ฤฐngiltere’de yayฤฑmlanan haftalฤฑk Economist dergisi, Arjantin Pesosu ve Tรผrk Lirasฤฑ’nฤฑn (TL) ‘yine zor bir hafta geรงirdiฤini’ yazdฤฑ.
Economist’in yazฤฑlฤฑ baskฤฑsฤฑnda yer alan ‘Arjantin ve Tรผrkiye’nin para birimleri yine piyasalarฤฑn baskฤฑsฤฑ altฤฑnda’ baลlฤฑklฤฑ haberde, Salฤฑ gรผnรผ uluslararasฤฑ kredi derecelendirme kuruluลu Moody’s in 18 banka ve iki finans kuruluลunun notunu dรผลรผrmesi sonrasฤฑ TL’deki deฤer kaybฤฑnฤฑn sรผrdรผฤรผne dikkat รงekiliyor.
Haberde, Arjantin ve Tรผrkiye’nin “kur krizlerine” farklฤฑ yanฤฑtlar verdiฤi, ancak iki yaklaลฤฑmฤฑn da รงรถzรผm getirmemiล olduฤu belirtiliyor.
Economist’in haberi, Arjantin Devlet Baลkanฤฑ Mauricio Macri’nin รผlkesinin neden Uluslararasฤฑ Para Fonu IMF’ye ihtiyaรง duyduฤunu aรงฤฑkladฤฑฤฤฑ YouTube’da yayฤฑnlanan konuลmayฤฑ hatฤฑrlatarak baลlฤฑyor.
Macri videoda IMF’ye daha รถnce anlaลmaya vardฤฑklarฤฑ 50 milyar dolarlฤฑk borcun ilk รถdemesini erkene almasฤฑ talebinde bulunmuลtu. Arjantin halkฤฑna seslendiฤi videoda Macri, IMF kredisinin belirsizliฤi azaltacaฤฤฑnฤฑ ve piyasa gรผvenini tazeleyeceฤini sรถylemiล, IMF de 12 aลamalฤฑ รถdeme planฤฑnฤฑ yeniden gรถzden geรงireceklerini duyurmuลtu.
Dรผn Arjantin Merkez Bankasฤฑ, faizleri yรผzde 45’ten yรผzde 60’a รงฤฑkardฤฑ. Ancak bu faiz artฤฑrฤฑmฤฑna raฤmen pesonun รarลamba gรผnรผnden bu yana yรผzde 7 olan deฤer kaybฤฑ yรผzde 13’e yรผkseldi.
Arjantin’in IMF anlaลmasฤฑ uyarฤฑnca รงift hanelere yรผkselen enflasyonunu dรผลรผrmesi ve kamu harcamalarฤฑnฤฑ azaltmasฤฑ gerekiyor.
Economist’in haberi, Arjantin ve Tรผrkiye liderlerinin yaklaลฤฑmlarฤฑnฤฑ ลรถyle รถzetliyor:
“Macri piyasalarฤฑn hรผkรผmetin mali durumuna iliลkin gรผven kaybฤฑ yaลadฤฑฤฤฑnฤฑ kabul etti. Tรผrkiye Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan ise sฤฑk sฤฑk bunun tam aksini, yani kendilerinin piyasalara gรผvenmediklerini vurguluyor. Tรผrk Lirasฤฑ’ndaki sert deฤer kaybฤฑnฤฑ, ABD’li rahip Andrew Brunson’ฤฑn serbest bฤฑrakฤฑlmamasฤฑ sonrasฤฑ iki Tรผrk bakana yaptฤฑrฤฑm ve Tรผrkiye’ye รงelik ve alรผminyumda ek vergi uygulayan Amerika’nฤฑn aรงtฤฑฤฤฑ bir ekonomik savaล olarak gรถrรผyor.
“Tรผrkiye de Arjantin gibi inatรงฤฑ enflasyonla, yรผksek cari aรงฤฑkla ve dรถviz cinsi borรงlarla boฤuลuyor ancak Tรผrkiye’deki durum kamunun deฤil รถzel sektรถrรผn borรง yรผkรผnden kaynaklฤฑ.”
17 Aฤustos’ta Tรผrkiye’nin kredi notunu dรผลรผren Moody’s’in son olarak hafta baลฤฑ onlarca bankanฤฑn notunu dรผลรผrdรผฤรผ hatฤฑrlatฤฑlan haber, ลรถyle devam ediyor:
“Hazine ve Maliye Bakanฤฑ Berat Albayrak ekonominin bรผyรผk bir risk altฤฑnda olduฤu iddiasฤฑnฤฑ, kamu borcu ve hanehalkฤฑ borรงlarฤฑnฤฑn gรถrece dรผลรผk olmasฤฑnฤฑ gerekรงe gรถstererek reddetti. Lira bu aรงฤฑklamanฤฑn ardฤฑndan daha da dรผลtรผ.
“Nisan ayฤฑndan bu yana Arjantin ve Tรผrkiye kur krizlerine farklฤฑ yanฤฑtlar verdi. Arjantin agresif bir ลekilde faiz artฤฑrฤฑmฤฑna gitti ve IMF’den hemen yardฤฑm istedi. Tรผrkiye bunun aksine mali politikalarฤฑnฤฑ gecikmeli olarak ve dolaylฤฑ olarak sฤฑkฤฑlaลtฤฑrdฤฑ. IMF yerine de Katar gibi mรผttefiklerden finansal destek istedi. รรผnkรผ IMF’nin yardฤฑmฤฑ ilk aลamada Amerika’yla iliลkilerin รงรถzรผlmesini gerektirebilir. Bu iki geliลmekte olan piyasanฤฑn verdiฤi yanฤฑtlarฤฑn, farklฤฑlฤฑklarฤฑna raฤmen ortak bir รถzelliฤi var: ฤฐkisinin de ลu ana kadar iลe yaramadฤฑฤฤฑ gรถrรผlรผyor.”
