BBC Tรผrkรงe‘nin haberine gรถre yฤฑllฤฑk enflasyon, Eylรผl 2002’den bu yana en รผst dรผzeye yรผkselirken; Bloomberg Geliลmekte Olan Piyasalar Baล Ekonomisti Ziad Daoud, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn 2021 sonu iรงin enflasyon tahmininin yรผzde 18,4 olduฤunu hatฤฑrlattฤฑ ve “Enflasyon tahminin iki katฤฑ oldu” dedi.
Mustafa Sรถnmez geรงen ayki kur artฤฑลฤฑnฤฑn Aralฤฑk enflasyonundaki etkisinin az olduฤunu sรถyledi ve Aralฤฑk’taki kur artฤฑลฤฑnฤฑn esas etkisinin รถnรผmรผzdeki aylarda kendisini hissettireceฤini vurguladฤฑ.
Refet Gรผrkaynak bรผtรผn iktisatรงฤฑlarฤฑn Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn faiz indirmemesi yรถnรผnde uyarฤฑlarda bulunduฤunu hatฤฑrlattฤฑ ve “Sonuรง? Fakirleลen รผlke. Bu son baลtan belliydi. Bunu dรผzeltmesi zor deฤil, olan bu gรผnlerimize oluyor” ifadelerini kullandฤฑ.
‘Faiz ile enflasyon arasฤฑndaki baฤlantฤฑ tamamen koptu’
TรฤฐK’ten รถnce ekonomist ve akademisyenlerden oluลan Enflasyon Araลtฤฑrma Grubu (ENAG), Aralฤฑk ayฤฑ tรผketici fiyat endeksi hesaplamalarฤฑnฤฑ kamuoyu ile paylaลtฤฑ.
ENAG’a gรถre Aralฤฑk’ta enflasyon yรผzde 19,35 oldu.
Gรผnlรผk fiyat deฤiลimleriyle hesaplanan enflasyon, yฤฑllฤฑk bazda ise yรผzde 82,81 olarak hesaplandฤฑ.
Ziraat Bankasฤฑ’nฤฑn eski genel mรผdรผr yardฤฑmcฤฑsฤฑ, Prof. ลenol Babuลรงu ise “Merkez Bankasฤฑ politika faizi ile enflasyon arasฤฑndaki baฤlantฤฑ tamamen kopmuลtur” dedi, mevcut enflasyona gรถre faizin yรผzde 40 seviyelerinde olmasฤฑ gerektiฤini sรถyledi.
‘Borรง yรผkรผ arttฤฑ’
Mahfi Eฤilmez, faiz indirimlerinin kurda yarattฤฑฤฤฑ artฤฑล nedeniyle Tรผrkiye’nin dฤฑล borcunun TL cinsinden 1,87 milyar TL arttฤฑฤฤฑnฤฑ belirtti ve ekledi:
“Bu borรง yรผkรผ artฤฑลฤฑ kamu kesimini yeni vergiler almaya, yeni borรงlanmalar yapmaya, Merkez Bankasฤฑ’nฤฑ zorunlu karลฤฑlฤฑk oranlarฤฑnฤฑ artฤฑrmaya ve yeni swap anlaลmalarฤฑ yapmaya, รถzel kesimi ise varlฤฑklarฤฑnฤฑ satmaya zorluyor.”
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn faiz indirimi yapmamasฤฑ durumunda dolar/TL kurunun yฤฑlฤฑ 9 civarฤฑnda bitirmesinin, enflasyonun ise yรผzde 16-18 bandฤฑnda olmasฤฑnฤฑn beklendiฤini aktaran Eฤilmez, “Yaลamฤฑn kanฤฑtladฤฑฤฤฑ tezleri tersine รงevirmek iรงin gerรงekleri deฤiลtirmeye รงalฤฑลmanฤฑn maliyeti her zaman yรผksek olmuลtur” diye yazdฤฑ.
Altฤฑnbaล รniversitesi’nden Prof. Dr. Hayri Kozanoฤlu, Arjantin haricinde Tรผrkiye’nin enflasyon verilerini yakalayan รผlke olmadฤฑฤฤฑnฤฑ yazdฤฑ. Twitter’daki paylaลฤฑmฤฑnda Kozanoฤlu, “Kabul edin ki bรถyle gitmez” dedi.
รzlem Derici ลengรผl, “Ekonomi yรถnetiminin bu politikada ฤฑsrar etmeyi bir an รถnce bฤฑrakmasฤฑ gerekiyor” dedi.
