Wall Street’te hisse senetlerinin önceki seansta kazanç kaydetmiş olmasının ardından ABD hisse senedi vadeli işlemleri 3 Haziran Salı gününe düşüşle başladı. Dow Jones ve diğer endeksler üzerinde baskı yaratan temel unsurlar arasında, ABD’nin ticaret ortaklarıyla yürüttüğü müzakerelerdeki son gelişmeler ve bu hafta açıklanacak önemli ekonomik veriler bulunuyor.
Reuters’ın haberine göre, ABD yetkilileri 90 günlük karşılıklı gümrük vergisi uygulamasının sona ermesinden önce ülkelerle tek tek anlaşmalar sağlamak için çabalarını yoğunlaştırdı ve Beyaz Saray’ın ülkelerden Çarşamba gününe kadar ticaret müzakereleri için en iyi tekliflerini sunmalarını istedi.
Bugün açıklanacak iş ilanı rakamlarının, Cuma günü kamuoyuyla paylaşılacak olan kritik tarım dışı istihdam raporu öncesinde iş gücü piyasasına ilişkin önemli ipuçları sunması bekleniyor.
Ayrıca, Taiwan Semiconductor Manufacturing Company Limited (TSMC) CEO’su da Trump’ın gümrük vergilerinin etkisine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İşte haftanın ikinci işlem gününde New York borsasında Dow Jones, S&P 500 ve Nasdaq’ta işlemler başlamadan önce bilinmesi gerekenler
1. Vadeli işlemlerde düşüş: Dow Jones endeksi ve ticaret gerilimi
ABD hisse senedi vadeli işlemleri Salı günü düşüş eğilimi gösteriyor. Yatırımcılar, küresel ticaret gerilimlerini ve hafta sonuna doğru açıklanacak önemli ABD istihdam rakamlarını yakından takip ediyor. TSİ 10:31 itibarıyla Dow Jones vadeli işlem sözleşmeleri 204 puan (yaklaşık %0,5) düşerken, S&P 500 vadeli işlemleri 28 puan (%0,5) ve Nasdaq 100 vadeli işlemleri 99 puan (%0,5) geriledi.
Risk iştahı, ABD ile Çin arasında yeniden alevlenen ticaret savaşı endişeleriyle bir miktar zayıflasa da, Dow Jones Sanayi Ortalaması ve diğer ana endeksler Pazartesi günü yükselişle kapanmıştı. ABD Başkanı Donald Trump, Çin’i kritik mineraller üzerindeki vergilerle ilgili uzlaşmayı ihlal etmekle suçladı; Pekin ise bu iddiayı yalanladı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent Pazar günü yaptığı açıklamada, Trump’ın konuyu yatıştırmak amacıyla Çinli mevkidaşı Xi Jinping ile yakında görüşeceğini söyledi. Vital Knowledge analistleri, yatırımcıların Trump’ın daha sert gümrük vergisi tehditlerinden geri adım attığına dair ortaya çıkan iddialara yanıt olarak ticaret konusunda daha şahin bir tutum sergileyip sergilemeyeceğini merakla beklediğini belirtti.
Yeniden alevlenen ticaret savaşı endişeleriyle ABD doları değer kaybetti, fiyatlarla ters orantılı hareket eden Hazine tahvili faizleri yükseldi ve geleneksel olarak güvenli liman varlığı olarak görülen altın üç haftanın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, Dow Jones üzerindeki baskıyı artıran faktörler arasında yer alıyor.
2. Beyaz Saray’dan Ticaret Hamlesi: Çarşamba Son Gün
Reuters’ın haberine göre, Trump yönetimi ülkelerden Çarşamba gününe kadar ticaret müzakereleri için en iyi tekliflerini sunmalarını istedi. Trump’ın birçok ülkeye uyguladığı kapsamlı karşılıklı gümrük vergilerini Temmuz ayında sona erdirmeye karar vermiş olmasıyla, Beyaz Saray’ın bir dizi özel anlaşma imzalamak için acele ettiği belirtildi.
Trump yetkilileri daha önce, bu erteleme süresince düzinelerce ayrı anlaşma imzalamayı hedeflediklerini açıklamışlardı. Bu erteleme, kısmen finansal piyasaların Nisan ayı başında “Kurtuluş Günü” etkinliğinde açıklanan büyük gümrük vergisi artışını büyük ölçüde reddetmesinden kaynaklanmıştı.
Ancak şu ana kadar açıklanan tek önemli anlaşma İngiltere ile yapılan anlaşma oldu.
Reuters’a göre, ABD Ticaret Temsilciliği’nden bir yetkili ticaret görüşmelerinin devam ettiğini belirtirken, ABD Hazine Bakanlığı Müsteşarı Michael Faulkender CNBC’ye verdiği demeçte müzakerelerin “çok iyi ilerlediğini” söyledi.
Reuters, ABD Ticaret Temsilciliği’nin müzakere ortaklarına gönderdiği taslak mektubu kaynak göstererek, ABD’nin ülkelerden, tarife dışı engellerin kaldırılmasına ilişkin planlar ve ABD’nin sanayi ve tarım ürünlerinin satın alınmasına yönelik tarife ve kota teklifleri dahil olmak üzere bir dizi kilit alanda en iyi tekliflerini sunmalarını istediğini bildirdi.
