JCR Eurasia Rating Baลkanฤฑ Orhan รkmen, son geliลmelerin yarattฤฑฤฤฑ siyasi belirsizlik ve kargaลa kapsamฤฑnda gรผndeme gelen yeni seรงim olasฤฑlฤฑklarฤฑ ve referandumun, dรผลรผk bรผyรผme dinamiklerini daha da zayฤฑflatabileceฤini, รถzel sektรถrรผn yavaล yavaล canlanmaya baลlayan yatฤฑrฤฑm bรผtรงelerini kesintiye uฤratacaฤฤฑnฤฑ iletti.
Yazฤฑlฤฑ bir deฤerlendirmede bulunan รkmen, “Yatฤฑrฤฑm ortamฤฑnฤฑ bozmaya devam eden bรถlgedeki ve รผlke iรงerisindeki askeri ลiddete, siyasi belirsizlik halinin de eklemlenmiล olmasฤฑ, yeni seรงim olasฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑn belirmesi, dรผลรผk bรผyรผme dinamiklerini ve yapฤฑsal reform aktivitelerini iyice zayฤฑflatabilecektir. Fiilen yaratฤฑlmฤฑล olan ฤฐcracฤฑ bir cumhurbaลkanฤฑnฤฑn sistem deฤiลikliฤi gerektiren hukuksal yapฤฑsฤฑnฤฑ baลkanlฤฑk sistemi adฤฑ altฤฑnda referanduma gรถtรผrecek รงoฤunluฤun normal koลullarda mevcut parlamento iรงerisinde saฤlanabileceฤini beklemiyoruz. Dolaysฤฑyla Tรผrkiyeโnin erken seรงim riskiyle tekrar karลฤฑ karลฤฑya kalmasฤฑ yรผksek olasฤฑlฤฑktฤฑr” diye konuลtu.
รkmen, ลunlarฤฑ sรถyledi:
“Uluslararasฤฑ ve bรถlgesel iliลkilerde ayrฤฑk ve zayฤฑf bir pozisyonda konumlanan, iรง politikada ise yรผkselen askeri ลiddet ve
artan toplumsal gerilimlerle karลฤฑ karลฤฑya kalan Tรผrkiyeโnin politik kฤฑrฤฑlganlฤฑฤฤฑ, son geliลmelerle yeniden bir รผst safhaya รงฤฑkmฤฑลtฤฑr.
Anayasal ve sistem deฤiลikliฤi รผzerinde mutabakat saฤlama giriลimlerinin baลarฤฑ ลansฤฑ azalmฤฑลtฤฑr.
Tรผrkiye yapฤฑsal sorun alanlarฤฑnฤฑ netleลtiremeden ve bunlara iliลkin รงรถzรผmlerini ortaya koyamadan, yerli ve uluslararasฤฑ
yatฤฑrฤฑmcฤฑlar ile hรผkumet arasฤฑndaki uyum sรผreci tam olarak ลekillenmeden yavaลlayan piyasa oynaklฤฑฤฤฑ tekrar artmaya baลlamฤฑลtฤฑr:
Mevcut konjonktรผrde piyasa oynaklฤฑฤฤฑnฤฑn azalmฤฑล olmasฤฑ, gรผnlรผk piyasa iniล ve รงฤฑkฤฑลlarฤฑn yavaลlamฤฑล olmasฤฑ, Tรผrkiyeโnin yapฤฑsal sorun alanlarฤฑnฤฑ ve bunlara iliลkin รงรถzรผmlerini ortaya koymasฤฑna yรถnelik fฤฑrsat yaratmฤฑล iken, yeni seรงim olasฤฑlฤฑklarฤฑnฤฑ ve referandumu tekrar gรผndeme getirecek ani bir siyasi belirsizliฤin oluลmasฤฑ piyasa oynaklฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑracaktฤฑr. Tรผrkiyeโnin yapฤฑsal sorun alanlarฤฑnฤฑ netleลtirmesini ve bunlara iliลkin รงรถzรผmlerini ortaya koymasฤฑnฤฑ bekliyoruz.
