzmanlar, Pekin’in Apple’a yönelik olası kısıtlamalarının, şirketin Asya pazarındaki konumunu daha da zayıflatabileceğini belirtiyor.
Apple ve Tencent Arasındaki Anlaşmazlık
Apple, App Store komisyon politikalarını savunarak, kullanıcı güvenliğini sağladığını ve kaliteyi artırdığını öne sürdü. Ancak Tencent ve diğer Çinli geliştiriciler, bu komisyon oranlarının çok yüksek olduğunu ve rekabeti engellediğini dile getirdi.
2024 yılında, Tencent ile Apple arasında uygulama mağazası ücretlerine yönelik uzun süreli bir müzakere süreci başladı. Öte yandan, bir Çin mahkemesi, Apple’a karşı açılan bir antitröst davasını kabul ederek, firmanın komisyon politikalarının hukuki incelemeye tabi tutulmasına izin verdi.
Pekin’in Teknoloji Devlerine Yönelik Artan Baskısı
Son yıllarda Çin hükümeti, hem yerli hem de yabancı teknoloji devlerine karşı daha sıkı düzenlemeler uygulamaya başladı. Tencent ve Alibaba gibi Çinli devler, devletin rekabet yasaları kapsamında zorunlu düzenlemelere tabi tutulurken, ABD merkezli firmalar da benzer yaptırımlarla karşı karşıya kaldı.
Geçtiğimiz Aralık ayında, Çin, ABD’li çip üreticisi Nvidia’ya yönelik rekabet soruşturması başlattı. Aynı şekilde, Tesla ve Intel gibi Amerikan firmalarının da Pekin’in sıkı denetimlerine maruz kalabileceği belirtiliyor.
Uzmanlar, Apple’a yönelik soruşturmanın resmiyet kazanması halinde, şirketin Çin’deki faaliyetlerinin büyük ölçüde etkilenebileceğini ve ticaret savaşının daha da kızışabileceğini öngörüyor.
