Ekonomist Emre Alkin, kรผresel salgฤฑnฤฑn ekonomik anlamda hayatฤฑmฤฑza etkilerini Radyo Trafik canlฤฑ yayฤฑnฤฑnda Cezayir Doฤanโa anlattฤฑ. โ2020 yฤฑlฤฑnฤฑ unutunโ diyen Alkin, piyasalarฤฑn bu sรผreci atlatmasฤฑnฤฑn 16-17 ayฤฑ alabileceฤini belirtti. Koronavirรผs etkisiyle dรผnyada ve รผlkemizde kapital dรผzende ve ekonomik modellerde deฤiลiklik olacaฤฤฑna deฤinen Alkin, bรผyรผk teknolojik ลirketlerin kolonizasyonuyla yรผz yรผze kalabileceฤimizi sรถyledi.
Ekonomist Emre Alkinโฤฑn aรงฤฑklamalarฤฑndan รถne รงฤฑkan baลlฤฑklar ลรถyle:
โSenenin baลฤฑnda ekonomide รงok gรผzel ve umutlu baลlamฤฑลtฤฑk, hatta Tรผrkiyeโnin ve Dรผnyaโnฤฑn bรผyรผmesiyle ilgili รงok iddialฤฑ rakamlar vardฤฑ. Sonra bu virรผs orta รงฤฑktฤฑ. Ve ลu an tam anlamฤฑyla panik halindeyiz. Herkes bรผtรผn satฤฑn alma kararlarฤฑnฤฑ sene baลฤฑndaki o gรผzel havaya gรถre yapmฤฑลtฤฑ, ลimdi bir anda baktฤฑฤฤฑmฤฑzda bilanรงolarฤฑn en aลaฤฤฑ yรผzde 30 kรผรงรผldรผฤรผ, kardan vazgeรงip baลฤฑmฤฑzฤฑ suyun รผstรผnde tutalฤฑm da yeter denilen bir yere geldik. 2020 yฤฑlฤฑnฤฑ tamamen unutalฤฑm! Kayฤฑp yฤฑlฤฑn gerรงek karลฤฑlฤฑฤฤฑ 2020. 2021 yฤฑlฤฑnda 2020 yฤฑlฤฑna oranda รงok daha sert yรผkseliลler olacak piyasalarda ve bรผyรผme hฤฑzlarฤฑnda. Fakat bunun rehavetine de kapฤฑlmamak lazฤฑm รงรผnkรผ 2020 berbat olduฤu iรงin 2021 gรผzel gรถzรผkecek. 2020 yฤฑlฤฑ 2022โye ertelenmiล oldu. Yani bizim kendimizi buradan toparlamamฤฑz bir 16-17 ay sรผrer.โ
KORONA, TรRK ฤฐล ฤฐNSANLARININ HATALARINI ANLAMA DรNEMฤฐ OLACAK!
โTรผrkiyeโdeki iล insanฤฑnฤฑn bazฤฑ rahatsฤฑzlฤฑklarฤฑ var. Birincisi kรผรงรผk holdingleลme hesaplarฤฑ, herkes benim neyim eksik diye hiรง odak alanฤฑ olmayan iลlere giriyor. ฤฐkincisi malฤฑ tedarik ettiฤi yere mahkรปm olmak ve ciroda da iki mรผลteri grubuna mahkum olmak. Yani mรผลteriyi de tedariฤi de รงeลitlemiyorlar. Dolayฤฑsฤฑyla herhangi bir krize gerek kalmadan Tรผrk iล insanlarฤฑ maalesef hem tedarikte hem de mรผลteri portfรถyรผnde sรผrekli ters ayakta yakalanฤฑyorlar. O yรผzden bu korona virรผsรผ dรถneminde tek iyi yan, herkes oturup bir dรผลรผnecek ben acaba nerede yanlฤฑล yaptฤฑm diye. ฤฐnsan kaynaklarฤฑnฤฑ doฤru yรถnetememekle alakalฤฑ da sฤฑkฤฑntฤฑlarฤฑ var. Daha รงok ucuz iล gรผcรผyle devam etme รงabasฤฑndaydฤฑlar, ลimdi onu da bir dรผลรผnecekler. Son yanlฤฑลlarฤฑ da dijital altyapฤฑlarฤฑ ve otomasyon sistemleri รงok zayฤฑftฤฑ. ลimdi evden รงalฤฑลanlarฤฑn bรผyรผk bir avantaj iรงinde olduฤu fakat bu otomasyonu baลaramamฤฑล olan รถzellikle hizmet sektรถrรผndeki ลirketlerin รงok bรผyรผk sฤฑkฤฑntฤฑ รงektiฤini gรถrรผyoruz. Fฤฑrsat bu fฤฑrsat oturup bunu da bir dรผลรผnsรผnler. Fakat onlara en bรผyรผk tavsiyem, odak alanฤฑ olmadฤฑklarฤฑ baลkasฤฑ para kazanฤฑyor diye heves ederek girdikleri yerlerde zarar ediyorlarsa bir kapatฤฑp huzura ersinler.โ
TรRKฤฐYEโDE ฤฐNลAATA DAYALI EKONOMฤฐNฤฐN BฤฐZฤฐ BฤฐR YERE GรTรRMEDฤฐฤฤฐ รOK AรIK!
