Kitap editรถrรผ Erin Yao, รin‘deki รผรง yฤฑllฤฑk COVID-19 kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ sฤฑrasฤฑnda ertelediฤi sokak dansฤฑ derslerini almak ve seyahat etmek istiyor. Birรงok ekonomistin รin’in bu kฤฑsฤฑtlamalarฤฑ kaldฤฑrmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan tรผketicilerin yapmasฤฑnฤฑ beklediฤi gibi bu tรผr hedeflerin peลinden gitmek yerine, temel ihtiyaรง maddelerini stoklamak zorunda hissettiฤi pandemi sฤฑrasฤฑnda olduฤundan daha fazla maaล biriktiriyor.
Yao “Kendime beklenmedik bir hastalฤฑฤฤฑn tedavisi iรงin yeterli birikimim olup olmadฤฑฤฤฑnฤฑ sorarฤฑm. ฤฐลimi kaybedersem, yeni bir iล bulana kadar geรงimimi saฤlayacak kadar param var mฤฑ?” ลeklinde konuลtu.
Yao’nun harcama konusundaki isteksizliฤi, 1980’lerden bu yana uygulanan ekonomik bรผyรผme modelinin emlak, altyapฤฑ ve sanayi yatฤฑrฤฑmlarฤฑna รงok fazla dayanmasฤฑ ve tรผketicilerin daha fazla kazanmasฤฑ ve satฤฑn almasฤฑ iรงin yeterince gรผรงlendirilmemesinin bir sonucu.
Ancak dรผnyanฤฑn iki numaralฤฑ ekonomisinde bรผyรผmenin duraklamasฤฑ yeniden dengelemeye yeni bir aciliyet kazandฤฑrฤฑrken, ekonomik kaynaklarฤฑn hane halklarฤฑna aktarฤฑlmasฤฑ, yakฤฑn vadede daha da fazla acฤฑya neden olacak zor kararlar gerektirecek.
รzellikle, hanehalkฤฑnฤฑn milli gelirdeki payฤฑnฤฑn artฤฑrฤฑlmasฤฑ, diฤer sektรถrlerin, yani iลletmelerin – รถzellikle รin’in geniลleyen endรผstrilerinin – veya kamu sektรถrรผnรผn payฤฑnฤฑn azalmasฤฑ anlamฤฑna gelecek.
Fathom Consulting’de รin ekonomisti olan Juan Orts, “Resesyon kaรงฤฑnฤฑlmaz gรถrรผnรผyor” dedi.
รin’in, Tokyo’nun 1990’lardan bu yana ekonomik durgunlukla geรงen “kayฤฑp on yฤฑllarฤฑna” atฤฑfta bulunan ve “Japonlaลmaya” doฤru gittiฤini dรผลรผnen Orts, “Bunun Pekin’in รถdemek istemeyeceฤi bir bedel olduฤunu dรผลรผnรผyoruz” dedi.
Teorik olarak Yao, istihdam sitesi Glassdoor’a gรถre ABD’de kitap editรถrlerinin kazandฤฑฤฤฑnฤฑn beลte birinden az olan 8.000 yuan (1.097 $) aylฤฑk maaลฤฑndan daha fazla kazandฤฑran bir iล bulsaydฤฑ daha fazla harcayabilirdi. Ancak รin’in istihdam piyasasฤฑ zayฤฑf ve genรง iลsizliฤi %21’in รผzerinde rekor seviyelere ulaลtฤฑ.
Yeni kentsel istihdamฤฑn %80’inden sorumlu olan รถzel sektรถr, teknoloji ve diฤer sektรถrlere yรถnelik dรผzenleyici baskฤฑlarฤฑn yaralarฤฑnฤฑ sarmaya devam ediyor. Politika yapฤฑcฤฑlar firmalara verilen kredileri artฤฑrma sรถzรผ verdi, ancak iลletmeler nihayetinde zayฤฑf iรง talep tarafฤฑndan kฤฑsฤฑtlanฤฑyor.
Yao gibi insanlarฤฑn harcama yapmasฤฑnฤฑ saฤlamanฤฑn bir baลka yolu da gรผvensizliklerini gidermek. Birรงok ekonomist รin’i ekonomiyi yeniden dengelemek iรงin sosyal gรผvenlik aฤฤฑnฤฑ gรผรงlendirmeye รงaฤฤฑrdฤฑ.
Yao’nun yaลadฤฑฤฤฑ Pekin’de, รผรง ila 24 aylฤฑk iลsizlik yardฤฑmlarฤฑ ayda 2,233 yuan deฤerinde, yani 12 metrekarelik odasฤฑ iรงin รถdediฤi kiradan biraz daha az.
Anne ve babasฤฑ รin’in kฤฑrsal kesimlerinde yaลฤฑyor ve yakฤฑnda emeklilik yaลฤฑna ulaลacaklar; bu yaลtan sonra her biri yฤฑllฤฑk 1.500 yuan kadar cรผzi bir emekli maaลฤฑ alabilecek.
Yao babasฤฑnฤฑn ilaรงlarฤฑ iรงin ayda 300 yuan harcฤฑyor, bu da bir dans kursunun maliyetiyle aynฤฑ.
