Global Energy Monitor tarafฤฑndan dรผnya genelinde planlanan kรถmรผr santrallerinin yฤฑllฤฑk deฤerlendirmesinin 7’ncisi olarak yayฤฑmlanan Yรผkseliล ve รรถkรผล 2021: Kรถmรผrlรผ Termik Santrallerin Kรผresel Takibi raporuna gรถre, geรงen yฤฑl 37,8 gigavat kapasiteli kรถmรผrlรผ termik santral kapandฤฑ. 11,3 gigavatlฤฑk santrali kapatan ABD ile 10,1 gigavatlฤฑk santrali kapatan Avrupa Birliฤi (AB) รผyeleri, bu รผlkelerin baลฤฑnda yer aldฤฑ.
รte yandan geรงen yฤฑl devreye alฤฑnan 50,3 gigavat kรถmรผr kapasitesi bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 34 dรผลรผล gรถsterdi. Projelerin yeni tip koronavirรผs (Kovid-19) salgฤฑnฤฑ nedeniyle ertelenmesi ve planlama aลamasฤฑndaki santraller iรงin ortaya รงฤฑkan finansman zorluklarฤฑ bu dรผลรผลte etkili oldu.
รin, geรงen yฤฑl faaliyete geรงen kรถmรผrlรผ termik santral kapasitesinin yรผzde 76’sฤฑnฤฑ oluลturan 38,4 gigavatlฤฑk kapasiteyi tek baลฤฑna devreye aldฤฑ. รin’de devreye alฤฑnan kรถmรผrlรผ termik santral sayฤฑsฤฑndaki ani yรผkseliล, 2020’de dรผnyanฤฑn geri kalanฤฑnda devreden รงฤฑkarฤฑlan rekor kapasitede termik santralleri gรถlgeledi.
Geรงen yฤฑl inลaatฤฑ baลlayan kรถmรผrlรผ termik santrallerin kurulu gรผcรผ de bir รถnceki yฤฑla gรถre yรผzde 5 gerileyerek 27 gigavat oldu. รin dฤฑลฤฑndaki inลaatฤฑ baลlayan termik santral kurulu gรผcรผ ise bu dรถnemde yรผzde 74 dรผลรผลle 5,5 gigavat olarak hesaplandฤฑ.
Geรงen yฤฑl planlama aลamasฤฑnda olan 87,4 gigavatlฤฑk kรถmรผrlรผ termik santral kapasitesinin yรผzde 85’ini bulunduran รin, dรผnyadaki kรถmรผr santrallerinin yegane yatฤฑrฤฑmcฤฑsฤฑ olarak รถne รงฤฑktฤฑ.
รin haricindeki kรถmรผr kurulu gรผcรผ art arda รผรง yฤฑldฤฑr azalmasฤฑna raฤmen kรผresel kurulu gรผรงte, รin’deki kapasite artฤฑลlarฤฑna baฤlฤฑ olarak Paris Anlaลmasฤฑ’nฤฑn imzalandฤฑฤฤฑ 2015’ten beri ilk kez artฤฑล yaลandฤฑ.
Tรผrkiye’de ise 2015’te 59,2 gigavat olan izin-lisans aลamasฤฑndaki kรถmรผr kapasitesi, 2020’de 20,4 gigavata geriledi ve proje stokunda yรผzde 66 dรผลรผล gรถrรผldรผ. Geรงen yฤฑl 21, bu yฤฑl ise 5 kรถmรผr santrali projesi rafa kaldฤฑrฤฑlฤฑrken รin, Tรผrkiye ve Balkanlar’da yeni kรถmรผr projelerinin hayata geรงmesinde tek yatฤฑrฤฑmcฤฑ oldu.
Global Energy Monitor’da Kรถmรผr Programฤฑ Direktรถrรผ Christine Shearer, rapora iliลkin deฤerlendirmesinde, 2020’de birรงok รผlkenin, enerji planlarฤฑnda kรถmรผrรผn miktarฤฑnฤฑ azaltmak iรงin aรงฤฑklamalar yaptฤฑฤฤฑnฤฑ belirterek, “Dรผnyanฤฑn birรงok yerinde planlama aลamasฤฑndaki kรถmรผr santrallerinin, planlanan son santraller olmalarฤฑ oldukรงa olasฤฑ gรถrรผnรผyor.” ifadesini kullandฤฑ.
Avrupa ฤฐklim Eylem Aฤฤฑ (CAN Europe) Tรผrkiye Politika Koordinatรถrรผ รzlem Katฤฑsรถz ise “Tรผrkiye’deki eฤilim de enerji politikasฤฑnฤฑn, yeni kรถmรผr santrali yapma hedefini terk etmek ve rรผzgar ve gรผneล gibi yenilenebilir kaynaklarฤฑ daha etkin ลekilde teลvik etmek รผzere revize edilmesinin zamanฤฑnฤฑn geldiฤini gรถsteriyor. Hatta รถtesine geรงip, AB’deki gibi iลletmedeki kรถmรผr santrallerinin kapatฤฑlmasฤฑna yรถnelik adil ve hฤฑzlฤฑ bir enerji dรถnรผลรผmรผ ile kรถmรผrden รงฤฑkฤฑล planlarฤฑna baลlamamฤฑz gerekiyor.” deฤerlendirmesinde bulundu.
