Yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑnฤฑn etkisiyle otomotiv sektรถrรผnden baลlayarak kรผresel bir “dar boฤazฤฑn” baลrolรผnรผ alan รงipler, gรผnรผmรผz ekonomilerinin vazgeรงilmez unsurlarฤฑ olarak รถne รงฤฑkฤฑyor.
รip, bir yarฤฑ iletken malzeme รผzerine yรผksek teknoloji kullanฤฑlarak elektronik devrelerin basฤฑlmasฤฑ olarak tarif edilirken, gรผnรผmรผzde elektrikle รงalฤฑลan hemen hemen bรผtรผn cihazlarda รงip kullanฤฑlฤฑyor.
Kredi kartlarฤฑnda, telefonlarda, ev elektroniฤinde, tabletlerde, bilgisayarlarda ve otomobillerde รงipler kullanฤฑlฤฑyor.
Dijital ekonominin “belkemiฤi” niteliฤindeki รงip tedarikinde, otomotivde baลlayarak elektronik gibi sektรถrlere de sฤฑรงrayan kรผresel sorun devam ederken, รผreticiler artan talebi karลฤฑlayabilmek iรงin yoฤun ลekilde รงalฤฑลฤฑyor.
รip sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn รผretimde aksamalara neden olarak milyarlarca dolarlฤฑk zarara yol aรงmasฤฑ beklenirken, sektรถr temsilcileri รงip sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑnฤฑn kฤฑsa sรผrede รงรถzรผlemeyeceฤini belirtiyor.
รip รผretimi yรผksek oranda Ar-Ge ve sermaye harcamasฤฑ gerektiriyor
“Yarฤฑ iletkenler” olarak da bilinen รงiplerin รผlkeler arasฤฑ rekabet unsurlarฤฑndan biri olarak gรถrรผlรผrken, รงip รผreticileri artan talebi karลฤฑlayabilmek iรงin yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑ yoฤunlaลtฤฑrฤฑyor.
Dรผnyanฤฑn birรงok รผlkesinde otomobil fabrikalarฤฑ “รงip kฤฑtlฤฑฤฤฑ” nedeniyle kapatฤฑlฤฑrken, birรงok รผlke modern bir รงip fabrikasฤฑ kurmak ve bรถylece yerel endรผstrinin gelecekte zamanฤฑnda ve yeterli bir ลekilde tedarik edilmesini saฤlamak istiyor.
Tasarฤฑmฤฑ ve รผretimi oldukรงa karmaลฤฑk olan yarฤฑ iletkenler iรงin yรผksek oranda hem Ar-Ge hem de sermaye harcamasฤฑ gerekiyor.
Yarฤฑ ฤฐletken Endรผstrisi Derneฤi (SIA) ile Boston Consulting Group’un raporu, gelecek 10 yฤฑlda yarฤฑ iletkenlere yรถnelik artan talebin karลฤฑlanabilmesi iรงin kรผresel olarak Ar-Ge ve sermaye harcamalarฤฑna yaklaลฤฑk 3 trilyon dolarlฤฑk yatฤฑrฤฑm yapฤฑlmasฤฑ gerekeceฤini ortaya koyuyor.
Rapora gรถre, elektronik tasarฤฑm otomasyonu, รงip tasarฤฑmฤฑ ve geliลmiล รผretim ekipmanlarฤฑ gibi Ar-Ge yoฤun faaliyetlerde ABD baลฤฑ รงekerken, Doฤu Asya, hรผkรผmet teลvikleriyle desteklenen bรผyรผk sermaye yatฤฑrฤฑmlarฤฑnฤฑn yanฤฑ sฤฑra saฤlam altyapฤฑya ve vasฤฑflฤฑ iลgรผcรผne eriลim gerektiren yonga imalatฤฑnda รถn plana รงฤฑkฤฑyor.
รin ise nispeten daha az beceri ve daha รงok sermaye gerektiren montaj, paketleme ve testte lider konumda bulunurken, deฤer zincirinde geniลlemek iรงin gรผรงlรผ bir ลekilde yatฤฑrฤฑm yapฤฑyor.
En รงok ticareti yapฤฑlan 4’รผncรผ รผrรผn
รipler, ham petrol, rafine petrol ve arabalarฤฑn ardฤฑndan dรผnyada en รงok ticareti yapฤฑlan 4’รผncรผ รผrรผn olurken, kรผresel tรผketimin yรผzde 25’ini gerรงekleลtiren ABD ve รin bu alandaki en bรผyรผk pazarlar olarak dikkati รงekiyor.
