รin‘in dizel tรผketimine iliลkin dรผลรผk tahminler, dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ikinci ekonomisi ve petrol tรผketicisinin pandeminin ardฤฑndan yeniden ayaฤa kalkmak iรงin verdiฤi mรผcadeleyi gรถzler รถnรผne seriyor. ฤฐnลaat yavaลladฤฑkรงa ekipmanlarฤฑn rรถlantiye alฤฑnmasฤฑ ve azalan ihracatฤฑn รผretimi frenlemesiyle dizel talebinin azalmasฤฑ muhtemel.
Rystad Energy, รin’in bu yฤฑlฤฑn Temmuz-Aralฤฑk aylarฤฑ arasฤฑndaki dizel talebi iรงin tahminini daha รถnceki 3,9 milyon varillik gรถrรผnรผmden gรผnlรผk 3,81 milyon varile (bpd) dรผลรผrdรผ, ancak yeni tahmin 2023’รผn ilk yarฤฑsฤฑna gรถre %3,8 arttฤฑ.
Uluslararasฤฑ Enerji Ajansฤฑ (IEA) Aฤustos ayฤฑ petrol piyasasฤฑ raporunda, รin’in gaz yaฤฤฑ tรผketiminin yฤฑlฤฑn ikinci yarฤฑsฤฑnda ikinci รงeyrek seviyelerine gรถre 150.000 varil azalmasฤฑnฤฑ beklediฤini aรงฤฑkladฤฑ.
Rystad’ฤฑn Pekin merkezli aลaฤฤฑ havza analisti Lin Ye, “Dizel talebi hala artฤฑyor, ancak beklenenden daha dรผลรผk bir oranda” dedi ve emlak sektรถrรผndeki sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ ve kรถtรผleลen ticaret ortamฤฑnฤฑ gerekรงe gรถsterdi.
Resmi verilere gรถre dizel, รinli rafineriler tarafฤฑndan รผretilen en bรผyรผk yakฤฑt hacmini oluลturuyor ve Temmuz ayฤฑnda 4,3 milyon varil yakฤฑt รผretimini ya da toplam รผretimin %28,2’sini oluลturuyor.
Hayal kฤฑrฤฑklฤฑฤฤฑ yaratan bir dizi รin ekonomik verisinin ortasฤฑnda, analistler dizel kullanฤฑmฤฑna yรถnelik tรผm yฤฑl gรถrรผnรผmlerini de dรผลรผrdรผ. IEA Mart ayฤฑndan bu yana 2023 tahminini 127.000 varil dรผลรผrdรผ. Rystad bu ay tahminini 94.000 varil azalttฤฑ.
Zayฤฑflฤฑฤฤฑn รถnรผmรผzdeki yฤฑl da devam etmesi beklenirken, IEA Haziran ayฤฑnda 2024 talebinin sadece 50.000 varil ya da 2023’e gรถre %1,4 daha fazla artacaฤฤฑnฤฑ tahmin etti.
รinli rafineriler hala yรผksek oranlarda รงalฤฑลฤฑrken, arz fazlasฤฑ stoklara aktฤฑ. รin merkezli danฤฑลmanlฤฑk ลirketi Longzhong’un verilerine gรถre, Haziran ayฤฑnda dizel stoklarฤฑ Ocak ayฤฑna kฤฑyasla %9 artarak 15,96 milyon metrik tona yรผkseldi. Bu rakam, รin’de yaygฤฑn COVID karantinalarฤฑnฤฑn yaลandฤฑฤฤฑ geรงen yฤฑlฤฑn รผรงรผncรผ รงeyreฤindeki seviyelere benziyor.
IEA, “Ekonominin genelindeki ฤฑlฤฑmlฤฑ performans ve stoklarฤฑn arttฤฑฤฤฑna dair raporlar, rafineri dizel ve benzin รผretimindeki artฤฑลฤฑn bรผyรผk kฤฑsmฤฑnฤฑn yurtiรงi รผrรผn stoklarฤฑna gittiฤini gรถsteriyor” dedi.
