Ekonomistler, Tรผrkiye Cumhuriyet Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn (TCMB) politika faizini sabit tuttuฤu karar metninde, para politikasฤฑna iliลkin “sฤฑkฤฑ duruล” mesajฤฑnฤฑn korunduฤunu, yapฤฑlan yรถnlendirmeler doฤrultusunda bankanฤฑn olasฤฑ bir faiz indirimine ancak yฤฑlฤฑn son iki ayฤฑnda gidebileceฤini belirtti.
Merkez Bankasฤฑ, piyasa beklentileri doฤrultusunda politika faizini deฤiลtirmeyerek yรผzde 19 dรผzeyinde bฤฑraktฤฑ.
Karar metninde, sรถz konusu karara gerekรงe olarak; enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki yรผksek seviyeler gรถsterildi.
Gelecek dรถnem faiz oranlarฤฑnฤฑn seyri aรงฤฑsฤฑndan en รถnemli yรถnlendirme ise “Enflasyonda kalฤฑcฤฑ dรผลรผลe iลaret eden gรผรงlรผ gรถstergeler oluลana ve orta vadeli yรผzde 5 hedefine ulaลฤฑncaya kadar politika faizi, gรผรงlรผ dezenflasyonist etkiyi muhafaza edecek ลekilde, enflasyonun รผzerinde bir dรผzeyde oluลturulmaya devam edilecektir.” ifadeleri ile yapฤฑldฤฑ.
รte yandan karar metnine eklenen “Baลlฤฑca tarฤฑmsal emtia ihracatรงฤฑsฤฑ รผlkelerde yaลanan iklim koลullarฤฑnฤฑn kรผresel gฤฑda fiyatlarฤฑ รผzerine olumsuz yansฤฑmalarฤฑ gรถrรผlmektedir” ve “Uluslararasฤฑ tarฤฑmsal emtia ve gฤฑda fiyatlarฤฑndaki yรผksek seviyelere ilave olarak, bazฤฑ รผrรผnlerde iklim koลullarฤฑ kaynaklฤฑ arz yรถnlรผ etkilerin aรงฤฑlma etkileriyle birleลmesiyle temmuzda gฤฑda fiyatlarฤฑnda gรถzlenen artฤฑล, enflasyondaki yรผkseliลte belirleyici olmuลtur” cรผmleleri ile iklim koลullarฤฑnฤฑn gฤฑda enflasyonuna olumsuz etkilerine vurgu yapฤฑldฤฑ.
Karar metninde enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki yรผksek seviyeler dikkate alฤฑnarak, Enflasyon Raporu tahmin patikasฤฑndaki belirgin dรผลรผล saฤlanana kadar para politikasฤฑndaki mevcut sฤฑkฤฑ duruลun kararlฤฑlฤฑkla sรผrdรผrรผleceฤi vurgusu ise korundu.
“Para politikasฤฑ duruลuna iliลkin mesaj cรผmleler korundu”
AA Finans Analisti ve ekonomist Haluk Bรผrรผmcekรงi, TCMB’nin politika faizini beklentilere paralel deฤiลtirmemesinin, TL aรงฤฑsฤฑndan nรถtr bir geliลme olduฤunu sรถyledi.
TCMB’nin faizi deฤiลtirmeme gerekรงesini, parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn krediler ve iรง talep รผzerindeki yavaลlatฤฑcฤฑ etkilerinin gรถzlenmesi olarak aรงฤฑkladฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Bรผrรผmcekรงi, para politikasฤฑ duruลuna iliลkin mesaj cรผmlelerin de korunduฤuna iลaret etti.