โDijital alt yapฤฑsฤฑnฤฑ tamamen gรผรงlรผ tutmuล olan ลirketler geleceฤe umutla bakarlar. Genรงlerin รถnemli bir kฤฑsmฤฑ, inลaat faaliyetinin aslฤฑnda bรถyle durumlarda hiรงbir iลe yaramadฤฑฤฤฑnฤฑ gรถrecek ve Tรผrkiye dair birรงok รผlkede ekonomik bรผyรผme modeli deฤiลecek. รรผnkรผ inลaata dayalฤฑ modelin bizi bir yere gรถtรผrmediฤi ortada. Dolayฤฑsฤฑyla รงarpฤฑcฤฑ sฤฑra dฤฑลฤฑ marifetli iลler yapmaya hevesli bir genรงliฤimiz var bizim. Bu genรงlere doฤru eฤitimi vermek lazฤฑm. Kardeลim bende 3 bin kiลi รงalฤฑลฤฑyor diye รถvรผnmenin hiรงbir iลe yaramadฤฑฤฤฑnฤฑ aslฤฑnda รถnemli olanฤฑn daha fazla makine daha fazla eฤitimli insan olduฤunu ลimdi anlฤฑyorlar. 1945-65 arasฤฑ doฤmuล kuลak yerlerini yavaล yavaล yeni kuลaฤa bฤฑrakmak zorunda kalacak. Tarฤฑm da teknolojik tarฤฑm olacak. รok fazla insan รงalฤฑลtฤฑrarak deฤil, teknolojik tarฤฑma baลlamak gerek.โ
โKAPฤฐTALฤฐZM รATIRDADI; DรNYANIN EN BรYรK ลฤฐRKETLERฤฐNฤฐN KOLONฤฐZASYONU BAลLAYABฤฐLฤฐR!โ
โKapitalizmin saฤฤฑndan solundan รงatฤฑrdadฤฑฤฤฑnฤฑ benim gibi bir liberal iktisatรงฤฑ sรถylรผyorsa demek ki bir gerรงeklik payฤฑ var. Merkez bankalarฤฑ fonksiyonlarฤฑnฤฑ yitirmiล, bir fonksiyonlarฤฑ kalmฤฑล o da faiz. Kapitalizmin en รถnemli kalelerinin iลlevleri kalmamฤฑล. Bir kere fฤฑrsat eลitliฤini saฤlayamamฤฑล gelir adaletsizliฤini รงรถzememiล. Hal bรถyleyken,
1- Dรผnyanฤฑn en bรผyรผk ลirketlerinin bir kolonizasyon faaliyetiyle karลฤฑ karลฤฑya kalabiliriz. Yani ลu anki yaลanan durum nedeniyle birรงok orta รถlรงekli ลirket dรถkรผlecek. Bรผyรผk ลirketler รถzellikle de teknoloji ลirketleri diyecek ki bak gรถrdรผnรผz mรผ bana mecbur kaldฤฑnฤฑz diyecek. Devletlerden de bรผyรผk olan bu ลirketler gelecekler ve bir kolonizasyon faaliyeti yapacaklar bir kere buna hazฤฑr olalฤฑm.
2 – Devlet vatandaลa ลunu diyebilir: โKardeลim senin istihdam sฤฑkฤฑntฤฑn mฤฑ var? Merak etme herkesin iลi olacak, senin bir tek ilgileneceฤin ลey ลu kadar saat รงalฤฑลacaksฤฑn bรผtรผn faaliyetleri ben yapacaฤฤฑmโ diyebilir. Mecburi kamulaลtฤฑrmalardan sonra bir devlet kapitalizmi baลlayabilir. Bazฤฑ รผlkelerde zaten bunun hafif hafif sinyallerini gรถrรผyoruz. Dรผnya bir taraftan kรผresel ลirketlerin kolonizasyonu altฤฑnda yola devam ederken diฤer taraftan da devlet kapitalizmi denen ลeyin ortaya รงฤฑkmasฤฑna ลahit olacaฤฤฑz gibi geliyor bana.โ
DEVLET SฤฐSTEMLER DEฤฤฐลฤฐR Mฤฐ?
โBir bakacaksฤฑnฤฑz devlet sisteminde parlamentolara bile gerek kalmadan, vatandaลฤฑn eski yunan uygarlฤฑฤฤฑnda olduฤu gibi demokrasiye doฤrudan katฤฑlฤฑmฤฑ olan bir teknoloji sayesinde bunu halledecekler. Mesela seรงimler, referandumlar oy veren iลlemleri telefon uygulamalarฤฑ รผzerinden yapฤฑlacak vs. aslฤฑnda biz buraya doฤru gidiyoruz. Bu bir uyuลturma rejimi olur. Tรผrkiye de dรขhil parlamentonun iลlevi baลkanlฤฑฤa doฤru kaydฤฑrฤฑlmฤฑลtฤฑ. Zaten bu sรผreรง baลlamฤฑลtฤฑ korona virรผsรผnden sonra hฤฑzlanabilir diye tahmin ediyorum.
Koronavirรผs insanlฤฑk iรงin yeni bir Rรถnesans olur mu bilemiyorum. Biz yine bรถyle vatandaลlarฤฑn รงektiฤi acฤฑlardan medet umarak veya onlarฤฑ istismar ederek, onlarฤฑ รงok yanlฤฑล yerlere sรผrรผkleyecek liderlerle de karลฤฑlaลabiliriz, buna da hazฤฑrlฤฑklฤฑ olmak lazฤฑm.โ
