Dolar, perลembe gรผnรผ ABD imalat sektรถrรผndeki hammadde maliyetlerinin artฤฑลฤฑna iลaret eden ekonomik verilerin enflasyon endiลelerini kรถrรผklemesiyle yaklaลฤฑk bir buรงuk yฤฑlฤฑn zirvesine yรผkseldi. Fransa’nฤฑn bรผtรงe planฤฑnฤฑn aรงฤฑklanmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan euroda yaลanan deฤer kaybฤฑ da dolara destek verdi. Dรผnyanฤฑn baลlฤฑca para birimini altฤฑ bรผyรผk rakibine karลฤฑ izleyen dolar endeksi yรผzde 0,6 yรผkseliลle 102,03 seviyesine รงฤฑkarak 9 Nisan 2025’ten bu yana en yรผksek dรผzeyine ulaลtฤฑ.
ISM verileri ve tahvil piyasasฤฑndaki hareket dolar รผzerinde etkili oldu
Dรถviz piyasasฤฑ katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑnฤฑn beklentilerin altฤฑnda kalan bir enflasyon raporunu deฤerlendirmesinin ardฤฑndan, Tedarik Yรถnetimi Enstitรผsรผ’nรผn (ISM) ABD imalat sektรถrรผne iliลkin son raporu piyasalardaki havayฤฑ yeniden deฤiลtirdi. ฤฐmalatรงฤฑlarฤฑn รถdediฤi hammadde ve girdi fiyatlarฤฑndaki deฤiลimi izleyen fiyat endeksi, aฤustosta 71,1 iken eylรผlde 77,9’a yรผkselerek ABD-ฤฐran geriliminin baลladฤฑฤฤฑ mart ayฤฑndaki 78,3 seviyesine yaklaลtฤฑ. Buna karลฤฑn ISM’nin ABD imalat sektรถrรผndeki genel ekonomik faaliyet gรถstergesi, eylรผlde dokuzuncu ay รผst รผste geniลleme kaydetti.
Verilere raฤmen ABD Hazine tahvil piyasasฤฑ perลembe gรผnรผ bir miktar soluklandฤฑ ve uzun vadeli tahvilleri 20 yฤฑlฤฑn รผzerindeki zirvelere taลฤฑyan sert satฤฑล dalgasฤฑ durdu. Gรถsterge niteliฤindeki 10 yฤฑllฤฑk tahvil getirisi 6,5 baz puan dรผลรผลle yรผzde 5,246 seviyesinde kapanฤฑrken, 30 yฤฑllฤฑk tahvil getirisi 2,3 baz puan gerileyerek yรผzde 5,616 seviyesine indi. Piyasalarฤฑn odaฤฤฑ ลimdi cuma gรผnรผ aรงฤฑklanacak tarฤฑm dฤฑลฤฑ istihdam verisine รงevrildi; bu veri Federal Rezerv’in gelecekteki faiz adฤฑmlarฤฑna dair yeni ipuรงlarฤฑ sunacak. รarลamba gรผnรผ aรงฤฑklanan gรถstergeler gรผรงlรผ ABD ekonomik bรผyรผmesine, dayanฤฑklฤฑ bir iลgรผcรผ piyasasฤฑna ve yavaลlayan enflasyona iลaret etmiล, bu durum ekim ayฤฑ Fed faiz artฤฑrฤฑm beklentilerinde belirgin bir azalmaya yol aรงmฤฑลtฤฑ.
Fransa’nฤฑn bรผtรงe hedefleri euroyu baskฤฑladฤฑ
Avrupa tarafฤฑnda gรถzler Fransa’nฤฑn 2027 yฤฑlฤฑna iliลkin bรผtรงe tasarฤฑsฤฑna รงevrildi. Perลembe gรผnรผ sunulan metinde, kamu aรงฤฑฤฤฑnฤฑn gayrisafi yurt iรงi hasฤฑlaya (GSYH) oranฤฑnฤฑn yรผzde 5 olarak hedeflendiฤi belirtildi. Fransa’nฤฑn bu yฤฑl bรผtรงe aรงฤฑฤฤฑnฤฑn GSYH’nin yรผzde 5,4’รผne ulaลmasฤฑ, kamu borcunun ise GSYH’nin yรผzde 120’sine yaklaลmasฤฑ beklenirken รผlke ciddi mali sorunlarla karลฤฑ karลฤฑya bulunuyor. Fransฤฑz devlet tahvilleri (OAT) sert yรผkseliล gรถsterdi; gรถsterge niteliฤindeki 10 yฤฑllฤฑk borรงlanma maliyeti Temmuz 2002’den bu yana en yรผksek seviyesine รงฤฑkarken, Fransฤฑz ve Alman tahvilleri arasฤฑndaki getiri farkฤฑ geniลledi.