Bu yฤฑlฤฑn baลlarฤฑnda, ilk รงeyrekte yeniden canlanan karayolu yรผk taลฤฑmacฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn etkisiyle รin’in dizel talebinde gรถrรผlen artฤฑล ivme kaybetti.
รin’in rafinerilerinin karลฤฑlaลtฤฑฤฤฑ zorluklar daha derin sistemik sorunlarฤฑ yansฤฑtฤฑyor.
ฤฐnลaat ekipmanlarฤฑ ve makineleri iรงin bรผyรผk miktarda dizel tรผketen รผlkenin emlak sektรถrรผ, Haziran ayฤฑnda yeni gayrimenkul inลaatlarฤฑnฤฑn 2019’daki aylฤฑk ortalamaya gรถre %71,7 oranฤฑnda azalmasฤฑyla talep artฤฑลฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlayan baลlฤฑca faktรถr oldu.
Gรผmrรผk verilerine gรถre, รin’in ihracatฤฑ Temmuz ayฤฑnda %14,5 dรผลerek 2020’nin baลlarฤฑnda salgฤฑnฤฑn baลlamasฤฑndan bu yana en hฤฑzlฤฑ dรผลรผลรผ yaลadฤฑ ve bu durum, COVID sonrasฤฑ ilk toparlanmanฤฑn ardฤฑndan art arda aylarda kรถtรผleลen duygular gรถren dizel aรง imalat sektรถrรผ รผzerinde zincirleme bir etki yarattฤฑ.
Wood Mackenzie’de petrol ve kimya danฤฑลmanฤฑ olan Xia Shiqing, “Kรผresel ekonomik gerileme nedeniyle zayฤฑf dฤฑล talebin (ve) imalatta beklenenden daha yavaล toparlanmanฤฑn da dizel talebi รผzerinde baskฤฑ oluลturmaya devam etmesi bekleniyor” dedi.
รinli rafineriler Asya’da dizel iรงin yรผksek kar marjlarฤฑndan faydalanarak yฤฑlฤฑn ilk yarฤฑsฤฑnda 2022 yฤฑlฤฑna kฤฑyasla denizaลฤฑrฤฑ yakฤฑt ihracatlarฤฑnฤฑ รผรง kattan fazla arttฤฑrdฤฑ.
Ancak, ihracatฤฑn devamฤฑ Pekin’in yeni ihracat kotalarฤฑ vermesine baฤlฤฑ.
Longzhong danฤฑลmanlฤฑk ลirketi ve รin merkezli ticaret analistleri tarafฤฑndan derlenen verilere gรถre, Aฤustos ayฤฑ dizel ihracatฤฑnฤฑn Temmuz ayฤฑndaki 1 milyon tonluk tahminden azalarak 650.000 ila 800.000 ton arasฤฑnda gerรงekleลeceฤi tahmin ediliyor.
รin, 2023 yฤฑlฤฑ iรงin ลimdiye kadar 27,99 milyon ton petrol รผrรผnรผ ihracat kotasฤฑ verdi. Reuters’ฤฑn resmi hรผkรผmet ihracat verileri ile danฤฑลman ve analistlerin Temmuz ve Aฤustos sevkiyatlarฤฑna iliลkin tahminlerine dayanarak yaptฤฑฤฤฑ hesaplamalara gรถre, rafineriler verilen kotalarฤฑn %98’ini kullanฤฑrken, kotalarฤฑn %33’รผ dizel ihracatฤฑ iรงin kullanฤฑldฤฑ.
FGE danฤฑลmanlฤฑk ลirketinin รin petrol analizleri baลkanฤฑ Mia Geng, Eylรผl ayฤฑna kadar 8 milyon tona kadar yeni lisans verileceฤini tahmin ederken, Pekin’in 2023 yฤฑlฤฑnฤฑn geri kalanฤฑ iรงin yeni kotalar yayฤฑnlamasฤฑ bekleniyor.
Geng “Ancak hรผkรผmetin rafinericilere (dรถrdรผncรผ รงeyrekte) ihracatฤฑ artฤฑrma imkanฤฑ tanฤฑmak iรงin bundan daha fazlasฤฑna izin vermesi de mรผmkรผn” dedi.
