Tรผrkiye Hazinesi gรถrรผlmemiล bir hฤฑzda borรงlanฤฑrken, son 3 yฤฑldฤฑr sadece yurt dฤฑลฤฑ piyasalardan deฤil yurt iรงi piyasalardan da dรถviz ve altฤฑn cinsi borรงlanmayฤฑ hฤฑzla artฤฑrdฤฑ. Bunun sonucunda iรง borรง iรงinde dรถvize endekslilerin payฤฑ ilk kez bu yฤฑl temmuz sonunda yรผzde 30’un รผstรผne รงฤฑktฤฑ.
Sรถzcรผ’nรผn haberine gรถre Hazine ve Maliye Bakanlฤฑฤฤฑ Merkezi Yรถnetim Borรง ฤฐstatistikleri’ne gรถre, 2017’de 388 milyon TL ile sembolik bir tutarla baลlayan dรถvize endeksli borรงlanma hฤฑzla artarak, 2022’nin Temmuz sonunda 506 milyar 10 milyon TL’ye (yaklaลฤฑk 28 milyar dolar) ulaลtฤฑ.
Bu tutar Hazine’nin iรง ve dฤฑล toplam 3 trilyon 620 milyar 729 milyon TL’ye ulaลan borรงlarฤฑnฤฑn yรผzde 30.2’sini oluลturuyor. Hem dฤฑล hem de iรง borรงlanma sonucu merkezi yรถnetim borรงlarฤฑnฤฑn dรถviz oranฤฑ ise yรผzde 67.6’yฤฑ buluyor.
Hazine yurt iรงi piyasalardan dรถviz ve altฤฑn cinsi borรงlanmayฤฑ 2000’li yฤฑllarda bฤฑrakmฤฑลtฤฑ. Mali disiplin saฤlamak amacฤฑyla 2012 yฤฑlฤฑ itibarฤฑyla iรง piyasalardan sadece TL borรงlanฤฑldฤฑ. 2017 yฤฑlฤฑna gelindiฤinde ise bu strateji terk edildi. Hazine istatistiklerine gรถre, 2018 sonunda yurt iรงi piyasalardan 5.8 milyar lira tutarฤฑnda dรถviz ve altฤฑn cinsi borรงlanฤฑldฤฑ. ฤฐรงeriden dรถvizle borรงlanma 2019 itibarฤฑyla hฤฑzla artฤฑล gรถsterdi. ฤฐktisat teorisyenlerince, bir รผlkenin yurtiรงi piyasalarda yerli para birimi ile sabit faizle ve uzun vadeli borรงlanamamasฤฑ durumuna โyurt iรงi orijinal gรผnah’ ย olarak tanฤฑmlanฤฑyor ve ekonominin dolarize olduฤunu gรถsteriyor.
โTL’ye dรถn’ รงaฤrฤฑlarฤฑ anlamsฤฑz kalฤฑyor
Ekonomist Mahfi Eฤilmez, Hazine’nin iรง borรงlarฤฑ konusuna bloฤunda yer verdiฤi yazฤฑsฤฑnda, iรง borรงlanmanฤฑn yabancฤฑ parayla yapฤฑlmasฤฑnฤฑn dolarizasyon olgusunu besleyen yanlฤฑล bir politika olduฤunu belirtiyor. โBir devlet, kendi yurttaลlarฤฑndan, kendi bastฤฑฤฤฑ para dฤฑลฤฑnda bir parayla borรงlandฤฑฤฤฑ zaman kendi bastฤฑฤฤฑ paraya gรผvenmediฤi mesajฤฑnฤฑ vermiล olurโ ifadelerini kullanan Eฤilmez’e gรถre kendi yurttaลlarฤฑndan TL dฤฑลฤฑnda bir parayla borรงlanan devletin yurttaลlarฤฑna TL’ye dรถnmeleri yolunda yapacaฤฤฑ รงaฤrฤฑlar da anlamsฤฑz kalฤฑyor.