Yao, “Eฤer kamu saฤlฤฑk sigortasฤฑ yaลlฤฑlar iรงin daha fazla masrafฤฑ karลฤฑlasaydฤฑ, kendimi daha gรผvende hissederdim” dedi.
Yao, mali belirsizliฤin de รงocuk sahibi olma konusunda cesaretini kฤฑrdฤฑฤฤฑnฤฑ sรถzlerine ekledi. รin’in nรผfusu, รถzellikle de insanlarฤฑn genellikle yaลam boyu tรผketimin zirvesine ulaลtฤฑฤฤฑ 20-40 yaล aralฤฑฤฤฑnda yaลlanฤฑyor ve kรผรงรผlรผyor.
Geรงtiฤimiz ay boyunca รงeลitli devlet daireleri, Komรผnist Parti’nin รถnemli bir liderlik toplantฤฑsฤฑndan gelen รงaฤrฤฑlara kulak vererek tรผketimi artฤฑrmak iรงin dรผzinelerce รถnlem aรงฤฑkladฤฑ.
Bunlar arasฤฑnda araba ve ev aletleri sรผbvansiyonlarฤฑ, restoranlarฤฑn รงalฤฑลma saatlerinin uzatฤฑlmasฤฑ ve turizm ve eฤlence faaliyetlerinin teลvik edilmesi yer alฤฑyor.
Yao, รin’deki bazฤฑ yerel yรถnetimlerin รงฤฑkardฤฑฤฤฑ, ancak makro dรผzeyde รถnemli olmayacak kadar kรผรงรผk miktarlardaki tรผketici kuponlarฤฑnฤฑ tercih etti.
ฤฐลletmeler de benzer ลekilde heyecansฤฑz.
รin’deki Avrupa Ticaret Odasฤฑ Baลkanฤฑ Jens Eskelund, “Talebi gerรงekten artฤฑracak bir ลey gรถrmedik. Bu, arz tarafฤฑnฤฑ desteklemekten daha รถnemli olacaktฤฑr.” dedi.
รin’in Hainan adasฤฑnda bir catering iลletmesinin sahibi olan 45 yaลฤฑndaki Wang Jiliu, kฤฑsmen pandemiden bu yana insanlarฤฑn gelirlerinin fazla artmamasฤฑ nedeniyle gelirin azaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถylรผyor. Bu da kendi harcama alฤฑลkanlฤฑklarฤฑnฤฑ etkiliyor.
Ben de aynฤฑ ลekilde dรผลรผnรผyorum: Alฤฑลveriล yapma isteฤimi de kontrol edeceฤim” diyen Wang sรถzlerini ลรถyle sรผrdรผrdรผ: “Eskiden dฤฑลarฤฑda yemek yer ve seyahat ederdik, ama artฤฑk bunu pek yapmฤฑyoruz.”
Ekonomistlerin talep yรถnlรผ tedbir รถnerileri arasฤฑnda daha iyi ve daha yaygฤฑn kamu hizmetleri, daha yรผksek sosyal yardฤฑmlar, iลรงilere daha fazla yasal pazarlฤฑk gรผcรผ verilmesi veya devlete ait ลirketlerin hisse senetlerinin vatandaลlara daฤฤฑtฤฑlmasฤฑ yer alฤฑyor.
Ama kim รถdรผyor? รrneฤin daha yรผksek sosyal yardฤฑm primleri yoluyla iลletmeler รผzerindeki ekstra yรผk, istihdam ve bรผyรผmeye vurulan bir baลka darbe. Geriye bir de belediye borรง kriziyle uฤraลan kamu sektรถrรผ kalฤฑyor.
Yerel yรถnetimler nakit fakiri olsa da varlฤฑk zengini. Finansal olmayan devlete ait firmalarฤฑn net varlฤฑklarฤฑ 2021 yฤฑlฤฑnda 76,6 trilyon yuana ulaลtฤฑ.
Carnegie China’da kฤฑdemli araลtฤฑrmacฤฑ olan Michael Pettis, Pekin’in yerel yรถnetimleri GSYH’nin %1-1,5’ini hane halklarฤฑna aktarmaya zorlamasฤฑ halinde รin’in mevcut bรผyรผmesini sรผrdรผrebileceฤini tahmin ediyor.
Pettis “Yerel yรถnetimlerin, iล dรผnyasฤฑnฤฑn ve mali elitlerin zenginliฤi ve gรผcรผ genellikle bu varlฤฑklarฤฑn kontrolรผne baฤlฤฑdฤฑr” dedi.
Pettis ayrฤฑca “Gerรงekten bรผyรผk รงatฤฑลmalardan biri, รงeลitli uyum maliyetlerinin nasฤฑl paylaลtฤฑrฤฑlacaฤฤฑ konusunda Pekin ile yerel yรถnetimler arasฤฑnda yaลanacak gibi gรถrรผnรผyor. Bu, รถnรผmรผzdeki iki yฤฑl boyunca en รงekiลmeli siyasi konulardan biri olacak.” ลeklinde konuลtu.