Fransa Baลbakanฤฑ Sรฉbastien Lecornu, konuyla ilgili sosyal medya paylaลฤฑmฤฑnda “Toplamda, aรงฤฑฤฤฑ yรผzde 4,8’e indirmek iรงin 54 milyar euro (60,71 milyar dolar) tutarฤฑnda bir รงaba sรถz konusu. Savunma harcamalarฤฑmฤฑz iรงin yeni รงabayฤฑ da eklediฤimizde aรงฤฑk yรผzde 5’e รงekilecek” ifadelerini kullandฤฑ. Bu geliลmelerin ardฤฑndan euro yรผzde 0,7 deฤer kaybederek 1,1243 dolara geriledi ve 17 Haziran’dan bu yana en kรถtรผ gรผnlรผk performansฤฑnฤฑ kaydetti.
Macquarie’de kรผresel dรถviz ve faiz stratejisti Thierry Wizman, konuya iliลkin deฤerlendirmesinde ลu ifadeleri kullandฤฑ: “Gรถzlemciler dรผn Fransa ve Almanya’nฤฑn devlet tahvili getirileri arasฤฑndaki geniลleyen farkฤฑ fark etmeye baลladฤฑ ve bu doฤruydu. ABD’deki yรผkselen getiriler ABD’nin artan temerrรผt riskine baฤlanamazken, Fransa’nฤฑn kredi temerrรผt takasฤฑ fiyatlamasฤฑndan gelen sinyal, OAT/Bund farkฤฑnฤฑn geniลlemesinin Fransa’daki daha yรผksek egemen temerrรผt riskinden kaynaklandฤฑฤฤฑnฤฑ gรถsteriyor.” Wizman sรถzlerine ลรถyle devam etti: “Bunun nedeninin bรผyรผk รถlรงรผde siyasi olduฤunu dรผลรผnรผyoruz; Fransa’daki nisan seรงimleri aลฤฑrฤฑ saฤ ile aลฤฑrฤฑ solu karลฤฑ karลฤฑya getirebilir ve bu durum beklenen mali uyumu belirsiz bir sรผre askฤฑda bฤฑrakabilir. Euro bu korkunun etkisini henรผz tam olarak hissetmedi ama yakฤฑnda hissedebilir, bu da ลimdilik gรผรงlรผ bir dolar gรถrรผลรผne baฤlฤฑ kalmak iรงin bir neden.”
Yen, Japonya Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn karฤฑลฤฑk sinyalleriyle zayฤฑfladฤฑ
Japon yeni, Japonya Merkez Bankasฤฑ’ndan (BOJ) gelen karฤฑลฤฑk sinyallerin yakฤฑn vadeli faiz artฤฑrฤฑm beklentilerini zayฤฑflatmasฤฑyla yรผzde 0,5 deฤer kaybederek dolar karลฤฑsฤฑnda 158,17 seviyesine geriledi ve รงok haftalฤฑk dip seviyelere yaklaลtฤฑ. BOJ’un eylรผl ayฤฑ toplantฤฑsฤฑna iliลkin gรถrรผล รถzeti, yรถnetim kurulu รผyeleri arasฤฑnda faiz normalleลtirme hฤฑzฤฑ konusunda belirgin gรถrรผล ayrฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ ortaya koydu. Bazฤฑ politika yapฤฑcฤฑlar faizlerin hedefe daha hฤฑzlฤฑ yaklaลtฤฑrฤฑlmasฤฑnฤฑ savunurken, diฤerleri ikinci รงeyrekte iรง talebin daraldฤฑฤฤฑna dikkat รงekerek ekonominin sรผrdรผrรผlebilir ลekilde geniลleyip geniลlemediฤini sorguladฤฑ. Aรงฤฑklamanฤฑn ardฤฑndan para piyasalarฤฑ, BOJ’un 30 Ekim toplantฤฑsฤฑnda faiz artฤฑrma olasฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ hafta baลฤฑndaki yรผzde 30’un รผzerindeki seviyeden yรผzde 20’nin altฤฑna รงekti; buna karลฤฑn aralฤฑk ayฤฑndaki bir faiz artฤฑrฤฑmฤฑ piyasa katฤฑlฤฑmcฤฑlarฤฑ tarafฤฑndan tamamen fiyatlanmฤฑล durumda.
Dolar endeksi neden yรผkseldi?
Dolar endeksi, ABD imalat sektรถrรผnde hammadde maliyetlerinin artฤฑลฤฑna iลaret eden ISM verilerinin enflasyon endiลelerini artฤฑrmasฤฑ ve Fransa’nฤฑn bรผtรงe planฤฑ sonrasฤฑnda euronun deฤer kaybetmesiyle yรผzde 0,6 yรผkselerek 9 Nisan 2025’ten bu yana en yรผksek seviyesi olan 102,03’e รงฤฑktฤฑ.
Fransa’nฤฑn yeni bรผtรงe planฤฑ ne รถngรถrรผyor?
Fransa’nฤฑn 2027 bรผtรงe tasarฤฑsฤฑ, kamu aรงฤฑฤฤฑnฤฑn GSYH’ye oranฤฑnฤฑ yรผzde 5’e indirmeyi hedefliyor; bu kapsamda 54 milyar euroluk tasarruf รถngรถrรผlรผyor ve savunma harcamalarฤฑna yรถnelik ek รงabalar da plana dahil ediliyor.
