รin Devlet Baลkanฤฑ ลi Cinping geรงen birkaรง yฤฑl iรงinde รผlkenin bรผyรผk teknoloji ลirketlerini sฤฑnฤฑrladฤฑ, Hong Kong’daki demokrasi talebini dizginledi ve Covid-19 vakalarฤฑnฤฑn azaltฤฑlmasฤฑ iรงin ลangay’da 26 milyon kiลinin karantina altฤฑnda kalmasฤฑnฤฑ saฤladฤฑ.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre zorlu dรถnemeรงlerden sฤฑyrฤฑlmayฤฑ baลaran ลi, konut krizinden darbe alabilir. Krizin giderek derinleลmesi nedeniyle ลi, ev sahibi olmak isteyen orta sฤฑnฤฑflardan beklenmedik bir meydan okumayla karลฤฑ karลฤฑya.
Varlฤฑklarฤฑnฤฑn deฤerinin eridiฤine ลahit olan orta sฤฑnฤฑflar inลaatฤฑ tamamlanmamฤฑล daireler iรงin ipotekli konut kredilerini รถdemeyi reddediyor.
Emlak piyasasฤฑ รผlkenin ekonomik faaliyetinin beลte birini oluลturuyor. รte yandan รin’de hane halklarฤฑnฤฑn servetinin yaklaลฤฑk yรผzde 70’i mรผlke baฤlฤฑ ve bu nedenle konut krizi yรถnetim aรงฤฑsฤฑndan en hassas siyasi konulardan biri.
Aylardฤฑr aลฤฑrฤฑ kaldฤฑraรง kullanan รinli emlak geliลtiricilerini dizginlemekte kararlฤฑ davranan ลi’nin hamleleri en az 24 รถnde gelen emlak ลirketini รงรถkรผลรผn eลiฤine getiren rekor bir temerrรผt dalgasฤฑna yol aรงmฤฑลtฤฑ. Bu sรผreรงte denizaลฤฑrฤฑ tahvil piyasasฤฑndan 80 milyar dolardan fazla meblaฤ silinmiลti.
Bloomberg’in haberine gรถre halihazฤฑrda รinliler yaklaลฤฑk 91 ลehirde en az 301 projeye yayฤฑlmฤฑล bir boykotla isyan ediyor.
รinliler ipotekli konut kredilerini รถdemeyi reddediyor ve mรผteahhitleri รถdemesini yaptฤฑklarฤฑnฤฑ sรถyledikleri daireleri teslim etmemekle suรงluyor. Boykottan etkilenebileceฤi dรผลรผnรผlen ipotekli konut kredilerinin deฤeri tahmin olarak 2 trilyon yuana (297 milyar dolar) yรผkseldi.
Singapur Ulusal รniversitesi’nde doรงent olan Alfred Wu, โรin’de ev alan kiลiler bu iลlem iรงin genellikle tรผm ailenin kaynaklarฤฑnฤฑ bir araya getirir. Evlerinin negatif varlฤฑk haline gelmesi onlar iรงin รถlรผm kalฤฑm meselesiโ ifadelerini kullandฤฑ.
Ancak kriz ev sahibi olmak isteyenler kadar ลi aรงฤฑsฤฑndan da epey kรถtรผ sonuรงlar doฤurabilir. Her beล yฤฑlda bir gerรงekleลtirilen รin Komรผnist Partisi Kongresi’ne aylar kaldฤฑ ve ลi bu kongrede รผรงรผncรผ kez koltuฤunu korumak istiyor.
รin Devlet Baลkanฤฑ bu baฤlamda sorunu รงรถzmeye yรถnelik adฤฑmlar atฤฑyor. Bloomberg pazartesi, รin’in durdurulan projelerdeki ipotekli konut kredilerinin รถdemesinin herhangi bir ceza yรผkรผmlรผlรผฤรผ olmadan geรงici olarak durdurulmasฤฑna olanak tanฤฑyabileceฤini bildirmiลti.
Bu hamlenin yerel yรถnetimleri ve bankalarฤฑ, geliลtiricilerdeki finansman eksiklerini kapatmaya รงaฤฤฑrmak da dahil piyasayฤฑ istikrara kavuลturmak amacฤฑyla hazฤฑrlanan daha geniล bir plan kapsamฤฑnda uygulanabileceฤi belirtilmiลti.
