Dolar son iki ayın zirvesini gördü

Körfez bölgesinde tırmanan jeopolitik gerilimlerin risk iştahını baskılaması ve petrol fiyatlarını yukarı taşımasıyla birlikte, küresel piyasalarda dolar son iki ayın en yüksek seviyelerine yakın seyrediyor. Orta Doğu’dan gelen son haber akışıyla uluslararası emtia piyasaları hareketlenirken, ABD para birimi güvenli liman talebiyle gücünü koruyor.

Diğer taraftan Japon yeni, ekonomi yönetiminin döviz piyasasına doğrudan müdahale edebileceği kritik eşik olarak kabul edilen 160 seviyesinin hemen altında dalgalı bir seyir izliyor. Yatırımcıların riskli varlıklardan kaçış eğilimi, büyük ekonomilerin para birimleri üzerinde baskı oluşturmaya devam ediyor.

İran’ın Kuveyt’teki uluslararası havalimanını hedef alan ve T1 terminal binasında ciddi hasara yol açarak uçuşların durdurulmasına neden olan insansız hava aracı saldırısı, bölgedeki kırılgan ateşkesi tamamen sarstı.

Bu gelişmenin hemen ardından ABD ordusunun Hürmüz Boğazı yakınlarında misilleme saldırıları gerçekleştirmesi, diplomatik çözüm umutlarını zayıflatırken küresel enerji arzı güvenliğine yönelik endişeleri yeniden alevlendirdi. Yaşanan bu sıcak çatışma ortamında Avrupa ortak para birimi euro 1,1604 dolar seviyesinde yatay kalırken, İngiliz sterlini de Asya seansında 1,3424 dolar ile sakin bir görünüm sergiledi.

Küresel piyasalarda dolar güvenli liman talebiyle destekleniyor

Asya piyasalarındaki işlemlerde küresel piyasalarda dolar, yatırımcıların güvenli liman arayışının merkezinde yer almayı sürdürüyor. ABD para biriminin en önemli rakipleri karşısındaki değerini ölçen dolar endeksi, bir önceki seansta 7 Nisan’dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşmasının ardından bugün 99,47 puandan işlem görüyor.

Piyasa uzmanları, jeopolitik risklerin küresel tahvil faizlerini ve petrol fiyatlarını eş zamanlı olarak yukarı çekmesinin doların rezerv para statüsünü periyodik olarak tahkim ettiğini kaydediyor. Finans kurumlarının analizlerinde, mevcut makroekonomik görünüm altında ABD doları için kalıcı bir ayı piyasası ya da sert bir değer kaybı senaryosunun zayıf olduğu, para biriminin güçlü ancak belirli bir bant içinde kalacağı öngörülüyor.

Ekonomik veri tarafında ise ABD’de hizmet sektöründeki girdi fiyatlarının son dört yılın en yüksek seviyesine fırlaması, enflasyonist baskıların kalıcı olabileceğine işaret etti. Bu durum, piyasa analistlerinin ve ekonomistlerin ABD Merkez Bankası’nın (Fed) politika faizini gelecek yılın derinliklerine kadar mevcut yüksek seviyelerde tutacağı yönündeki beklentilerini kuvvetlendirdi.

Küresel büyüme projeksiyonlarında yaşanan bu değişimler, risk hassasiyeti yüksek olan Avustralya dolarını 0,7132 seviyesinde dengede tutarken, Yeni Zelanda doları son bir haftanın en düşük seviyesinden gelen alımlarla yüzde 0,2 değer kazanarak 0,5872 dolara yükseldi.

Japon yeni müdahale sınırında ve faiz artışı sinyali

Dolar karşısında 159,91 seviyesine kadar gerileyen Japon yeni, ekonomi yönetiminin sözel uyarılarının ardından kayıplarının bir kısmını geri alsa da baskı altında kalmaya devam ediyor. Yen, hafta içinde 30 Nisan’dan bu yana ilk kez 160 kritik sınırını aşmış ve Tokyo’nun döviz piyasasına yönelik milyarlarca dolarlık doğrudan müdahale riskini en üst seviyeye taşımıştı. Finansal piyasalarda 160 seviyesi, Japonya finans bakanlığı ve merkez bankası için kırmızı çizgi olarak değerlendiriliyor.

Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, döviz piyasasındaki aşırı oynaklığa karşı her an gerekli adımları atmaya hazır olduklarını ifade ederek sözel müdahalelerin dozunu artırdı.

Gelişmeleri değerlendiren Japonya Merkez Bankası (BoJ) Başkanı Kazuo Ueda, enerji maliyetlerindeki artışın getirdiği ikincil enflasyon risklerinin ekonomik durgunluk endişelerini gölgelemesi durumunda faiz artışı konusunun masada olacağını vurguladı.

Ueda’nın bu çıkışı, bankanın haziran ayı toplantısında yeni bir faiz artışı kararı alma ihtimalinin oldukça yüksek olduğunu gösteriyor. Uluslararası yatırım bankalarının analistleri, BoJ’un gecikme riskine karşı şahin tonunu belirgin şekilde sertleştirdiğini ve para politikasında sıkılaşma adımlarının devam edeceğini tahmin ediyor.

Öte yandan jeopolitik risklerden olumsuz etkilenen kripto para piyasalarında ise sert satışlar görüldü; lider kripto varlık Bitcoin son dört ayın en düşük seviyesine gerileyerek yüzde 2,8 değer kaybıyla 63.119 dolara çekilirken, Ether de benzer şekilde gerileyerek 1.786 dolardan işlem gördü.

Orta Doğu gerilimi ve küresel enflasyon beklentileri

Körfez bölgesindeki çatışma dinamikleri, küresel ekonomide halihazırda kırılgan olan arz zincirlerini ve makroekonomik dengeleri doğrudan tehdit ediyor. Enerji koridorlarının kalbinde yaşanan bu hareketlilik, ham petrol fiyatlarında kalıcı bir yükseliş trendini tetiklerken, sanayileşmiş ülkelerin imalat maliyetlerini ve tüketici fiyat endekslerini yukarı yönlü baskılıyor.

Uzmanlar, emtia fiyatlarındaki bu volatilite devam ettiği sürece merkez bankalarının dezenflasyon süreçlerinin sekteye uğrayabileceğini ve yüksek faiz ortamının öngörülenden çok daha uzun süre küresel piyasalarda hakim olabileceğini belirtiyor.

Gelecek döneme ilişkin piyasa projeksiyonlarında, küresel risk iştahının seyrini büyük ölçüde Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin boyutu ve büyük ekonomilerin para politikası kararları belirleyecek.

Eğer jeopolitik riskler tırmanmaya devam ederse, yatırımcıların güvenli liman olarak ABD doları ve devlet tahvillerine yönelmesiyle küresel piyasalarda dolar endeksinin kazançlarını genişletmesi kaçınılmaz görünüyor.

Buna karşın, Japonya Merkez Bankası’nın atacağı olası bir faiz artışı adımı, yen üzerindeki spekülatif satış baskısını hafifletebilecek yegane yerel dinamik olarak izleniyor. Katılımcıların odak noktası, hem Orta Doğu’dan gelecek diplomatik haberlerde hem de önümüzdeki günlerde açıklanacak olan küresel büyüme ve istihdam verilerinde kalmaya devam edecek.

Selim Soydan

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunu. 2010 yılından Türkiye'nin önde gelen gazetelerinin dijital servislerinde teknoloji ve finans konularında yazı haberlere imza attı