Uzmanlar, sektรถr temsilcileri ve hรผkรผmetlerin, pazarlara, teknolojilere, sermayeye ve kabiliyetlere kรผresel รงapta eriลimi kolaylaลtฤฑrmak ve tedarik zincirini daha dayanฤฑklฤฑ hale getirmek iรงin iล birliฤi yapฤฑlmasฤฑ gerektiฤinin altฤฑnฤฑ รงiziyor.
รip รผretim kapasitesinin yaklaลฤฑk yรผzde 75’i yรผksek sismik aktivite ve jeopolitik gerilimlere รถnemli รถlรงรผde maruz kalan bir bรถlge olan รin ve Doฤu Asya’da yoฤunlaลฤฑyor. Ayrฤฑca, dรผnyanฤฑn en geliลmiล yarฤฑ iletken รผretim kapasitesinin รงoฤu Gรผney Kore ve Tayvan’da bulunuyor.
Bu bรถlgelerde doฤal afet, altyapฤฑ sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ veya kรผresel รงatฤฑลmalar yaลanmasฤฑ halinde รงip tedarikinde ciddi kesintilere neden olabileceฤi belirtiliyor.
Tamamen “kendi kendine yeten” yerelleลtirilmiล tedarik zincirlerinin รถnemli รถlรงรผde artan maliyetler yaratacaฤฤฑ ve yarฤฑ iletken fiyatlarฤฑnda yรผzde 35-65’lik bir artฤฑลa yol aรงacaฤฤฑ da รถngรถrรผlรผyor.
ลirketler destek arayฤฑลฤฑnda
Yarฤฑ iletken ลirketlerinin, yapay zeka, nesnelerin interneti veya otonom araรงlar gibi uygulamalarฤฑ gรผรงlendirmek amacฤฑyla gittikรงe daha sofistike รงipler geliลtirmek iรงin, yฤฑllฤฑk 90 milyar dolarฤฑn รผzerinde Ar-Ge’ye yatฤฑrฤฑm yapmaya devam etmesi gerekiyor. Bu tutar, kรผresel yarฤฑ iletken satฤฑลlarฤฑnฤฑn yaklaลฤฑk yรผzde 20’sine denk geliyor.
Dรผnyada geliลmiล yarฤฑ iletkenleri TSMC, Samsung ve Intel gibi ลirketler รผretiyor. Intel, Avrupa’da fabrika kurup รผretim yapmasฤฑ iรงin politika yapฤฑcฤฑlardan 10 milyar dolarlฤฑk destek talep ediyor.
รiplere yรถnelik talebin รถnรผmรผzdeki birkaรง yฤฑl iรงinde muazzam bir ลekilde artmasฤฑ beklenirken, ABD’li รงip รผreticisi Intel’in Avrupa รผlkeleriyle bu yeni fabrika iรงin bu yaz anlaลacaฤฤฑ รถngรถrรผlรผyor.
Sektรถr gelecek yฤฑllarda yรผksek vasฤฑflฤฑ รงalฤฑลan sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ yaลayabilir
รte yandan yรผksek vasฤฑflฤฑ รงalฤฑลanlar, รงip gibi Ar-Ge yoฤun bir sektรถr iรงin kritik รถneme sahip bulunuyor. Ancak sektรถrรผn gelecek yฤฑllarda inovasyonun hฤฑzฤฑnฤฑ sฤฑnฤฑrlayabilecek bir yรผksek vasฤฑflฤฑ รงalฤฑลan sฤฑkฤฑntฤฑsฤฑ riskiyle karลฤฑ karลฤฑya olduฤu belirtiliyor.
Yetenekli รงalฤฑลan eksikliฤinin endรผstrinin faaliyetleri iรงin bรผyรผk รถlรงekli bir kesinti tehdidi oluลturmasa da gelecek yฤฑllarda hฤฑzlฤฑ ve aralฤฑksฤฑz inovasyonu sรผrdรผrme becerisini รถnemli รถlรงรผde zayฤฑflatabileceฤi kaydediliyor.
Kรผresel tedarik kesintilerine yรถnelik risklere karลฤฑ hรผkรผmetlerin piyasa odaklฤฑ teลvik programlarฤฑnฤฑ hayata geรงirmesi gerektiฤi vurgulanฤฑyor. Ar-Ge ve teknoloji standartlarฤฑ konusunda kรผresel ticareti ve uluslararasฤฑ iล birliฤini daha da teลvik etmek iรงin adฤฑmlar atฤฑlmasฤฑ gerektiฤi belirtiliyor.
