รin Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ Sรถzcรผsรผ Vu รien, yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamaya gรถre, Bakan Vey, ABD’li mevkidaลฤฑ Lloyd Austin ile yaptฤฑฤฤฑ gรถrรผลmede, “Tayvan‘ฤฑn baฤฤฑmsฤฑzlฤฑฤฤฑna yรถnelik giriลimleri her ne pahasฤฑna olursa olsun bastฤฑracaฤฤฑ, gerekirse bu uฤurda savaลacaฤฤฑ” mesajฤฑnฤฑ verdi.
Vey, Austin ile Singapur’da bugรผn baลlayan Shangri-La Diyaloฤu forumu marjฤฑnda gรถrรผลme gerรงekleลtirdi.
รinli Bakan gรถrรผลmede รผlkesinin Tayvan konusundaki pozisyonunu ve hassasiyetlerini yinelerken, รin ordusunun, Tayvan’ฤฑ anavatandan ayฤฑrmaya cรผret edenlere karลฤฑ egemenliฤi ve toprak bรผtรผnlรผฤรผnรผ korumaya kararlฤฑ olduฤunu vurguladฤฑ.
ABD’nin Tayvan’a silah satฤฑลlarฤฑnฤฑn “tek รin” ilkesini ve รin-ABD iliลkilerinin temelini oluลturan รรง Ortak Bildiri’deki taahhรผtlerini ihlal ettiฤini, Tayvan Boฤazฤฑ’ndaki barฤฑล ve istikrara zarar verdiฤini belirten Vey, Washington’ฤฑn รin’i รงevrelemek amacฤฑyla Tayvan kartฤฑnฤฑ oynamasฤฑnฤฑn boลuna olduฤu gรถrรผลรผnรผ dile getirdi.
Pentagon’dan gรถrรผลmeye iliลkin yapฤฑlan aรงฤฑklamada ise Bakan Austin’in gรถrรผลmede ABD’nin “tek รin” politikasฤฑna baฤlฤฑ olduฤunun altฤฑnฤฑ รงizdiฤi, Pekin yรถnetimine Tayvan’ฤฑ istikrarsฤฑzlaลtฤฑrฤฑcฤฑ hareketlerden kaรงฤฑnmasฤฑ uyarฤฑsฤฑnda bulunduฤu kaydedildi.
Bakanlฤฑk heyetlerinin de katฤฑldฤฑฤฤฑ, 30 dakika sรผren toplantฤฑ, ABD’li ve รinli bakanlar arasฤฑnda yapฤฑlan ilk yรผz yรผze gรถrรผลme oldu.
ABD’deki yรถnetim deฤiลiminin ardฤฑndan Washington ile Pekin’in savunma otoriteleri arasฤฑndaki protokole uzun sรผre karar verememesi nedeniyle bakanlar bugรผne dek doฤrudan temas kuramamฤฑลtฤฑ. Bakan Austin’in, Savunma Bakanlฤฑฤฤฑ gรถrevini yรผrรผten Vey yerine, ondan daha kฤฑdemli bir general olan Merkezi Askeri Komisyon Baลkan Yardฤฑmcฤฑsฤฑ ลu รiliang ile gรถrรผลmekte ฤฑsrarฤฑ savunma alanฤฑnda รผst dรผzey temasa engel olmuลtu. ฤฐki bakan, ilk kez 21 Nisan’da telefon gรถrรผลmesi yapabilmiลti.
Vey ve Austin bugรผn baลlayan forumda birer konuลma da yapacak. Austin’in, yarฤฑn yapacaฤฤฑ konuลmada, ABD’nin Hint-Pasifik bรถlgesindeki savunma politikasฤฑnฤฑn รงerรงevesini รงizerken, Tayvan Boฤazฤฑ, Kore Yarฤฑmadasฤฑ ve Gรผney รin Denizi’ndeki olasฤฑ tehditlere ve istikrarsฤฑzlฤฑk unsurlarฤฑna dikkat รงekmesi bekleniyor.
Ertesi gรผn kรผrsรผye รงฤฑkacak Vey’in ise “รin’in Bรถlge Gรผvenliฤi Vizyonu” baลlฤฑklฤฑ konuลmasฤฑnda Pekin’in bรถlgesel gรผvenliฤe bakฤฑลฤฑnฤฑn esaslarฤฑnฤฑ ortaya koymasฤฑ bekleniyor.
รin-Tayvan anlaลmazlฤฑฤฤฑ
รin’de ฤฐkinci Dรผnya Savaลฤฑ’nฤฑn ardฤฑndan รงฤฑkan iรง savaลta Mao Zedong liderliฤindeki รin Komรผnist Partisinin (รKP) 1949’da iktidarฤฑ ele geรงirmesi ve รin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluลunu ilan etmesi รผzerine, รan Kayลek liderliฤindeki รin Milliyetรงi Partisi (Kuomintag) รผyeleri Tayvan’a yerleลip, 1912’de kurulan “รin Cumhuriyeti” iktidarฤฑnฤฑn Ada’da devam ettiฤini ileri sรผrerek baฤฤฑmsฤฑzlฤฑk ilan etmiลti.
Bu giriลim, รin tarafฤฑndan kabul edilmese de Tayvan temsilcileri, 1971’e kadar Birleลmiล Milletler (BM) Genel Kurulunda รin’i temsil etmiลti. 1950’ler ve 1960’larda รงok sayฤฑda รผlkenin diplomatik iliลki tercihini รin Cumhuriyeti’nden รin Halk Cumhuriyeti’ne รงevirmesinin ardฤฑndan 1971’de BM Genel Kurulunda yapฤฑlan oylamada, Pekin hรผkรผmetinin รin’in tek meลru temsilcisi kabul edilmesiyle Tayvan’ฤฑn uluslararasฤฑ รถrgรผtlerdeki konumu belirsiz hale gelmiลti.
Pekin yรถnetimi, “Tek รin” ilkesini benimseyerek Tayvan’ฤฑn kendi topraklarฤฑnฤฑn parรงasฤฑ olduฤunu savunuyor. รin, boฤaz ve รงevresindeki askeri varlฤฑฤฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra Tayvan’ฤฑn dรผnya รผlkeleriyle mรผstakil diplomatik iliลkiler kurmasฤฑna, BM’de ve diฤer uluslararasฤฑ kuruluลlarda temsil edilmesine karลฤฑ รงฤฑkฤฑyor.
