Dolar havuzu fikri Avrupalı yetkililer için bir can simidi oldu.
Avrupa’nın finansal istikrar yetkilileri, Donald Trump yönetimi altında ABD’ye olan bağımlılığı azaltmak amacıyla, merkez bankalarının elindeki dolarları bir havuzda toplayarak Federal Rezerv’in (Fed) finansman desteğine alternatif bir sistem oluşturmayı değerlendiriyor. İlk kez bildirilen bu görüşmeler, Fed’in bağımsızlığını sorgulayan ve ABD’nin küresel finans dünyasındaki baskın rolünü vurgulayan Trump’ın politikalarına karşı bir tepki olarak gelişti. Bu stratejik adım, Avrupa’nın finansal geleceği için dolar havuzunun kritik önemini vurguluyor.
Fed’in sağladığı tesisler, diğer merkez bankalarına dolar ödünç veriyor ve piyasa stresinin yaşandığı dönemlerde can simidi görevi görerek küresel finansal istikrarın korunmasına yardımcı oluyor. Bir düzineden fazla Avrupalı merkez bankası ve denetim yetkilisi, bu tesislerin Trump yönetimi tarafından bir silah olarak kullanılabileceği endişesini taşıdıklarını belirtti. Endişeler, özellikle Trump’ın ithalata uyguladığı gümrük vergilerinin küresel finans sisteminde yarattığı şok dalgalarının ardından, Nisan ayında zirveye ulaştı.
Dolar havuzu fikrinin sınırlı uygulanabilirliği
Görüşmelerin Avrupa Merkez Bankası (ECB) üst düzey politika yapıcıları düzeyinde değil, personel düzeyinde sürdüğü ve euro bölgesi ile bloğun dışındaki merkez bankalarının da dahil olduğu belirtildi. Bölgedeki bazı ulusal merkez bankaları bu fikri destekledi, ancak bazı kaynaklar, dolar havuzu oluşturmanın pratik zorluklarla karşılaşacağını ve uygulanabilir olmayabileceğini söyledi. Çin ve Japonya’nın benzeri girişimleri, Avrupalıların dolar havuzu fikrine ilham verdi.
ABD dışındaki merkez bankaları yüz milyarlarca dolarlık nakit paraya sahip olsa da, bu miktar dünyanın rezerv para biriminin ihraççısı olan Fed’in neredeyse dipsiz kaynaklarıyla karşılaştırılamaz. Uzmanlar, dolar havuzu oluşturmanın istikrarsızlık dönemleriyle başa çıkmaya yardımcı olabileceğini, ancak geniş çaplı piyasa türbülansını kontrol altına almak için yeterli olmayacağını vurguladı. Ayrıca rezervleri bir araya getirme girişimlerinin lojistik ve siyasi zorluklarla da karşılaşacağı ifade edildi.
Fed güvencesine rağmen en kötü senaryo hazırlığı
Fed Başkanı Jerome Powell’ın, Temmuz ayında ABD merkez bankasının diğer resmi kurumlara dolar likiditesi sağlama şeklini değiştirme planı olmadığını açıklamasıyla endişeler o zamandan beri azaldı. Ancak, Avrupalı yetkililer arasında alternatif bulma tartışmaları devam ediyor. Bu kapsamda, olası kriz anlarında Fed’e bağımlı olmayan bir dolar havuzu fikri masada kalıyor. Powell’ın güvenceleri, Avrupalı yetkililerin dolar havuzu fikrinden tamamen vazgeçmesine neden olmadı.
Yetkililer, Trump’ın yeni başkan seçme yetkisini kullanması durumunda Powell’ın görev süresinin sona ermesi olasılığı konusunda endişeli. Bir kaynak, Avrupalı yetkililerin en kötü senaryoyu dikkate almaları gerektiğini söyledi. Üst düzey bir merkez bankası yetkilisi, Fed’in swap işlemlerini durdurma yönünde herhangi bir ipucu vermesinin bile küresel finansal sistemde geniş çaplı bir strese yol açabileceğini belirtti.
Bu tür bir durumda, bir merkez bankasının dolar rezervlerini başka bir tarafa sunmasını savunmasının zor olacağını da sözlerine ekledi. Bu zorluklara rağmen, Fed’e alternatif oluşturma arayışı sürüyor.
Dayanıklılığı artırmak için ek önlemler
Avrupalı yetkililer, ABD’ye olan bağımlılığı azaltmanın yanı sıra, dayanıklılığı artırmak için başka önlemler de düşünüyorlar. Bu önlemler arasında kredi verenlerin denetimini artırmak yer alıyor.
Buna ek olarak, bankalardan Asya ve Orta Doğu gibi diğer pazarlarda dolar temin etme planları istemek ve kredi verenleri stres testine tabi tutmak da dahil. Tartışmalara katılan yetkililerden biri, merkez bankaları arasındaki her toplantıda ABD’ye bağımlı olmadan dayanıklılığı nasıl artırabilecekleri sorusunun gündeme geldiğini söyledi. Dolar havuzu tartışmaları, bu genel dayanıklılık arayışının bir parçası olarak öne çıkıyor.
