ABD Başkanı Trump’ın, ABD ile Çin arasındaki ticaret gerginliğini “her şey yoluna girecek!” diyerek hafifletmesinin ardından, ABD borsaları Pazartesi günü yükselişe geçerek Cuma günkü düşüşün ardından önemli bir toparlanma yaşadı. Bu gelişmenin en belirgin etkisi, kritik endekslerden Dow Jones Sanayi Endeksi’nde görüldü; endeks, yüzde 1 veya 400 puanın üzerinde bir artış gösterdi.
S&P 500 ve Nasdaq Bileşik endeksi sırasıyla yaklaşık yüzde 1,1 ve yüzde 1,5 değer kazanarak Nisan ayından bu yana en kötü günlerini geride bıraktı. Bu hareketlilik, Trump’ın 1 Kasım’dan itibaren Çin mallarına yüzde 100 ek gümrük vergisi uygulama tehdidini geri çekmesinin ardından geldi.
Bu tehdit, ABD ile Çin arasında tam kapsamlı bir ticaret savaşı çıkacağına dair endişeleri yeniden alevlendirmiş ve Wall Street’te ABD hisse senetlerinin değerinden yaklaşık 2 trilyon doların silinmesine neden olan bir satış dalgasına yol açmıştı. Ancak Trump’ın söylemindeki yumuşama, piyasaların derin bir nefes almasını sağladı ve Dow Jones’un toparlanma hızını artırdı.
Wall Street’teki ana endeksler, dünyanın en büyük iki ekonomisi arasında yaygın bir ticaret savaşı korkusunu yeniden canlandıran Trump’ın sosyal medya paylaşımlarının etkisiyle Cuma günü sert bir düşüş yaşamıştı. Pekin’in birçok sektörde kritik rol oynayan bazı nadir toprak elementleri üzerinde ihracat kontrollerini genişlettiğini açıklamasının hemen ardından Trump, Çin’den ABD’ye gelen mallara yüzde 100’e varan ek vergiler uygulayacağını duyurdu.
Dow Jones, ticaret gerginliğinden sonra güven tazeledi
Trump, ayrıca 1 Kasım’a kadar “tüm kritik yazılımlar” üzerinde yeni ABD ihracat kontrolleri uygulanacağı konusunda uyarıda bulundu ve bu ayın sonunda Güney Kore’de yapılacak zirvede Çinli mevkidaşı Xi Jinping ile görüşmek için artık bir neden kalmadığını ima etmişti. Ancak planlanan toplantının iptal edilmemesi de piyasalar için kısmi bir teselli kaynağı oldu.
Trump’ın açıklamaları, bu yılın başlarında ABD ile Çin arasında geçici bir uzlaşma sağlanmasının ardından ticaret geriliminin nispeten sakin bir dönemden geçtiği bir zamanda geldi. Bu durum, uluslararası gümrük vergilerinin artmasıyla ortaya çıkabilecek risklere ilişkin piyasa endişelerini yeniden alevlendirmişti. Ancak, Dow Jones Sanayi Endeksi’nin toparlanması, yatırımcıların güveninin yeniden tesis edildiğini gösteriyor. Dow Jones, yatırımcı hissiyatının olumluya döndüğünün bir işaretidir.
Trump, hafta sonu yaptığı açıklamada her şeyin “iyi” olacağını ve Washington’un Çin’e “zarar vermek” istemediğini söyleyerek daha yumuşak bir tutum sergiledi. Trump, Pazar günü Truth Social’da “Çin konusunda endişelenmeyin, her şey yoluna girecek! Saygıdeğer Başkan Xi sadece kötü bir an yaşadı” diye yazdı. “O, ülkesinin bir depresyon yaşamasına istemiyor, ben de istemiyorum. ABD, Çin’e zarar vermek değil, yardım etmek istiyor.”
Trump’ın bu yorumları, ekonomik zararın olasılığını vurgulayarak Pekin’e ticaret kısıtlamalarını gevşetmesi için baskı yapmaya devam etse de, tedirginliği yatıştırmayı amaçladı. Bu arada, Çin’in ihracat artışı Eylül ayında tahminleri aşarak ABD dışındaki ülkelerle ticaretini güçlendirdiğini kanıtladı. Pekin ise, ABD’ye yeni gümrük vergileri uygulamamasına rağmen, ABD’nin saldırganlığına gerekli bir tepki olarak nadir toprak elementleri ve ekipmanlarına yönelik ihracat kısıtlamalarını destekledi.
