Dow Jones, faiz indirimi ve kazanç odaklı seyirle yükseliyor

ABD hisse senedi vadeli işlemleri, faiz indirimi beklentilerinin artmasıyla Çarşamba günü değer kazandı. Wall Street’te dalgalı bir günün ardından yatırımcılar, açıklanacak yeni kazanç raporlarına odaklandı.

Dow Jones Sanayi Endeksi vadeli işlemleri (YM=F) %0,3 oranında yükseldi. Öte yandan, S&P 500 (ES=F) ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 (NQ=F) kontratları da sırasıyla %0,4 ve %0,5 değer artışı gösterdi. Bu hareketler, piyasa genelindeki iyimserliği ve Dow Jones endeksinin toparlanma çabasını gösterdi.

Federal Rezerv Başkanı Jerome Powell’ın yorumları, ABD-Çin ticaret gerilimleri ve uzayan ABD hükümet kapanması karşısında piyasaların moralini yükseltiyor. Powell, Çarşamba günü yaptığı açıklamada, “istihdamdaki aşağı yönlü risklerin arttığı görülüyor” diyerek, ek faiz indirimlerinin olabileceği sinyalini verdi. Bu açıklama, Dow Jones yatırımcıları tarafından olumlu karşılandı.

Veri eksikliği belirsizlik yaratıyor

Federal hükümetin kapanması nedeniyle önemli verilerin açıklanmasının ertelenmesi sonucu ekonomiye dair içgörü eksikliği çeken Wall Street, Powell’ın bu açıklamalarını büyük bir ilgiyle karşıladı. Çarşamba günü önemli bir ekonomik raporun yayımlanması beklenmiyor. Bu durum, piyasaların odağını kazanç sezonuna kaydırdı.

Bank of America (BAC) ve Morgan Stanley (MS) bilançoları, Salı günü JPMorgan gibi büyük kurumların çizdiği tabloya katkı sağlayacak. PNC Financial (PNC) ve Abbott Laboratories (ABT) gibi şirketlerin bilançoları da açılış zili çalmadan önce açıklanacak. Bu kurumsal kazançlar, doğrudan Dow Jones Sanayi Endeksi’nin performansını etkileyecektir.

Salı günü, Washington ve Pekin arasındaki ticaret geriliminin yoğunlaşması, piyasalar için zorlu bir gün olmuştu. Donald Trump, Çin’in ABD’den soya fasulyesi satın almamasını gerekçe göstererek, bu ülkeye yeni ticaret kısıtlamaları getirmeyi düşündüğünü söyledi. Bu tehdit, Çin’in Güney Koreli gemi üreticisi Hanwha’nın ABD’deki beş iştirakine yeni yaptırımlar uygulaması sonrasında geldi.

Ticaret savaşlarının Dow Jones üzerinde yarattığı baskı devam ediyor. Bu arada Beyaz Saray, hükümetin uzayan kapanmasına hazırlık yapıyordu. Trump, bu hafta kesintiye uğrayacak federal programların listesini açıklayacağını belirtti ve Beyaz Saray bütçe ofisi, askeri ve kolluk kuvveti personeline ödeme yapmanın yollarını bulmaya çabaladı.

Nasdaq Bileşik Endeksi ve Dow Jones gelişmeleri

Yapay zeka etrafındaki coşku dalgasıyla güçlenen yarı iletken devi ASML, Çin’den gelen satışlarda önemli bir düşüş yaşanacağı uyarısında bulunarak çeyrek kazançlarına dair beklentileri zayıflatma tehdidi yarattı. Hollandalı şirket, büyük ölçüde yapay zeka patlamasının temelini oluşturan çiplerin üretiminde merkezi rol oynayan litografi araçlarına olan yoğun talep sayesinde kısa süre önce Avrupa’nın en büyük halka açık şirketi oldu.

CEO Christophe Fouquet, yapay zeka yatırımlarında “olumlu bir ivme” gördüklerini söyledi. Eylül ve Ekim aylarında yapay zeka şirketleri ile çip üreticileri arasında bir dizi anlaşma duyuruldu. Bu anlaşmalar, yeni gelişen teknolojiye yönelik coşkuyu artırırken, 1990’ların sonlarında yaşanan dotcom çılgınlığını anımsatan bir balon oluşacağına dair endişeleri de beraberinde getiriyor. ASML’nin en yakından takip edilen finansal göstergesi olan net siparişler, üçüncü çeyrekte 5,40 milyar avroya ulaşarak tahminleri aştı.

Ancak grup, 2025’in ilk dokuz ayında yeni araç satışlarının neredeyse üçte birini oluşturan Çin’de gelecek yıl satışlarda düşüş yaşanacağı konusunda uyardı. Bu durum, yapay zekadan büyük fayda sağlaması beklenen bir iş için ılımlı bir tahmin olan 2026’da satışların sabit kalacağı veya artacağı yönündeki öngörüye katkıda bulundu. Bu gelişmeler, Nasdaq Bileşik Endeksi gibi teknoloji ağırlıklı endekslerdeki duyarlılığı etkilemeye devam ederken, Dow Jones Sanayi Endeksi’ndeki teknoloji bileşenleri de yakından izleniyor.