Reuters, dijital ticaret ve ekonomik güvenlik ile ilgili taahhütlerin ve diğer ülkeye özgü anlaşmaların da talep edildiğini ekledi. Bu müzakerelerin sonucu, Dow Jones endeksinin yönünü belirleyebilir.
3. Ekonomik Veri Takvimi: JOLTS ve İstihdam Piyasası Odakta
Ekonomik takvimin bugünkü (3 Haziran Salı) öne çıkan verisi, Trump’ın gümrük vergisi politikalarının genel iş gücü piyasasını nasıl etkileyebileceğine dair piyasalara, dolayısıyla Dow Jones gibi endekslere daha fazla fikir verebilecek olan en son İş İlanları ve İşgücü Devir Hızı Anketi (JOLTS) olacak.
Ekonomistler, iş gücü talebinin bir göstergesi olan iş ilanlarının Nisan ayında 7,110 milyona gerilemesini bekliyor; Mart ayında bu rakam 7,192 milyon olarak gerçekleşmişti. Diğer yandan, Mayıs ayı otomobil satış verileri de bugün açıklanacak. Analistler, bu rakamın son aylarda Trump’ın gümrük vergilerinin yürürlüğe girmesinden önce araç satın alan alıcılar tarafından desteklendiğini belirtti.
Yatırımcılar, bu talebin zayıflayıp zayıflamadığını merakla bekliyor. Genel ekonomi, gümrük vergileriyle ilgili kargaşaya rağmen geniş çaplı bir direnç gösterdi. Yine de, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD), ABD’nin bu yılki büyüme tahminini önceki %2,2’den %1,6’ya düşürdüğünü açıkladı. OECD, ABD’nin gümrük vergilerinin dünyanın en büyük ikinci ekonomisi olan Çin’in büyümesini de olumsuz etkileyeceğini, ancak bunun tüketim mallarına ilişkin devlet sübvansiyonları ile dengeleneceğini belirtti.
Özel sektörün Salı günü yaptığı bir araştırmaya göre ise Çin’de fabrika faaliyetleri Mayıs ayında sekiz ay sonra ilk kez daraldı. Bu veriler, Dow Jones üzerindeki genel ekonomik beklentileri şekillendirecek.
4. TSMC CEO’sundan Gümrük Vergisi ve Yapay Zeka Değerlendirmesi
Tayvan Yarı İletken Üretim Şirketi (TSMC) CEO’su C.C. Wei, ABD’nin ticaret tarifelerinin çip üreticisi üzerinde bir miktar etkisi olduğunu, ancak yapay zeka talebindeki artışın ticaretin olumsuz etkilerini dengeleyeceğini söyledi.
Şirketin yıllık hissedarlar toplantısında konuşan Wei, TSMC’nin tarifelerdeki belirsizliğin artması nedeniyle müşteri eğilimlerinde herhangi bir değişiklik görmediğini ve durumun önümüzdeki aylarda netleşeceğini belirtti. Wei, “Gümrük vergileri TSMC’yi bir miktar etkiliyor, ancak doğrudan değil. Çünkü gümrük vergileri ihracatçılara değil ithalatçılara uygulanıyor. TSMC ise bir ihracatçı” dedi.
Wei’nin yorumları, dünyanın en büyük çip üreticisinin Nisan ayında güçlü bir ilk çeyrek karı açıklaması ve önümüzdeki yıllar için olumlu bir görünüm sunmasının ardından geldi. Teknoloji sektöründeki bu gibi gelişmeler, Dow Jones endeksindeki teknoloji ağırlıklı şirketleri de etkileyebiliyor.
5. Petrol Fiyatları Yükselişte:
Petrol fiyatları Salı günü yükseldi ve önceki seanstaki keskin artışını sürdürdü. ABD-İran nükleer anlaşmasına ilişkin belirsizlik ve Ukrayna ile Rusya arasındaki gerginliğin tırmanması, arzda yeni kesintilere yol açabileceğine işaret etti.
TSİ 10:31’de Brent vadeli işlemleri %0,8 artışla varil başına 65,13 dolara, ABD Batı Teksas Orta Kalite (WTI) vadeli işlemleri ise %0,9 artışla varil başına 63,09 dolara yükseldi.
İran’ın, on yıllardır süren nükleer anlaşmazlığı sona erdirmek için ABD’nin önerisini reddetmesi bekleniyor. Bu durumda yaptırımların devam etmesi ve İran’ın arzının kısıtlanması petrol fiyatlarını destekleyecektir.
Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC+) ve müttefikleri, Temmuz ayında üretim artışını günlük 411.000 varilde tutma konusunda anlaşmıştı ve bunun ardından her iki kontrat da önceki seansta yaklaşık %3 değer kazanmıştı.
Bu artış, piyasadaki bazı beklentilerin altında ve önceki iki ayla aynı seviyedeydi. Enerji fiyatlarındaki hareketler, Dow Jones endeksinde yer alan enerji şirketlerinin performansını ve genel enflasyon beklentilerini etkileyebilir.
