Kรผresel piyasalarda risk iลtahฤฑnฤฑn artmasฤฑyla birlikte yeni haftanฤฑn ilk iลlemlerinde ABD dolarฤฑ genelinde bir zayฤฑflama gรถzlenirken, dolar endeksi geriliyor. Asya piyasalarฤฑnฤฑn aรงฤฑlฤฑลฤฑnda, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’nฤฑn yeniden ticarete aรงฤฑlmasฤฑna yรถnelik diplomatik รงabalar ve anlaลma umutlarฤฑ ham petrol fiyatlarฤฑnฤฑ varil baลฤฑna 100 dolarฤฑn altฤฑna indirdi.
Petrol fiyatlarฤฑndaki bu sert dรผลรผล ve jeopolitik gerilimin yumuลama sinyalleri, yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑ gรผvenli liman niteliฤindeki ABD para biriminden uzaklaลtฤฑrarak daha riskli varlฤฑklara yรถneltti. Paylaลฤฑlan ilk verilere gรถre ABD $’ฤฑ, Japon yeni karลฤฑsฤฑnda yรผzde 0,2 deฤer kaybederek 158,87 yen seviyesine geri รงekildi.
Avrupa ortak para birimi euro ise $ karลฤฑsฤฑnda yรผzde 0,3 deฤer kazanarak 1,1642 $’a yรผkselirken, ฤฐngiliz sterlini yรผzde 0,4 artฤฑลla 1,3485 dolar seviyesinden iลlem gรถrdรผ. Kรผresel รถlรงekte birรงok finans merkezinin resmi tatil nedeniyle kapalฤฑ olmasฤฑ, Asya seansฤฑndaki likidite hacmini sฤฑnฤฑrlasa da dรถviz piyasalarฤฑndaki yรถn eฤilimini deฤiลtirmeye yetmedi.
Geliลmelerin ardฤฑndan emtia duyarlฤฑlฤฑฤฤฑ yรผksek para birimlerinden Avustralya dolarฤฑ yรผzde 0,4 deฤer kazancฤฑyla 0,7160 dolara, Yeni Zelanda dolarฤฑ ise yรผzde 0,5 yรผkseliลle 0,5877 dolara ulaลtฤฑ. Avustralya merkezli finans kuruluลu Westpac analistleri yayฤฑmladฤฑklarฤฑ araลtฤฑrma notunda, Sidney iลlemlerinin baลlamasฤฑyla risk algฤฑsฤฑnฤฑn desteklendiฤini ve ABD dolarฤฑnda genel bir satฤฑล dalgasฤฑnฤฑn baล gรถsterdiฤini kaydetti.
Analistler, bu durumun Avustralya $’ฤฑ gibi yรผksek getirili para birimlerine doฤrudan yaradฤฑฤฤฑnฤฑ ifade etti. Diฤer taraftan, hafta sonu gelen diplomatik aรงฤฑklamalar kalฤฑcฤฑ bir barฤฑล ve ticaret anlaลmasฤฑna dair beklentileri canlฤฑ tutsa da kฤฑrฤฑlgan yapฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผnรผ ortaya koyuyor.
ABD Baลkanฤฑ Donald Trump, cumartesi gรผnรผ yaptฤฑฤฤฑ aรงฤฑklamada, ฤฐran ile yรผrรผtรผlen mรผzakerelerde bir mutabakat zaptฤฑnฤฑn bรผyรผk รถlรงรผde ลekillendiฤini ve arabuluculuk yapan Pakistan ile birlikte ilerleme kaydedildiฤini belirtti.
Ancak Trump, pazar gรผnรผ Truth Social platformu รผzerinden yaptฤฑฤฤฑ ek deฤerlendirmede, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki ฤฐran gemilerine yรถnelik ABD ablukasฤฑnฤฑn, resmi bir anlaลma imzalanฤฑp onaylanana kadar tรผm kararlฤฑlฤฑฤฤฑyla yรผrรผrlรผkte kalacaฤฤฑnฤฑ vurguladฤฑ. Tahran yรถnetiminden ise bu aรงฤฑklamalara henรผz resmi bir yanฤฑt gelmedi.
Hรผrmรผz Boฤazฤฑ gรถrรผลmeleri emtia fiyatlarฤฑnฤฑ aลaฤฤฑ รงekiyor
Diplomatik cephedeki hareketlilik, enerji piyasalarฤฑnda doฤrudan karลฤฑlฤฑk bularak Brent petrol ve Batฤฑ Teksas tรผrรผ (WTI) ham petrol fiyatlarฤฑnda hฤฑzlฤฑ geri รงekilmeleri beraberinde getirdi. Uluslararasฤฑ en yaygฤฑn kullanฤฑlan Brent petrolรผn varil fiyatฤฑ yรผzde 5,1 oranฤฑnda belirgin bir dรผลรผลle 98,29 dolara gerilerken, ABD hafif petrolรผ (WTI) de yรผzde 5 oranฤฑnda deฤer kaybฤฑyla 91,76 dolardan alฤฑcฤฑ buldu.