OpenAI’nin planı ve finans piyasaları

Financial Times (FT), Çarşamba günü yayımladığı bir haberde, OpenAI’nin yapay zeka gelişimini ilerletmek için taahhüt ettiği 1 trilyon dolardan fazla harcamayı karşılamak üzere 5 yıllık bir plan üzerinde çalıştığını bildirdi.

Konuyla ilgili birçok kaynağa atıfta bulunan FT raporu, yapay zeka girişiminin planın bir parçası olarak yeni gelir kaynakları, borç ortaklıkları ve daha fazla fon toplama arayışında olduğunu belirtti. Raporda ayrıca, hükümetlere ve işletmelere daha özel ürünler sunmak için anlaşmaların da yapıldığı kaydedildi. Hala büyük ölçüde zarar eden bir işletme olduğu düşünüldüğünde, tüm bu çabalar OpenAI’nin borç yükümlülüklerini yerine getirmeye yönlendirilecek.

Şirketin sermaye yükümlülükleri, gelirinden çok daha yüksek ve bu durum Microsoft da dahil olmak üzere bazı yatırımcıları caydırıyor. Dow Jones Sanayi Endeksi’nde yer alan büyük teknoloji devlerinin performansı bu tür büyük teknoloji yatırımlarından etkileniyor. Bu büyük ölçekli yatırım planları, Dow Jones üzerindeki uzun vadeli yapıyı şekillendiriyor.

FT’ye göre OpenAI, Oracle Corporation, Nvidia, Advanced Micro Devices ve Broadcom’dan 26 gigawatt kapasite devralma taahhüdünde de bulundu. Bu devir, önümüzdeki on yıl içinde 1 trilyon dolardan fazla bir maliyete neden olabilir. Son raporlara göre OpenAI, 2025’in ilk yarısında yaklaşık 4,3 milyar dolar gelir elde ederken, 13,5 milyar dolar zarar kaydetti. Analistler, bu tür teknoloji hamlelerinin Dow Jones performansını destekleyebileceğini belirtiyor.

United Airlines ve Bej Kitap gündemi

Çarşamba günü birçok şirket son sonuçlarını açıklayacak ve böylece üçüncü çeyrek kazanç sezonu tam olarak başlayacak. Bu şirketler arasında, Çarşamba günü Wall Street’te kapanış zilinden sonra son rakamlarını açıklayacak olan United Airlines da bulunuyor. Yatırımcılar, havayolu şirketinin yılın geri kalanında seyahat talebinin nasıl gelişeceğini merakla bekliyor. United Airlines’ın performansı da zaman zaman Dow Jones Sanayi Endeksi’ne yansıyor.

Temmuz ayında, Chicago merkezli United, şirket için çok önemli bir merkez ve ABD’nin en yoğun havalimanlarından biri olan Newark havalimanındaki operasyonel kısıtlamaların üçüncü çeyrek kazançlarını olumsuz etkileyeceğini öngörmüştü. Ancak United, jeopolitik ve genel ekonomik belirsizliğin azalmasıyla birlikte, önceki üç aylık döneme kıyasla bu çeyrekte iş rezervasyonlarında çift haneli bir artış beklediğini de açıkladı.

Büyük kredi kuruluşları Bank of America ve Morgan Stanley ile ilaç şirketi Abbott Laboratories de bugünün kazanç gündeminde öne çıkacak diğer önemli kurumları ve bu şirketler Dow Jones üzerindeki etkiyi belirleyecek. Dow Jones’un seyri bu kazançlarla yakından ilişkilidir.

ABD hükümetinin uzun süren kapanması nedeniyle, dikkatler Çarşamba günü açıklanacak olan Fed’in Bej Kitap raporuna odaklandı. Amerikan ekonomisinin durumuna ilişkin anekdot niteliğindeki kanıtları bir araya getiren rapor, kapanma nedeniyle politika yapıcıların ve yatırımcıların alternatif veri kaynakları aramaya zorlanmasıyla birlikte geldi. Bu belirsizlik, Fed’in bu yılki faiz oranı yol haritasının görünümünü gölgeledi.

Merkez bankasının Eylül ayında yaptığı indirim, enflasyonun sabit kaldığına dair işaretlere rağmen, yavaşlayan işgücü piyasasını destekleme çabasıyla bağlantılıydı. Hem istihdam hem de fiyat artışlarına ilişkin verilerin eksikliği nedeniyle, yetkililerin 2025’in geri kalanında faiz kararlarına nasıl yaklaşacakları tartışma konusu olmaya devam ediyor. CME’nin FedWatch Aracı’nın gösterdiği gibi, piyasalar Fed’in 28-29 Ekim toplantısında ve Aralık ayında faizleri çeyrek puan düşüreceğinden neredeyse emindi. Bu durum, Dow Jones için bir destekleyici unsur oldu.

Murat Ali Oral

Tüm Yazıları

İstanbul Üniversitesi İngilizce İşletme Fakültesi'ni bitirdi. Çeşitli kurumlara bağlı olarak emtia ve özellikle altın piyasalarında trader ve danışmanlık yaptı. Medya sektöründe (Matriks, BloombergHT vb) uzun yıllar çeşitli pozisyonlarda çalıştı.