Bรผrรผmcekรงi, temmuz sonunda yayฤฑmlanan son Enflasyon Raporu’nda 2021 sonu tahminini yรผzde 14,1 seviyesine yรผkseltildiฤini anฤฑmsatarak, “Kurulun ekonomiye iliลkin deฤerlendirmelerinde iktisadi faaliyetin รผรงรผncรผ รงeyrekte de gรผรงlรผ seyrettiฤi, enflasyonun ise yaz aylarฤฑnda oynaklฤฑk gรถstereceฤi belirtildi. Enflasyona iliลkin deฤerlendirmede, temmuz enflasyonundaki yรผkseliล tarฤฑmsal emtia ve arz yรถnlรผ etkilerin gฤฑda enflasyonunu yรผkseltmesi ile iliลkilendirilirken, aรงฤฑlmanฤฑn etkisiyle yaz aylarฤฑnda enflasyonda gรถrรผlebilecek oynaklฤฑklar ve enflasyon beklentilerindeki yรผksek seviyelerin, fiyatlama davranฤฑลlarฤฑ ve enflasyon gรถrรผnรผmรผ รผzerinde risk oluลturmaya devam etmekte olduฤu belirtilmiล. Ancak parasal sฤฑkฤฑlaลtฤฑrmanฤฑn krediler ve iรง talep รผzerindeki yavaลlatฤฑcฤฑ etkilerinin gรถzlendiฤi belirtilerek durum dengelenmeye รงalฤฑลฤฑlmฤฑล.” diye konuลtu.
TCMB’nin, yeni enflasyon tahmin patikasฤฑnฤฑ faiz indirimi zamanlamasฤฑ iรงin referans olarak vermeye devam ettiฤini vurgulayan Bรผrรผmcekรงi, ลunlarฤฑ kaydetti:
“Karar metninde para politikasฤฑ duruลuna iliลkin ‘Enflasyon Raporu tahmin patikasฤฑndaki belirgin dรผลรผล saฤlanana kadar para politikasฤฑndaki mevcut sฤฑkฤฑ duruล kararlฤฑlฤฑkla sรผrdรผrรผlecektir’ ifadesinin kullanฤฑlmasฤฑ en azฤฑndan yฤฑlฤฑn son iki ayฤฑna kadar faizlerde bir deฤiลim olmayacaฤฤฑ anlamฤฑna geliyor. Temmuz ayฤฑ Enflasyon Raporu’ndaki enflasyon tahmin patikasฤฑna bakฤฑldฤฑฤฤฑnda, tahmin รผst sฤฑnฤฑrฤฑnฤฑn ekime kadar yรผzde 19 ve yฤฑl sonu iรงin yรผzde 16 olarak belirlendiฤi izlenmiลti. Sonuรง olarak, enflasyon gรถrรผnรผmรผnรผn bu yฤฑl bankaya faiz indirimi iรงin imkan vermeyeceฤini dรผลรผndรผฤรผmรผzden eylรผl ve takip eden toplantฤฑlarda faizlerde bir deฤiลiklik beklemiyoruz, ancak Cumhurbaลkanฤฑ Recep Tayyip Erdoฤan’ฤฑn faizlere iliลkin aรงฤฑklamalarฤฑnฤฑ dikkate alarak, kurlarda ve emtia fiyatlarฤฑnda geri รงekilme gรถzlenir ve kalฤฑcฤฑ olursa, baz etkisi ile daha dรผลรผk yฤฑllฤฑk enflasyon gerรงekleลmelerinin gรถrรผlebileceฤi yฤฑlฤฑn son aylarฤฑnda ‘รถlรงรผlรผ’ faiz indirimlerinin masada olma ihtimalini de tamamen dฤฑลlamฤฑyoruz.”
Haluk Bรผrรผmcekรงi, beklenen enflasyona gรถre hesaplanan reel faizin yรผzde 5,8 dรผzeyinde bulunduฤuna deฤinerek, bunun benzer geliลmekte olan รผlkelerden daha yรผksek bir seviyeye iลaret ettiฤini sรถzlerine ekledi.
“Karar metnindeki vurgular, yรถnlendirmenin bรผyรผk oranda deฤiลmediฤini gรถsterdi”
Albaraka Tรผrk Baลekonomisti ve Stratejik Planlama Mรผdรผrรผ Dr. รmer Emeรง de TCMB’nin politika faizini yรผzde 19’da tutmasฤฑnฤฑn ardฤฑndan gecelik borรง alma faizinin yรผzde 17,50, gecelik borรง verme faizinin 20,50 ve geรง likidite penceresi faizinin yรผzde 23,50 dรผzeyinde kaldฤฑฤฤฑnฤฑ sรถyledi.