ลengรผl, enflasyona henรผz asgari รผcret ve maaลlardaki artฤฑลฤฑn yansฤฑmamฤฑล olmasฤฑna raฤmen bu seviyede olduฤunu sรถyledi, “Her geรงen gรผn alฤฑm gรผcรผ daha da รงok eriyor ve erimeye devam edecek” ifadelerini kullandฤฑ.
‘Enflasyonda iyileลme iรงin รFE’nin dรผลmesi ลart’
TรฤฐK’in son paylaลtฤฑฤฤฑ verilere gรถre รretici Fiyat Endeksi’ndeki (รFE) artฤฑล Aralฤฑk’ta aylฤฑk bazda yรผzde 19,08, yฤฑllฤฑk bazda ise yรผzde 79,89’a รงฤฑktฤฑ.
Antalya Ticaret Borsasฤฑ Baลkanฤฑ Ali รandฤฑr, รFE ve TรFE arasฤฑndaki yรผzde 43,8’lik farka dikkat รงekerek, “รFE farkฤฑnฤฑn takip eden aylarda enflasyona yansฤฑmasฤฑ kaรงฤฑnฤฑlmazdฤฑr. Enflasyonda iyileลme iรงin รFE’nin dรผลmesi ลart” dedi.
ฤฐstanbul Kรผltรผr รniversitesi ฤฐktisat Bรถlรผmรผ รฤretim Gรถrevlisi Dr. Orhan Karaca, Aralฤฑk’taki aylฤฑk tรผketici enflasyonunun tarihteki en yรผksek 4. aylฤฑk enflasyon olduฤunu paylaลtฤฑ.
‘Yaลananlar temel vatandaลlฤฑk bilgisi olarak okutulmalฤฑ’
Merkez Bankasฤฑ’nฤฑn eski baล ekonomisti Hakan Kara, “Bu dรถnemde ekonomide yaลananlar ilerde sadece ekonomi kitaplarฤฑnda deฤil orta okul ve lisede temel vatandaลlฤฑk bilgisi olarak okutulmalฤฑ” dedi.
‘Lรผtfen bu inadฤฑnฤฑzdan vazgeรงin’
Eski Merkez Bankasฤฑ Baลkanฤฑ, ฤฐYฤฐ Partili siyasetรงi Durmuล Yฤฑlmaz, “2002 de %29,7 olarak devir alฤฑnan enflasyonu 2005 te yรผzde 7’ye dรผลรผrdรผkten sonra yรผzde 36,1 yรผkseltmek ciddi bir baลarฤฑ!” paylaลฤฑmฤฑnda bulundu.
Enflasyonla mรผcadelenin ciddiye alฤฑnmasฤฑ gerektiฤini belirten Yฤฑlmaz, “รdenen onca bedele raฤmen bir inat uฤruna baลlangฤฑรง noktasฤฑnฤฑn gerisine dรผลรผp topluma yeniden bedel รถdetmeye kimsenin hakkฤฑ yok” ifadelerini kullandฤฑ.
Semih Tรผmen, yรผksek enflasyonun dolaylฤฑ olumsuz etkileri arasฤฑnda genรงlerin ebeveynlerinin maddi imkanlarฤฑna baฤฤฑmlฤฑlฤฑฤฤฑnฤฑ artฤฑrmak, iktisadi eลitsizliฤi derinleลtirmek ve beyin gรถรงรผnรผ artฤฑrmak olduฤunu paylaลtฤฑ.
รmit Akรงay, “Bu aลamada siyasetin devreye girmesi gerekiyor. ฤฐktisatรงฤฑlarฤฑn iktidara dert anlatmasฤฑyla olacak bir ลey yok” dedi.
Gฤฑda enflasyonunun TรFE’den daha yรผksek olduฤunu aktaran Devrimci ฤฐลรงi Sendikalarฤฑ Araลtฤฑrma Merkezi ise “En dรผลรผk yรผzde 20’lik dilimin gฤฑda enflasyonu yรผzde 64,6! Asgari รผcret ele geรงmeden eridi!” paylaลฤฑmฤฑnda bulundu.
Kadir Has รniversitesi Ekonomi Bรถlรผmรผ’nden Prof. Dr. Erinรง Yeldan ise Twitter’da yaptฤฑฤฤฑ paylaลฤฑmda, Cumhurbaลkanฤฑ Erdoฤan’a seslenerek, “Lรผtfen bu inadฤฑnฤฑzdan vazgeรงin. Tรผrkiye’nin bilim insanlarฤฑna kulak verin. Bu inadฤฑnฤฑz ulusal ekonomimizi yฤฑkฤฑma, 80 milyon vatandaลฤฑmฤฑzฤฑ yoksulluฤa sรผrรผklรผyor” dedi.