Fransa merkezli varlฤฑk yรถnetimi ลirketi BNP Paribas Asset Management’ฤฑn kฤฑdemli Asya Pasifik yatฤฑrฤฑm stratejisti Chi Lo, โรin’de bu tรผr bir ipotekli konut kredisi boykotunu ilk kez gรถrรผyoruz ve aรงฤฑk bir biรงimde Pekin’in dikkatini รงekmiล durumda. ลi’nin 20. parti kongresinden รถnce istikrarฤฑ korumasฤฑ รถnemliโ dedi.
Her ne kadar boykotlar portfรถylerin yalnฤฑzca kรผรงรผk bir bรถlรผmรผnรผ etkilese de protestolarฤฑn hฤฑzla tฤฑrmanmasฤฑ, dรผลen konut fiyatlarฤฑ ve duran projelerin daha geniล bir hoลnutsuzluฤu tetikleyebileceฤine yรถnelik endiลeler mevcut.
Pekin merkezli medya kuruluลu Caixin yรผzlerce inลaat firmasฤฑnฤฑn, geliลtiricilerin onlara borรงlu olmasฤฑ nedeniyle faturalarฤฑnฤฑ รถdeyememekten ลikayet ettiฤini bildirdi.
Singapur merkezli UOB Kay Hian ลirketinde analist olan Liu Jieqi’ye gรถre krize yรถnelik mekanizmanฤฑn dikkatli bir ลekilde tasarlanmasฤฑ gerekiyor, aksi takdirde daha fazla kiลi boykota katฤฑlabilir.
Konut piyasasฤฑndaki huzursuzluklarฤฑn yanฤฑ sฤฑra รin, son aylarda sosyal meselelerle ilgili bir dizi รงevrimiรงi protestoya da tanฤฑklฤฑk etti. Boynundan zincirlenmiล halde bulunan sekiz รงocuk annesinin gรถrรผntรผleri ลubatta infiale neden olmuลtu. Geรงen ay restoranda yemek yerken darp edilen kadฤฑnlarฤฑn gรถrรผntรผleri de bรผyรผk tepki รงekmiลti.
รin’deki toplumsal aktivizm รถrneklerini inceleyen Kentucky รniversitesi’nden Zixue Tai รผlkedeki birรงok protestonun belirli bir sonuca ulaลmak iรงin โstratejik olarak kendi kendini sฤฑnฤฑrladฤฑฤฤฑnฤฑ belirtiyor. Tai bu tรผr huzursuzluklarฤฑ yine ลi yรถnetimine yรถnelik tepkinin bir yansฤฑmasฤฑ olarak dรผลรผnรผlebileceฤini dile getiriyor.
Tai, โUlusal hรผkรผmetin bakฤฑล aรงฤฑsฤฑna gรถre, vatandaลlarฤฑn sesini bastฤฑrmaktansa, halkฤฑn bunu izin verilen bir dereceye kadar dฤฑลarฤฑ atmasฤฑna olanak tanฤฑmak muhtemelen daha gรผvenliโ ifadelerini kullanฤฑyor.
รinli emlak ลirketlerini derinlemesine inceleyen yatฤฑrฤฑmcฤฑ araลtฤฑrma platformu Smartkarmaโda Asya piyasasฤฑ uzmanฤฑ ve baฤฤฑmsฤฑz analist olan Travis Lundy ise, yerel yรถnetimlerden destek istenebileceฤini sรถylรผyor. Lundy’ye gรถre projelerde azฤฑnlฤฑk hisseleri almak, รถzel amaรงlฤฑ tahviller yoluyla fon toplayarak devreye girmek mรผmkรผn.
Yetkililer, rekor temerrรผtler emlak sektรถrรผnรผ vursa da alฤฑcฤฑlara ev teslim etmenin gerekliฤini vurguluyor. Ancak, boykot edilen kredilerin รงoฤu, temerrรผde dรผลen inลaatรงฤฑlarฤฑn projelerine baฤlฤฑ.
รin’e dair araลtฤฑrmalar yรผrรผten Orient Capital Research Inc.’in genel mรผdรผrรผ Andrew Collier, รงok daha fazla sayฤฑda kiลinin benzer bir endiลeye kapฤฑlmasฤฑ durumunda boykotlarฤฑn sistemsel bir siyasi kriz yaratabileceฤini sรถyledi.