Karar metnindeki vurgularฤฑn, yรถnlendirmenin bรผyรผk oranda deฤiลmediฤini gรถsterdiฤini belirten Emeรง, “รzellikle politika faizinin enflasyonun รผzerinde korunacaฤฤฑ ifadesinin herhangi bir deฤiลikliฤe uฤramamasฤฑ kurda son gรผnlerde gรถrรผlen zayฤฑflฤฑฤฤฑ bir parรงa tersine รงevirmiล durumda.” dedi.
Emeรง, karar metninde yurt iรงinde iktisadi faaliyetin gรผรงlรผ seyrettiฤine, hizmet sektรถrรผnรผn canlanmaya baลlamasฤฑ ve sฤฑkฤฑ para politikasฤฑnฤฑn cari dengeyi pozitif etkilediฤine yer verildiฤini aktararak, ลu deฤerlendirmelerde bulundu:
“Cari dengenin yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda fazla vereceฤi beklentisi de yinelendi. ฤฐhracattaki kuvvetli gรถrรผnรผm ve turizmdeki hฤฑzlฤฑ ilerleyen toparlanma gรถz รถnรผne alฤฑndฤฑฤฤฑnda delta varyantฤฑ kaynaklฤฑ bir kapanma dalgasฤฑ olmazsa bu beklentinin gerรงekleลmesinin imkan dahilinde olduฤu kanaatindeyiz. Enflasyonun temmuz ayฤฑnda yรผksek gelmesinin en bรผyรผk sebeplerinden biri olan gฤฑda fiyatlarฤฑ ve aรงฤฑlmanฤฑn etkisiyle yaลanabilecek oynaklฤฑklarฤฑn yukarฤฑ yรถnlรผ risk unsuru oluลturduฤuna metinde yer verilmesini รถnemsiyoruz. รnรผmรผzdeki dรถnemde hรผkumet kanadฤฑndan geleceฤi ifade edilen gฤฑda enflasyonunun dรผลรผrรผlmesine dair adฤฑmlarฤฑ bekliyoruz. Karar sonrasฤฑ kรผresel emtia fiyatlarฤฑ ve kur hareketlerine baฤlฤฑ olarak aฤustos ayฤฑnda yรผzde 19’un รผzerine รงฤฑkma ihtimali bulunan enflasyonun yฤฑlฤฑ yรผzde 16,3 bitirmesi beklenirken, Albaraka Banknot olarak bizim beklentimiz yรผzde 15,5 dรผzeyinde.”
“รnรผmรผzdeki dรถnemde politika sฤฑkฤฑlaลmasฤฑ adฤฑmฤฑ planlandฤฑฤฤฑna dair bir sinyal gรถremedik”
Econs Kurucu Ortaฤฤฑ ve ekonomist Ferhat Yรผkseltรผrk ise TCMB’nin beklenti dahilinde faizleri sabit tutarken, karar metninde de รถnemli bir deฤiลikliฤe gitmediฤini ifade etti.
Bรผyรผme tarafฤฑnda gรผรงlรผ gelen รถncรผ gรถstergelerin aslen TCMB’nin รผzerindeki talebi destekleyici faiz indirim baskฤฑsฤฑnฤฑ azalttฤฑฤฤฑnฤฑ belirten Yรผkseltรผrk, “Ancak baลta gฤฑda ve gรผรงlรผ iรง-dฤฑล talep kaynaklฤฑ enflasyonist etkilerden bahsedilmesine raฤmen รถnรผmรผzdeki dรถnemde politika sฤฑkฤฑlaลmasฤฑ adฤฑmฤฑ planlandฤฑฤฤฑna dair bir sinyal gรถremediฤimizi dรผลรผnรผyorum. Bu anlamda รถzellikle aฤustos ve eylรผl ayฤฑ enflasyon verileri daha da fazla รถnem kazanฤฑrken, enflasyonun yรผzde 19’un รผzerine รงฤฑkmasฤฑ durumunda TCMB’nin bu olasฤฑlฤฑฤฤฑn gerรงekleลmesi durumunda yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda hareket kabiliyeti oldukรงa dรผลรผk olacaktฤฑr. Bu รงerรงeveden bakฤฑldฤฑฤฤฑnda TCMB’nin yฤฑlฤฑn geri kalanฤฑnda da faizlerde bir deฤiลikliฤe gitmemesini bekliyorum.” deฤerlendirmelerini yaptฤฑ.