Bilanço sezonu ve yapay zeka heyecanı Dow Jones’u etkiliyor
Capital Economics analistleri bir notta, “Soğukkanlılık hakim olursa, bu son anlaşmazlık hala çözülebilir” dedi ve Trump ile Xi arasında planlanan toplantının “bir çıkış yolu” sağlayabileceğini ekledi. “Ancak her iki tarafın da rakibinin önce pes etmesini bekleyerek taviz vermeme riski açıkça var. Çin ekonomisi, ABD’nin gümrük vergileri karşısında birçok kişinin korktuğundan daha dirençli olduğunu kanıtlasa da, ABD ile daha derin bir uçurumun oluşması halinde önemli bir düşüş potansiyeli hala var.”
ABD ve Çin arasında süren ticaret savaşının yanı sıra, piyasalar yapay zeka konusundaki artan heyecanı da yakından takip ediyor. Bu heyecan, faiz oranlarının düşmesi umuduyla birlikte hisse senedi değerlerinin yükselmesine katkıda bulunuyor ve Dow Jones Sanayi Endeksi’nin genel performansını destekliyor. Müşteri AI yongaları tasarımcısı ve üreticisi OpenAI, 10 gigawattlık özel AI hızlandırıcıları ve bilgi işlem sistemlerini ortaklaşa geliştirmek ve uygulamak için çalıştıklarını duyurduktan sonra Broadcom hisseleri yüzde 6’nın üzerinde değer kazandı.
Bu arada, ABD hükümetinin kapanması ikinci haftasına girerken Wall Street önümüzdeki günlerdeki belirsizliğe hazırlanıyor. Çarşamba günü açıklanması beklenen tüketici enflasyonu raporu 24 Ekim’e ertelendi. Perakende satışlardan toptan enflasyona kadar diğer planlanan veriler de ertelenebilir, bu da piyasa ve Federal Rezerv’i ABD ekonomisinin durumu konusunda karanlıkta bırakabilir. Bu durum, Fed Başkanı Jerome Powell’ın Salı günü ekonomik görünüm ve para politikasını ele alacak konuşmasına dikkatleri çekiyor. Yatırımcılar, bu belirsiz ortamda Dow Jones üzerindeki etkileri değerlendiriyor.
Aynı zamanda, kazanç sezonu Wall Street’in en büyük bankalarının sonuçlarıyla başlıyor. JPMorgan Chase, Goldman Sachs, Wells Fargo ve Citigroup Salı günü, Bank of America ve Morgan Stanley ise Çarşamba günü sonuçlarını açıklayacak. Bloomberg verilerine göre, analistler altı büyük bankanın kârının geçen yılın üçüncü çeyreğine göre yüzde 6 artmasını bekliyor. Dow Jones’daki bankacılık hisseleri bu sezon yakından izlenmektedir.
Gelişmeler arasında altın, petrol ve Dow Jones
Bulut yazılım devi Oracle da bu hafta Las Vegas’ta merakla beklenen bir yapay zeka etkinliği düzenleyecek, ayrıca önümüzdeki günlerde ASML ve TSMC gibi büyük yarı iletken üreticilerinin kâr sonuçları açıklanacak. Dow Jones Endeksi’nin bu bilançolara vereceği tepki bekleniyor.
Banka kazançları da, genellikle üç aylık kurumsal raporlama döneminin başlangıcı olan bu dönemde açıklanacak. Wall Street’in en büyük kredi kuruluşlarından bazılarının daha geniş kapsamlı ekonomik yorumları, federal hükümetin kapanması nedeniyle resmi göstergelerin yetersiz kaldığı ve bu durumun yakın zamanda sona ereceğine dair pek bir işaret görülmediği bir dönemde, yatırımcılar tarafından büyük ilgi görecektir.
Altın fiyatları Pazartesi günü yeni rekor seviyelere sıçradı ve sarı metalin vadeli işlemleri ons başına 4.100 dolar sınırını aştı. Bunun nedeni, ABD-Çin ticaret geriliminin yeniden tırmanmasıyla güvenli liman varlıklarına olan talebin artmasıydı. Spot altın, yüzde 1,7 artışla ons başına 4.087,06 dolara yükseldi.
Diğer yandan, petrol fiyatları önceki seansta beş ayın en düşük seviyesine geriledikten sonra toparlandı ve ABD ile Çin arasındaki ticaret geriliminin sonunda yatışacağına dair umutları yansıttı. Brent ham petrol vadeli işlemleri yüzde 0,7 artışla varil başına 63,15 dolara, ABD Batı Teksas Orta Kalite ham petrol vadeli işlemleri ise yüzde 0,78 artışla varil başına 59,32 dolara yükseldi. Dow Jones gibi küresel piyasaların seyrinde etkili olan bu gelişmeler yakından takip edildi.