Tรผrkiyeโdeki siyasal yapฤฑdaki kargaลa hali yatฤฑrฤฑmcฤฑ tereddรผdรผnรผ artฤฑrmakta ve direkt olarak TLโnin deฤeri รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑyฤฑ artฤฑrmaktadฤฑr.
Tรผrkiye varlฤฑklarฤฑna karลฤฑ son bir kaรง gรผn iรงerisinde dฤฑล dรผnyada artan risk algฤฑsฤฑ, Tรผrkiyeโnin yรผksek risk primini daha da
artฤฑracaktฤฑr.
Tรผrkiyeโnin dฤฑล fonlama devamlฤฑlฤฑฤฤฑ stresli alandan รงฤฑkamamaktadฤฑr: Tรผrkiye’nin yรผksek risk priminin yatฤฑrฤฑmcฤฑlarฤฑn
cesaretini kฤฑrmasฤฑ, dฤฑล fonlama devamlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn Tรผrkiye aรงฤฑsฤฑndan stresli alanฤฑndan รงฤฑkamamasฤฑna neden olmaktadฤฑr. Ancak, Turizm sektรถrรผnรผn durgunluฤu giderilir ve yapฤฑsal reformlar devam ederse orta vadede Tรผrk ekonomisinin yรผksek dฤฑล finansman baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑn ve cari aรงฤฑk probleminin yรถnetilebilir ve ihmal edilebilir ฤฑlฤฑmlฤฑ bir seviyeye dรผลebileceฤini รถngรถrรผyoruz.
Enflasyonda kalฤฑcฤฑ bir iyileลme, kฤฑsa vadede ortaya รงฤฑkmayacaktฤฑr:
2016 bรผyรผmesinin temel dayanaฤฤฑnฤฑ gรผรงlรผ bir iรง talebin destekleyeceฤini ve dolayฤฑsฤฑyla enflasyonda kalฤฑcฤฑ bir iyileลmenin
kฤฑsa vadede ortaya รงฤฑkmayacaฤฤฑnฤฑ bekliyoruz.
Asgari รผcret artฤฑลฤฑ fiyat istikrarฤฑ รผzerinde รถnemli bir risk oluลturmuลtur: Asgari รผcret artฤฑลฤฑnฤฑn harcama yรถnรผnden bรผyรผmeye
katkฤฑsฤฑ olmasฤฑna raฤmen, popรผlist amaรงla yapฤฑldฤฑฤฤฑnฤฑ dรผลรผndรผฤรผmรผz bu asgari รผcret artฤฑลฤฑnฤฑ fiyat istikrarฤฑ aรงฤฑsฤฑndan รถnemli bir risk olarak deฤerlendiriyoruz.
รzel sektรถrรผn yรผksek dรถvizli borรง yapฤฑsฤฑ Tรผrkiyeโnin en รถnemli kฤฑrฤฑlganlฤฑk unsuru olarak devam etmektedir.
TLโnin deฤer kaybฤฑ, imalat sanayinin aลฤฑrฤฑ kapasiteye sahip alanlarฤฑnda arz gรผvenliฤini tehlikeye soktu: TLโnin deฤer kaybฤฑ
ihracatรงฤฑ bir rekabet avantajฤฑ yaratmadฤฑฤฤฑ gibi dolar cinsinden kรผresel piyasalarda ucuzlayan fiyatlarฤฑn ithalat รผzerindeki yarattฤฑฤฤฑ avantajฤฑ da yok ederek รผretici karlarฤฑnฤฑ azalttฤฑ. Ayrฤฑca, TLโnin deฤer kaybฤฑ, imalat sanayinin aลฤฑrฤฑ kapasiteye sahip alanlarฤฑnda arz gรผvenliฤinin tehlikeye girmesine sebep olmuล durumdadฤฑr.
Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn ve reel sektรถrรผn fonlama yapฤฑsฤฑnฤฑn dฤฑล finansmana yรผksek baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑ nedeniyle kรผresel likidite koลullarฤฑndaki deฤiลikliklerden ve gรผven kaybฤฑndan kaynaklanacak risklerin bulaลฤฑcฤฑlฤฑฤฤฑna her iki sektรถr de oldukรงa aรงฤฑktฤฑrlar.