Sektรถr temsilcileri ve emtia fonu yรถneticileri, Hรผrmรผz Boฤazฤฑ gibi kritik bir lojistik koridorun aรงฤฑlmasฤฑnฤฑn kรผresel arz gรผvenliฤini artฤฑracaฤฤฑnฤฑ, bu durumun da yakฤฑn dรถnemde fiyatlanan jeopolitik risk primini erittiฤini kaydetti. Piyasa aktรถrleri, siyasi liderlerden gelen aรงฤฑklamalarฤฑn ardฤฑndan somut bir anlaลmanฤฑn ne kadar sรผrede hayata geรงirilebileceฤi konusunda temkinli bir iyimserlik sergiliyor.
Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn uzun sรผredir bu tรผr mรผzakerelerde sabฤฑrlฤฑ olmaya alฤฑลtฤฑฤฤฑnฤฑ belirten uzmanlar, temel senaryonun halen bir uzlaลฤฑ yรถnรผnde aฤฤฑrlฤฑk kazandฤฑฤฤฑnฤฑ ifade ediyor. Melbourne merkezli Pepperstone Group Araลtฤฑrma Mรผdรผrรผ Chris Weston, hafta sonu gelen haber akฤฑลฤฑnฤฑn, takvim net olmasa bile piyasalardaki anlaลma inancฤฑnฤฑ kuvvetlendirdiฤini dile getirdi. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn diplomatik manevralarฤฑ yakฤฑndan izlediฤini aktaran Weston, petrol kanadฤฑndaki gevลemenin enflasyon beklentilerini de olumlu etkileyebileceฤini sรถzlerine ekledi.
Alternatif varlฤฑk sฤฑnฤฑflarฤฑnda ise kripto para piyasasฤฑ yeni haftaya hafif artฤฑลlarla baลladฤฑ; lider kripto para birimi Bitcoin yรผzde 0,6 yรผkseliลle 77.043,60 dolara ulaลฤฑrken, Ethereum yรผzde 0,4 deฤer kazancฤฑyla 2.099,77 dolardan iลlem gรถrdรผ.
Piyasalarda jeopolitik risklerin geleceฤe yรถnelik etkileri
Kรผresel enerji koridorlarฤฑnฤฑn gรผvenliฤi, makroekonomik istikrar ve merkez bankalarฤฑnฤฑn para politikasฤฑ kararlarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan her dรถnem kritik bir รถneme sahip olmuลtur. Hรผrmรผz Boฤazฤฑ’ndaki gerilimin azalmasฤฑ, kรผresel tedarik zincirlerindeki maliyet baskฤฑsฤฑnฤฑ hafifleterek geliลmiล รผlke ekonomilerinde enflasyonun kontrol altฤฑna alฤฑnma sรผrecini hฤฑzlandฤฑrabilir.
Petrol fiyatlarฤฑnฤฑn varil baลฤฑna 100 dolar sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn altฤฑnda kalฤฑcฤฑ olmasฤฑ, baลta ABD Merkez Bankasฤฑ (Fed) olmak รผzere bรผyรผk merkez bankalarฤฑnฤฑn faiz artฤฑrฤฑm dรถngรผlerinden ziyade gevลeme adฤฑmlarฤฑna odaklanmasฤฑnฤฑ kolaylaลtฤฑracaktฤฑr. Finansal analistler, petrol fiyatlarฤฑndaki dรผลรผล eฤiliminin devam etmesi durumunda dolar endeksi geriliyor eฤiliminin daha da belirginleลebileceฤini ve sermayenin geliลmekte olan piyasalara doฤru kayabileceฤini รถngรถrรผyor.
รnรผmรผzdeki gรผnlerde taraflarฤฑn imzalayacaฤฤฑ resmi metinler ve ablukanฤฑn kaldฤฑrฤฑlma hฤฑzฤฑ, kรผresel piyasalarฤฑn orta vadeli yรถnรผnรผ belirlemede en stratejik parametre olacaktฤฑr. Yatฤฑrฤฑmcฤฑlar, ham petrol arzฤฑnda yaลanacak olasฤฑ bir artฤฑลฤฑn emtia piyasalarฤฑndaki volatiliteyi azaltmasฤฑnฤฑ ve kรผresel bรผyรผme tahminlerini yukarฤฑ yรถnlรผ desteklemesini bekliyor.