Makroekonomik ortam Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn aktif kalitesi รผzerinde aลaฤฤฑ yรถnlรผ baskฤฑ kurmuล durumdadฤฑr.
Orta vadede Tรผrk bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผ, ek sermaye artฤฑลlarฤฑ yapmadan ve/veya varlฤฑk kategorilerinde ECAIโler tarafฤฑndan derecelendirilen alacaklar iรงin tespit edilen risk aฤฤฑrlฤฑklarฤฑnฤฑ kullanmadan mevcut yรผksek sermaye yeterlilik seviyelerini koruyamayacaktฤฑr: Aktif kalitesindeki bozulmalarla baล edebilecek yรผksek sermaye, yeterli likidite, operasyonel kapasite ve gerekli yรถnetim kalitesine sahip olmasฤฑ kฤฑsa vadede Tรผrkiye bankacฤฑlฤฑk sektรถrรผnรผn gรถrรผnรผmรผnรผ istikrarlฤฑ kฤฑlmaktadฤฑr. Ancak, orta vadede bankalarฤฑn รถlรงek bรผyรผklรผฤรผnรผ gรผncelleyip geliลtirmek, karlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ koruyup bรผyรผmek, TLโnin devam
etmesi muhtemel olan deฤer kayฤฑplarฤฑnฤฑn neden olacaฤฤฑ erozyonlarฤฑ telafi edebilmek iรงin sermaye artฤฑrmalarฤฑna ihtiyacฤฑ olacaktฤฑr.
Tรผrkiye, bรผtรงe ve kamu borรง dinamiklerinin saฤlฤฑklฤฑ yapฤฑsฤฑnฤฑ korumaktadฤฑr: Maliye politikasฤฑ disiplininin devamlฤฑlฤฑฤฤฑna dayalฤฑ olarak, uzun sรผren seรงim atmosferinin bozucu etkilerine karลฤฑ bรผtรงe ve kamu borรง dinamiklerinin dayanฤฑklฤฑlฤฑklarฤฑ test edilmiล ve saฤlฤฑklฤฑ yapฤฑlarฤฑnฤฑ korumaya devam etmiลtir.
Tรผrkiyeโnin dรถviz kazanฤฑm olanaklarฤฑnฤฑ, ekonominin uluslararasฤฑ entegrasyonunu ve kamu ihalelerindeki ลeffaflฤฑฤฤฑ artฤฑracak olan AB ile Tรผrkiye arasฤฑnda Gรผmrรผk Birliฤiโnin geniลleme sรผreci, son siyasi belirsizlik sebebiyle gecikecektir: AB ile Tรผrkiye Hรผkumeti arasฤฑnda Gรผmrรผk Birliฤi’nin geniลletilmesine yรถnelik gรถrรผลmelerin fiiline hayata geรงirilmesi halinde, Tรผrkiyeโnin rekabetรงi gรผcรผne baฤlฤฑ olarak Tarฤฑm hariรง diฤer hizmet ve sanayi dallarฤฑnda Tรผrkiye iรงin nette รถnemli bir dรถviz kazanฤฑm olanaฤฤฑ yaratacaฤฤฑnฤฑ, Tรผrkiyeโnin uluslararasฤฑ entegrasyonunu ve kamu ihalelerindeki ลeffaflฤฑฤฤฑnฤฑ
artฤฑracaฤฤฑnฤฑ รถngรถrรผyoruz. Ancak, tarฤฑm alanฤฑnda Tรผrkiyeโnin rekabet gรผcรผndeki eksiklikler giderilmeden AB ile Tรผrkiyeโnin arasฤฑndaki Gรผmrรผk Birliฤinin Tรผrkiye lehine avantajlฤฑ olacaฤฤฑnฤฑ รถngรถrmek oldukรงa zor. Ancak her ลeye raฤmen, iรงeride Batฤฑโya karลฤฑ artan negatif tansiyon AB ile Tรผrkiye arasฤฑnda Gรผmrรผk Birliฤiโnin geniลleme sรผrecini olumsuz etkilemektedir.”
